دانلود پایان نامه درباره اتوبیوگرافی، محیط زیست، روش تحقیق

فهرست

عنوان صفحه
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۱
فصل اول: کلیات
۱-۱طرح مساله……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۲
۱-۲ اهمیت و ضرورت تحقیق………………………………………………………………………………………………………………. ۴
۱-۳ اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………… ۵
۱-۴ سوالات تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵
۱-۵ پیشینهی تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………… ۵
۱-۶ روش و فنون اجرایی پژوهش………………………………………………………………………………………………………… ۷
۱-۷محدودیتهای پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………. ۷
فصل دوّم: مبانی نظری
۲-۱چهارچوب نظری……………………………………………………………………………………………………………………………….۹
۲-۲مستند……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۱۲
۲-۲-۱-تعاریف مستند……………………………………………………………………………………………………………………………۱۳
۲-۲- ۲نگاهی اجمالی به تاریخچه سینمای مستند ایران……………………………………………………………………….۱۶
۲-۳ روایت فیلمی……………………………………………………………………………………………………………………………………۲۲
۲-۴ روایت سینمایی……………………………………………………………………………………………………………………………….۲۴
۲-۵ نظریه های تقلیدی روایت……………………………………………………………………………………………………………. ۲۶
۲-۵-۱ شاهد نامرئی……………………………………………………………………………………………………………………………. ۲۷
۲-۵-۲ آیزنشتاین: روایت به مثابه صحنه آرایی……………………………………………………………………………………. ۲۸
۲-۶ نظریه های زبان- بنیاد روایت……………………………………………………………………………………………………….. ۳۰
۲-۶-۱روایت فیلم به مثابه فرازبان………………………………………………………………………………………………………… ۳۲
۲-۶-۲روایت فیلم به مثابه بیان…………………………………………………………………………………………………………….. ۳۳
۲-۷ نکاتی در باب فرمالیستها و نوفرمالیستها………………………………………………………………………………….. ۳۴
۲-۷-۱ عناصر شکل روایی و غیر روایی از منظر نوفرمالیستها……………………………………………………………….۳۸
۲-۷-۲ اصول شکل روایی…………………………………………………………………………………………………………………………..۳۸
۲-۷-۳ تمایز داستان و طرح……………………………………………………………………………………………………………………….۳۸
۲-۷-۴ علت………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۳۹
۲-۷-۵ زمان………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۰
۲-۷-۶ فضا………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۴۰
۲-۸ نظریات دیوید بوردول درباره روایت……………………………………………………………………………………………………۴۱
۲-۸-۱روایت کلاسیک…………………………………………………………………………………………………………………………………۴۳
۲-۸-۲روایت سینمای هنری………………………………………………………………………………………………………………………۴۷
۲-۸-۳روایت مبتنی بر مادهگرایی تاریخی…………………………………………………………………………………………………۵۱
۲-۸-۴روایت پارامتریک……………………………………………………………………………………………………………………………..۵۵
فصل سوّم: روش تحقیق
۳-۱ روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۱
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
۴-۱ مستند انیمیشن………………………………………………………………………………………………………………………………..۶۶
۴-۱-۱سیانوزه…………………………………………………………………………………………………………………………………………..۶۷
۴-۲ مستندهای اتوبیوگرافیک – خود بیانگر(Self- portrait)……………………………………………………………..69
4-3درام مستند (داکیو درام)…………………………………………………………………………………………………………………….۷۵
۴-۴ مستند داستانی (Docufiction)……………………………………………………………………………………………………78
4-5 مستندهای حیات وحش و محیط زیست………………………………………………………………………………………….۷۹
۴-۶ ملف گند…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۸۱
۴-۶-۱ شناسنامه ی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۱
۴-۶-۲‌ داستان فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………………..۸۲
۴-۶-۳ تحلیل روایتِ فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۳
۴-۷ ترانه اندوهگین کوهستان………….
………………………………………………………………………………………………………….۸۶
۴-۷-۱ شناسنامه ی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………….۸۶
۴-۷-۲ داستان فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………………..۸۷
۴-۷-۳ تحلیل روایتِ فیلم………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۸
۴-۸ رئیس جمهور میرقنبر…………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۱
۴-۸-۱ شناسنامه ی فیلم………………………………………………………………………………………………………………………………۹۱
۴-۸-۲ داستان فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۹۲
۴-۸-۳ تحلیل روایتِ فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………..۹۳
۴-۹ فقط کمی نور ………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۷
۴-۹-۱ شناسنامه ی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۷
۴-۹-۲ داستان فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۸
۴-۹-۳ تحلیل روایت فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۸
۴-۱۰ بهترین مجسمهی دنیا ……………………………………………………………………………………………………………………. ۱۰۲
۴-۱۰-۱ شناسنامهی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………..۱۰۲
۴-۱۰-۲ داستان فیلم………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۰۳
۴-۱۰-۳ تحلیل روایت فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………۱۰۴
۴-۱۱ ده فیلم مستند برتر

پایان نامه درباره آشنایی زدایی، تجربه زیسته، نظریه ادبی، دستور زبان

یکی میپنداریم و این احساس به ما دست میدهد که فیلم از بیان خود ما سرچشمه میگیرد. بدین ترتیب فیلم سنتی که به نظر میرسد هیچ گویندهایی ندارد، توسط خود ما گفته میشود. نکته دیگر در مورد نظریات متز این است که فیلم در مقایسه با زبان” کلامی” زبانی بدون رمزگان است. ما در زبان کلامی بلا فاصله میفهمیم که معنای ” اسب” چیست، اما محتوای هر نما به این شیوه ثابت نیست، بلکه ممکن است تا بینهایت متنوع و متغییر باشد از همین رو، متز بر این عقیده است که نماهای تاثیر گذار مجازهایی پیچیده و اصیلاند که به دلیل انرژی جنبشی خود ( به واسطه ی اثری که بر حواس ما میگذارند) و قرار گرفتن در زنجیرهی دیگر تصاویر فیلم بر بیننده اثر میگذارند(بوردول،۱۳۷۳: ۵۸).
گفتههای مختصری که از متز ارائه شد، اساس فرضیات مشترک را در اختیار منتقدانی قرار میدهد که بنا نهادن نظریهای مبتنی بر زبان شناسی را برای روایت فیلم وجهه همت خویش قرار دادهاند.

۲-۷ نکاتی در باب فرمالیستها و نوفرمالیستها
نظریه پرداز سینما Kristian Mettz.1
فرمالیستها از اصولی پیروی میکردند که از مفاهیم سنتی مستحکم و دیر پا تخطی میجست؛ مفاهیمی که نه تنها در بررسی ادبیات بلکه در بررسی هنر به مفهوم عام آن نیز بدیهی جلوه میکند از آنجا که فرمالیستها سرسختانه به اصول خود پایبند بودند، شکاف میان مسائل خاص نظریهی ادبی و مسائل عام زیباشناسی را تنگتر کردند. اندیشهها و اصول شکلگرایان علی رغم عینیت، مستقیما نوعی نظریه زیبایشناسی عمومی را هدف خویش قرار داد. فرمالیستها به این نتیجه رسیدند که ادبیت فرایندی است که طی آن متون ادبی، ادبیات پیشین و خود جهان را «آشنایی زدایی» میکنند.
بدین سان، شاخص اصلی اثر هنری نه وجه تخیلی یا ابتکاری آن، بلکه «تغییر شکل» زبان روزمره است، چیزی که یاکوبسن به طرزی اغراق آمیز «خشونت سازمان یافته در حق زبان روزمره» مینامد. ( آندرو میلنر،۱۴۲:۱۳۹۲).
شگرد «آشنایی زدایی» که یکی از نکات حائز اهمیت نزد فرمالیستها است. برای اولین بار توسط شکلوفسکی در رساله «هنر همچو شگرد» مطرح شد. شگردی که در رساله وی به دو معنا به کار رفته است. نخست به روشی در نگارش که آگاهانه یا نا آگاهانه در هر اثر ادبی برجسته ای یافتنی است حتی گاه شکل مسلط بیان است. این مفهوم ریشه در بحث قدیمی در نظریه ادبی در مورد کاربرد عناصر مجاز در متون ادبی و شعر دارد. معنای دوم آشنایی زدایی در آثار شکلوفسکی معنای گسترده تراست و تمامی شگردها و فنونی را در بر میگیرد که مؤلف آگاهانه از آنها سود میجوید تا «جهان متن را به چشم مخاطب بیگانه بنمایاند» نویسنده به جای مفاهیم آشنا، واژهگان شیوه بیان یا نشانه های نا شناخته را به کار میگیرد تا تجربهای که اثر هنری بالاخص فیلم در آنچه می توان تن زیست شده نامید برانگیزد، و این همان آشنایی زدایی از تجربه زیسته است. مفهومی که نسبت به تجربه زیستهی ما متفاوت است. تخریب این تجربه زیسته یا همان آشنایی زدایی سه کارکرد دارد :
۱- درک جدیدی (در مخاطب) بیافریند.
۲- ازمیان بر داشتن نیروی عادت.
۳- هر آنچه را که فراموش کردهایم به یاد بیاوریم.
آشنایی زدایی و ضدیت با قوانین هنر، ازنظر فرمالیستها «گوهر اصلی و پایدار هنر» است. درک اثر هنری نیز جز به یاری آنچه یاکوبسن «نظم شکنی نظم» خوانده است، امکان ندارد، مفهومی که گامی است به سوی روش شالوده شکنی متن که توسط دریدا ارائه شده بود، بحث شکلوفسکی و فرمالیستها در مورد «آشنایی زدای» تأثیری بر نقد ادبی نهاده است،که افرادی مانند رولان بارت و ژان پل سارتر و…. هستند که از این مفهوم برای نقد استفاده نمودهاند.
سئوالی که اینجا مطرح می شود این است که این تمهید چگونه وارد سینما شده است؟
درسال (۱۹۵۹) ژان لوکگدار با فیلم ” ازنفسافتاده ” دستور زبان سینما را زیر سوال برد. او با شکستن خط فرضی ۱۸۰ درجه، با تاثیر از مفهوم ” فاصلهگذاری” برشت، تمهیدی آشنایی زدایانه را بکار گرفت، به همین منوال تمهیدات آشنا زدایانه دیگری نیز اتفاق افتاده است. از جمله تلفیق انیمیشن و فیلم، جامپ کات و…
این تمهیدات که در بعضی از فیلمها برای اولین بار و برای ضدیت با آن قوانینی که تبدیل به دستور زبان سینما شده بودند، وضع شده بود، ” آشنایی زدایی” خوانده شد. اما امروزه خود آنها تبدیل به امری خودکار شده است. در واقع کارکرد اصلی ” آشنایی زدایی” در فیلم (یا کلا اثر هنری) این است که ما آن را بیندیشم (ایگلتون تری ،۱۳۹۰: ۲۳۵).
افشاگرایی نیز یکی از تمهیداتی است که فرمالیستها ارائه نمودهاند، در این مفهوم مراحل تولید یک اثر هنری خود نیز تبدیل به محتوای اثر میشود و به گفته فرمالیستها «تمهیدات» انشاء خود را «فاش میسازند» آنها به این دلیل دست به چنین اقدامی میزنند که کارشان با حقیقت مطلق عوضی گرفته شود، به نحوی که خواننده جرأت داشته باشد در مقابل شیوههای خاص و جانبدارانه که خود از حقیقت عرضه می دارند واکنش انتقادی نشان دهد، و دریابد که چگونه همه رخدادها میتوانست به گونهای دیگر اتفاق افتد(پیش در آمدی بر نظریه ادبی،۲۳۴). شکلوفسکی نیز در مورد افشاگرایی در رمان چنین میگوید: «ادبی ترین کاری که یک رمان میتواند انجام دهد « افشا کردن » تمهیداتی است که به کار میگیرد». اغلب فیلم ها حاوی تنشی هستند میان استراتژیهایی که فرم را قابل درک و قابل فهم میکنند، و استراتژیهایی که مانع ادراک و فهم میشوند(احمدی،۱۳۹۱: ۱۷۱).
فرم دشواریزا شامل همه انواع شگردهای و رابطه میان شگردهاست که تمایل دارند
ادراک و فهم را دشوارتر کنند. لذا کارکرد آن میتواند این باشد که طیف بی پایان از تأثیرها را به وجود بیاورد، اما یکی از شایعترین فرم دشواریزا به خلق تأخیر مربوط میشود. تأخیری که با اضافه شدن عناصر سببی در سطح روایت تا انتها به وجود میآید. به همین ترتیب، همان وقایع نیز می تواند به شکلی فشرده عرضه شود؛ بسط پیدا کردن نیز باعث تاخیر میشود. همان مجموعه وقایع روایی میتواند با فرمی خلاصهوار عرضه شود، یا با حالت تأنی به اثر طولانی بدل شود. یکی از مهمترین مجموعه شگردهای فیلم داستانی آنهایی ست که کارکردشان به تأخیر انداختن پایان تا نقطه ای است که با طراحی کلی روایت جور دربیاید. الگوی چنین تأخیری را کریستین تامپسن «ساختمان پلهای» مینامد. این اصطلاح استعاری شامل بخشهایی از کنش است که وقایع را تا پایان فیلم پیش میبرند و در فواصل شان بخشهای دیگری وجود دارند که کنش را از مسیر مستقیم منحرف میکنند و به آن تأخیر میدهند. مفهوم ساختمان پلهای حاکی از آن است که برخی مصالح نسبت به بقیه در پیشبرد روایت حیاتی ترند. کنشهای که ما را به جلو هدایت میکنند در روایت کلی ضروریاند و تامپسن اصطلاح «موتیفهای ضروری» را برای آنها به کار میبرند. انحرافها یا «پاگردهای پلکان» وجود دارند تا پایان را به تأخیر بیندازند، و احتمالا کنشهای فرعیاند که میتوانند عوض یا حذف و یا جانشین شوند بی آنکه خط سببی اصلی تغییری کند. این شگردهای تأخیرزا را تامپسون «موتیفهای آزاد» مینامد.
ژرارژنت تمایزات بین سه نوع روایت را روشن کرده و اجازه میدهد که بحث فیلم به عنوان نقش یا عملکردی روایتی رابه میان بکشاند و از روایت در محدوده فیلم و روایت کردن خود فیلم صحبت کنند. ژنت از روایت برای اشاره به مسأله گفتن (نقل) رویداد استفاده میکند و منظور دیگر او از روایت توالی رویدادها و روابط مختلف آنهاست که داستان بخصوصی را تشکیل میدهند. اشاره اخیر او مربوط به داستانی میشود که میبینیم بر پرده سینما فراتاب یافته (هرچه که میبینیم و هر چه را که فرض میکنیم دیدهایم) بنابراین، این اشاره هم به خط داستانی و هم میزانسن دیداری مربوط میشود. اصطلاح سوم ژنت به شخصیتهایی مربوط میشود که حرفهایشان روایت را بر میانگیزاند. در مورد اخیر، ادا یا بیان به روابط متن مخاطب مربوط میشود. به عبارت دیگر، شخصیتها روایت را برای ما روایت میکنند و ما شاهد عمل روایت کردن هستیم(واحدی،۱۳۸۸: ۸).
در دهه ۱۹۶۰متون کلیدی فرمالیستها به انگلیسی ترجمه شد زمانی که نشانهشناسی به بنیانی برای تئوری پردازی جدید در باره فیلم تبدیل شد، فرمالیسم را از عوامل موثر بر تحلل وسیع خود از متون مختلف فرهنگی – هنری به شمار آورد. این امر همچنان ادامه دارد. این خیزش جدید فرمالیسم، نوفرمالیست خوانده میشود. کتاب “روایت در فیلم داستانی” نوشته دیوید بوردول(۱۹۸۵) و مقاله “شکستن زره شیشه ای” نوشته کریستین تامسون (۱۹۸۸) از نخستسن متونی هستند که درباره نوفرمالیست نگاشته شدهاند. تامسون درباره دلیل نام گذاری نو فرمالیست میگوید: جنبش فرمالیست روسی، چنان که در اصل بوده، اکنون به پایان رسیده است. امروز دیگر کسی نمیتواند خود را فرمالیست روس معرفی کند. وانگهی چون فرمالیست روسی روشی در مطالعات ادبی بوده است، استفاده از آن در هنرهای دیگر، مستلزم تغییراتی چند است. منتقد گاهی باید کاستی های روش اولیه را برطرف کند. از این رو، مطالعه فیلم نیازمند فرمالیستی نو است۱. (مشکات،۱۳۸۵: ۱۵).

۲-۷-۱ عناصر شکل روایی و غیر روایی از منظر نوفرمالیستها
اصول شکل غیرروایی در بخش بعدی( ۲-۸ نظریات دیوید بوردول… ) به صورت کامل توضیح داده خواهد شد.
۲-۷-۲ اصول شکل روایی
روایت مجموعهایی حوادث علی و معلولی است که در زمان و مکان روی میدهد. از سه مولفه علیت، زمان و مکان، دو مولفه اولی در روایت اهمیت بیشتری دارد. روایت در هنرهای متعددی از جمله ادبیات، تئاتر و فیلم وجود دارد. حتی برای یک تابلوی نقاشی میتوان روایتی بیان کرد. هر هنر با استفاده از امکانات رسانهای ویژه خود، به بیان روایت میپردازد؛ امری که در سینما از ان به عنوان سبک نام برده میشود. دیوید بردول در کتاب روایت در فیلم داستانی، تحلیل روایت را با بررسی رابطه متقابل طرح و سبک فیلم، ویژگی نقد نو فرمالیستی میشمارد. روایت نیز مانند سبک از اصول شکلی بهره مند است. این اصول عبارتند از:

۲-۷-۳ تمایز داستان و طرح
مجموعه رویدادهای یک روایت، داستان را میسازند. در داستان، چینش رویدادها بر حسب نظم واقعی جهان داستان است. مخاطب داستان را استنباط میکند.تینیانوف میگوید:” داستان هرگز ارائه نمیشود، بلکه تنها میتوان آن را حدس زد” (مشکات،۱۳۸۵: ۳۳).
۱.نمونه ای از این مطلب بحث “راوی” در داستان است که بوردول در کتاب” روایت در فیلم داستانی “و بوردول و تامپسون در کتابهای هنر سینما به تفاوت ان در سینما پرداختهاند.
در مقابل، طرح شامل همه رویدادها با ترتیب زمانی ویژهای است که به مخاطب ارائه میشود.توماشفسکی میگوید: داستان در مقابل طرح و توطه قرار دارد؛ طرح و داستان هردو زاییده اطلاعات واحدی هستند. طرح به نظم رویدادهای اثر و مجموعه فرآیندهای اطلاعاتی که بر اساس آن رویدادها را درک میکنیم، مربوط است(همان:۳۴).
به اعتقاد بوردول تمایز میان طرح و توطئه و داستان تا زمانه ارسطو قدمت دارد، ولی این فرمالیستهای روسی بودند که بنیانهای نظری ان رامطرح کردند؛ به گونهایی که هیچ نظریهای درباره روایت از آن بی نیاز نیست(بوردول،۱۳۷۳: ۱۰۶).
از نظر بورد
ول، داستان پایه، روایتی است تا ظهور فیلم در حکم هنری متمایز را در پی میآورد؛ یعنی غایتشناسی یکباره، متعارف سینما از بدویگری مستند رئالیستی لومیر تا شگردهای مونتاژی کارگردانان روسی و برداشتن گامهای پیشروانهی بعدی ( مثل فیلمهای فانتزی ملییس، پیشرفتهای اولیه پورتر در تدوین، گریفیث و گسترش فلاشبک ها، برش طولی و کلوز آپها… حرکات دوربین اکسپرسیونیستهای آلمانی و پیچیدگیهای تصویری در انتقال حالات روانی) (هارلی،۱۳۷۳: ۲۲۰).

۲-۷-۴ علت
علت در روایت گاه علت ماورای طبیعی، گاه حیوان و گاه انسان است. گاه علتهای اجتماعی مانند: جنگ در فیلم رم شهر بی دفاع (روبرتو رسلینی) و علتهای اقتصادی مانند: بیکاری در فیلم دزدان دوچرخه(ویتوریا دسیکا) و علت های سیاسی مانند مبارزه با استعمار فرانسه در فیلم نبرد الجزیره ( جیلو پونته کورو) در روایت عمل میکنند.
علیت بیشتر به عنوان شخصیت در روایت حضور دارد. شخصیت در نگاه فرمالیستها مجموعهایی از ویژگیها است و

پایان نامه درباره ساختارگرایی، قرن نوزدهم، تحلیل فیلم، تحلیل ساختار

مهیرهولد و برشت در پی آن بود که صحنه را به مرکبی راهور برای راوی دانای مطلق و همه جا حاضر تبدیل نماید. به این ترتیب با این عقیده ارسطو، که تئاتر به نحوی لاتغیر، خلاقیت هنرمند را به حداقل میرساند، به مصاف برمیخیزد. از نظر آیزنشتاین بازیگری واقعگرا چیزی نبود جز سست و گنگ کردن حرکات بیانی. او خواهان حداکثر بیانگرایی بود، حتی اگر این امر نمایش را تصنعی یا قراردادی جلوه کند.
آیزنشتاین در سال ۱۹۲۲ به هنگام بحث در باب سینما، فیلمهای کمدی، پلیسی و ماجرایی آمریکا و نیز ستارههای بیانگرایی همچون پیک فورد، فیربنکس، آربوکل و بیش از همه چاپلین را مورد تمجید و ستایش قرار دارد(همان:۳۵).
جذبه مطرح شده در نظریه آیزنشتاین، در واقع واحد شدت تاثیر بر تماشاگر است که قابلیتش را برحسب شدت تکانه های ادراکی و عاطفی که ایجاد میکند، میسنجد. مجموعه جذبها که نتیجه حرکات بازیگران نیست بلکه از فضای وقوع داستان، نورپردازی، جلوههای صوتی و دیگر عوامل نیز حاصل میشود. نظر آیزنشتاین در خصوص مونتاژ جذبهها در حقیقت ترکیب خردمندانهی تکانههایی بود که تماشاگر را به نتیجه درست آرمان شناختی رهنمون میکرد.
آیزنشتاین در سال۱۹۲۹ کوشید به خلق نگرهی دیالکتیکی در زمینه فیلمبرداری و تدوین دست بزند و در همان سال اظهار داشت که فیلمسازان باید بکوشند در چهارچوب هر قطعه تدوینی، نه فقط محرک مسلط، که تمامی محرکها را محل توجه و دقت نظر قرار بدهد. آیزننشتاین نوعی حرکت یا جذبه را – که در واقع نمایش تعالی یافته رویداد است – جایگزین رویداد ماقبلی فیلمی میکند. به نظر او دوربین نماینده چشم تماشاگر نیست. بلکه ابزاری است برای رویداد ماقبل فیلمی او- به گونه ایی که قدرت انگیزندگی رویداد به منتها درجه خود برسد. تدوین نیز تقلیدی از توجه ناظر نامرئی نیست. بلکه در مقام عینیترین مرحلهی ساخت مونتاژ، در غالب موارد به خاطر ایجاد تاثیر، واقع نمایی را مخدوش میسازد. شاید ثمره بخشترین فرض نظریهی آیزنشتاین این است که وقوع داستان را نه در فیلم که در ذهن تماشاگرتصور نمایم. مثلا مرگ که در نتیجه مشاهدهی چشمان بازمانده، چاقو، یا قطرات خون در ذهن انسان تداعی میشود(همان:۳۶و۳۷).
دیوید بوردول معتقد است مجموعه کارهای آیزنشتاین حتی در مرحله نهایی نیز نوعی نظریه روایت به دست نمیدهند. آرای متشتت، فی البداهه و شخصی وی پیش از هر چیز با کار فیلمسازی او در هم تنیده است. آیزنشتاین در هر حال فیلمساز بزرگی است، چرا که وی در روزگاری که به مساله روایت، آنگونه که ما امروز مینگریم، نمینگریسته، در مقابل نظریهی شاهد نامرئی قد برافراشت. همچنین به اعتقاد وی به این پیش فرض که تماشاگر، خود داستان را از خلال متحرکها خلق میکند، جملگی در آفرینش نظریه کارآمد روایت، عناصری لازم به شمار میآیند(همان:۳۹).

۲-۶ نظریه های زبان- بنیاد روایت
اگر بتوان افتخار بنیاد نهادن سنت تقلیدی در نمایش روایی را از آن ارسطو دانست، افلاطون را باید برجستهترین منادی این فرایافت در عصر باستان پنداشت که روایت را فعالیتی اساسا زبانی به شمار میآورند. او در کتاب سوم از مجموعهی جمهوریت، میان دو نوع اصلی داستان سرایی تمایز قایل میشود. نوع اول روایت ساده یا محض است که در آن، شاعر خود گوینده داستان است و حتی کوچکترین تلاشی در القای این نکته صورت نمیگیرد که داستان از زبان کسی جز شخصیت او بیان میگردد. در مقابل آن، روایتگری تقلیدی است که درام بارزترین نمونه آن است. در درام، شاعر به گونه ای از زبان شخصیتهای خویش سخن میگوید که ” انگار، خود کسی غیر از آنهاست”. شکل گرایان روسی بر این اعتفاد بودند که ادبیات به طریقی اولی، امری زبانی است. در اواخر دهه ۱۹۲۰ و اوایل ۱۹۳۰ باختین۱ مدعی بود رمان نثری است هماهنگ و حتی ناهماهنگ از گونههای متفاوت زبان گفتاری و نوشتاری(همان:۴۱).
بر همین سیاق رولانبارت در جامعترین تحلیل خویش در بارهی روایت تحت عنوان “تحلیل ساختاری روایتگری” اعلام میدارد هر روایتی برعلائم زبانی متکی است. او تحلیلی بسیار سوسور مآبانه از ساخت روایی به دست میدهد، بررسی روایت را به مثابه ی نوعی انتقال از فرستنده به گیرنده آغاز میکند. این مقاله نشانهای بود دال بر تغییر توجه ساختارگرایی از بررسی دلالت ( و تاکید بر مسائل مربوط به دلالت های تلویحی و تصریحی) به بررسی” بیان” ( و تاکید بر مسائل مربوط به ” ذهنیت” در زبان).
ماهیت ایستا و فهرست وار تحلیل ساختارگرایی کلاسیک جای خود را به تاکیدی بیشتر بر فرآیند و حتی کنش و واکنش زبانی دارد(همان:۴۲و۴۳).
نظریه پرداز و فرمالیست روس Bakhtin.1
شکل گرایان روسی نخستین کسانی بودند که به طور مبسوط در مقام مقایسه زبان و فیلم بر آمدنند. آنان استفاده “شاعرانه” از فیلم را قابل قیاس با استفاده ادبی از زبان – که جایگاهش را در متون کلامی فرض می کردند، تشخیص داده بود.
یوریتینیانوف۱هر نما را به یک بیت شعر تشبیه کرده است و می کوشید معادل سینمایی عطف بیان، تشبیه، استعاره و دیگرصنایع شعری را دریابد.
در نظر بوریسایکنبام نسبت سینما به عکاسی همچون نسبت زبان شعر به زبان روزمره بود. در نظر او، سبکشناسی سینما برشالودهی ” نحو سینمایی” یا به عبارت دیگر طریقی که نماها به یکدیگر می پیوستند و ” عبارات” و “جملات” را پدید می آورند، بنیاد گردیده بود. چنین قیاس هایی در نوشته های آیزنشتاین، کوله شف، ورتوف و پودفکین نیز کم و بیش به چشم می خورد.
با این حال نباید از نظر دور داشت که شکلگرایان هرگز در
مقام مقایسه میان زبان به منزله یک دستگاه و سینما برنیامدند. دلیل این امر تا حدی آن بود که نقادی ادبی شکلگرایان، علی رغم درخواست آنان برای بازگشت به بررسی زبان به مثابه ماده، هرگز تحلیلی دقیقا زبانی از روایت به دست نمیدادند. آنان هرچند به مطالعه عروض، برخی فنون نحوی ( مانند مراعات نظیر) و شماری از پدیدههای معنایی(همچون استعاره) پرداختند؛ هرگز با استفاده از مقولات زبانی مناسب به ایجاد الگویی جامع دست نزدند. از این رو تا پیش از ظهور ساختارگرایی و نشانهشناسی فرانسوی، هیچ منتقدی را که با بهرهجویی از نظریه زبانی به تجزیه و تحلیل فیلم بپردازد، نمییابیم (همان:۴۳و۴۴).
بوردول معتقد است نقد و تحلیل نه یک علم است و نه در شمار هنرهای زیبا قرار میگیرد. بلکه جایگزین و جانشین هردو است همانند آنها به مهارتهای شناختی متکی است و به تخیل و سلیقه امکان بروز میدهد و به لحاظ عرفی بر اموری تاکید دارد که به حل و فصل مشکلات اجرایی مربوطند از نظر من بهترین تعبیر برای نقد این است که آن را هنر علمی بنامیم. چیزی شبیه مبلسازی یا لحافدوزی. از آنجا که فرآوردههای ابتدایی نقد یک قطعه زبانی است پس میتوان آن را هنر ریطوریقایی نیز دانست(بوردول،۱۳۸۶: ۳۷).
فرمالیست و نظریه پرداز روسYouris Teeneyanouf.1

2-6-1 روایت فیلم به مثابه فرازبان
کالینمککیب۱ سینمای روایی مسلط را عمدتا با رمان واقعگرای قرن نوزدهم قابل قیاس میداند. او عقیده دارد این دو رسانه از رهگذر نوعی “فرازبان” به قاببندی ” زبانهای مصداق میپردازند. ” فرازبان” راجع به زبان مصداق سخن میگوید و با نام نامگذاری زبان مصداق، آن را به محتوا تبدیل میکند ( و این هدف با استفاده از گیومههای نقل قول{“”} حاصل میشود) و بدین ترتیب امکان تشخیص زبان مصداق و حوزهی کاربرد آن میسر میشود(همان:۴۴).
به عقیده مککیب، روایت در فیلم های کلاسیک نیز تابع سلسله مراتب سخن است. شخصیتها سخن میگویند؛ اما سخن آنها پیوسته از طریق دوربین – که معادل فرازبان در رمان است، قاببندی میشود. “دوربین به ما میگوید چه روی میدهد، دوربین حقیقتی را به ما میگوید که ما از طریق آن قادریم، سخن را محک بزنیم”(همان:۴۵).
شاید منظور مککیب، دقیقا آن نباشد که اهمیت دوربین را همتراز با جمیع تکنیکهای سینمایی جلوه میدهد. چه بسا ادعای او تنها این باشد که آنچه ما در یک فیلم داستانی معمولی با چشم نظاره میکنیم، در مقایسه با آنچه میشنویم، از قدرت روایتگری بیشتری برخوردار است.
بدین ترتیب روایت در جریان فیلم به نوعی “تقابل میان سخنان ارائه شده که ممکن است به غلط فهمیده شوند و بیان بصری که متضمن حقیقت است متکی میباشد، و در پرتو همین تقابل است که تمامی حقیقت بر ما آشکار می گردد”(همان:۴۵).
طرح مککیب را به دلایلی ساختارگرایانه میداند. او بر سطوح علامت گردانی در یک متن تاکید دارد و مدعی است نشانهی زبانی، از رهگذر کارکردهای افتراقی پدید میآید. او سخن را نیز به شیوه لوی استروس توصیف میکند:« مجموعه ایی از تقابلات معنی دار».
بوردول میگوید نظر مککیب که کلی وسست بنیاد مینماید، حاوی نقایصی بنیادین است. به یک مفهوم این دیدگاه اصولا به توصیف پدیدهای مختص ادبیات نمیپردازد، تا چه رسد به رمان. گونههای فرعی مقوله
نظریه پرداز فیلم / نویسنده Kalin Mac Kib.1
ایی که مککیب به آن استناد جسته (رمان قرن نوزدهم) مشخص نیست ( برای مثال آیا ” رمان آداب و رسوم ” است یا ” رمانس گوتیک”) و همچنین تفاوتهای زاویه دید نیز در آن متمایز نیست ( آیا در داستان از راوی دانای کل استفاده شده است یا نامحدود؟) این اعتراض صرفا جنبه نظری- تاریخی ندارد، چرا که میتوان اثبات کرد مککیب این نکته را که قراردادهای مربوط به شکل و گونه ی زمان ممکن است واقعیت تجربی را به عاملی ثانویه تبدیل نماید، منظور نظر نداشته است.

۲-۶-۲ روایت فیلم به مثابه بیان
جنبههای ساختارگرایانهی دیدگاه مککیب، نظر او را به نمونه بارز انگیزشی بدل میسازد که در نگرش زبان بنیاد به روایت، مشهود است؛ اما در تحلیل فیلم، استفاده از مقولههای مربوط به بیان که از دیدگاه ” امیل بنونیست” مایه میگیرد، در مقایسه با نظریه مککیب گسترش و رواج بیشتری یافته است(همان:۵۰).
تمایز میان گفته و بیان عمدهترین تمایزی است که بنونیست قایل گردیده است. گفته، قطعه ای است از متن، یعنی زنجیرهای از کلمات، عبارات یا جملات که بر اساس اصول ارتباط به یکدیگر پیوند یافته و به مثابه کلی متشکل، ادراک میشوند. از طرف دیگر، “بیان” فرایندی عمومی است که” گفته” را خلق میکند. بنا به اعتقاد بنونیست، بیان مقدمتا از نفس عمل پدید میآید و عناصر زیر را در بر دارد: گوینده که علائم زبانی را به کار میگیرد، شنونده که شریک در گفت و شنود است و ارجاعاتی به جهان مشترک.
عنصر دیگر “بیان”، موقعیت یا بافت ” گفته” است. سرانجام، در بیان به برخی از صورتهای زبانی که بنونیست آنها را ” ابزار” مینامد، بر میخوریم؛ ضمایر، شخص و زمان فعل، الگوهای نحوی مانند وجه امری. پرسشی و از این قبیل. در هر نوع استفاده گفتاری یا نوشتاری از زبان، گفته و بیان هر دو دخالت دارند(همان:۵۱).
در بیان، وجود یک گوینده و یا شنونده مسلم است و هدف گوینده به طریقی، ایجاد تاثیر در شنونده است. سبکی که در آن نشانی از گوینده مشخص وجود ندارد، تاریخ – داستان خوانده میشود که عبارت است از: ” ارائه واقعیتی که در یک زمان مشخص مشاهده گردیدهاند، بدون دخالت گوینده در روند بازگویی”.
کریستینمتز۱ با بیان نظرش در خصوص” تاریخ – داستا
ن/ سخن” این نکته را مطرح میسازد که سینما به منزله یک نهاد دارای بعد بیانی است که از رهگذر” نیات و مقاصد فیلم ساز و تاثیراتی که بر عامه مردم مینهد و… تعیین میگردد”.
اما فیلم سنتی که خود را در هیات تاریخ داستان ظاهر میسازد، کلیه نشانههای “بیان” را از خود میزداید. فیلم نیز همچون رمان قرن نوزدهم، رویداد را در زمان گذشته و به حالتی غیر شخصی به تصویر میکشد.” من فیلم را تماشا میکنم؛ اما در حینی که من به تماشای آن نشستهام، فیلم مرا تماشا نمیکند”(متز،۱۳۷۶: ۶۲).
اما متز ادعا میکند انطباق تاریخ – داستان توسط فیلم توهمی بیش نیست؛ فیلم از آنجا که “استدلالی” است، به نحوی “پوشیده” خود را همچون تاریخ – داستان جلوه میدهد. در فیلم سنتی، دوربین، نماینده ی ناپیدای سخن است، چرا که ” داستان را مطرح میکند و آن را در برابر دیدگان ما به تصویر میکشد.” در حقیقت متز بر این مطلب صحه میگذارد که در فیلم سنتی، ما خود را با این بیننده توانا (دوربین)

پایان نامه درباره زیباشناسی، عوامل بیرونی، هنر و معماری، دانشگاه تهران

سال۱۳۹۰……………………………………………………………………………………………………….۱۰۷
۴-۱۲معرفی مستندهای مهم سالهای ۱۳۹۱تا۱۳۹۳……………………………………………………………………………….۱۱۵

فصل پنجم: نتیجه گیری
۵-۱ جمع بندی و نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………….۱۲۲
۵-۲ پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۲۷
فهرست منابع
منابع …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۲۹ چکیده انگلیسی

مقدمه
جمله معروف « انسان درون روایت زندگی می‌کند » تاکید بر فراگیری روایت را نشان می‌دهد و تاکیدی است بر این نکته که در زندگی روزمره با انواع روایت‌ها روبروییم. از سوی دیگر، بله، این سخن درست است که بشر همیشه خودش، چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی، موضوع روایت بوده است. روایت با تاریخ بشر آغاز میشود. تا زمانی که ÷انسانی برای زیستن وجود دارد، روایت هم است. در سرتاسر تاریخ نمیتوان مردمانی را یافت که بدون روایت باشند. روایتهای بیشماری در دنیا وجود دارد. هرکس در هر مرتبه، منطقه و موقعیت روایت خودش را دارد. اصولا انسانها از شنیدن و روایت کردن برای یکدیگر لذت خواهند برد. حکایتها و داستانها، افسانهها و اسطورههایی که در گذشته برایمان نقل کردهاند، با خاطرات کودکی و باورهای زندگیمان عجین شده است و این، میراثی گرانبها از پدرانمان میباشد که تا ابد در ذهنمان حک شده است. شاید همه نداند که چگونه خوب روایت کنند ولی همه میدانند که چگونه روایت کنند علاوه بر این همه روایت را از غیر روایت تشخیص میدهند و به راحتی میدانند که چه چیز روایت است و چه چیز روایت نیست (پرینس، ۱۳۸۹: ۵ )
روایت‌ها، شرح زندگی‌های زیسته یا نازیسته بشر است؛ زندگی‌های نازیسته‌ای که البته محتملند؛ یعنی بالقوه امکان تحقق آنها در گذشته، اکنون یا آینده وجود دارد. به نظر می‌رسد، نخستین برخورد و رویارویی ما با روایت از همین میل به تجربه زندگی‌های دیگر یا آن‌طور که امروزه مطرح است، امکان زیستن در جهان‌های موازی سرچشمه می‌گیرد. در حین خواندن روایت، به‌طور موقت به زندگی دیگران، همان شخصیت‌های قصه، وارد می‌شویم. این ورود در وهله نخست، از سر کنجکاوی است که ظاهرا از نیروهای غریزی در وجود بشر است که بعدا به مسائلی همچون دانش‌اندوزی و کسب تجربه یا فقط حظ و لذت زیبایی‌شناختی می‌رسیم.

فصل اول: کلیات

۱-۱ طرح مساله
روایت ضرورتا باید کسی را داشته باشد تا متن را ارائه کند مولف، قصهی داستان را روایت کند راوی، در جهان داستان زندگی کند، غمها و شادیهای آن را به جان بخرد شخصیت، گوش دهد، تماشا کند و دلش بخواهد تا داستان ادامه پیدا کند تماشاگر. این عناصر جزء لاینفک روایت در تمام دورانها و مشترک بین همه ملتها است و عدم وجود یکی از آنها باعث میشود تا روایتی وجود نداشته نباشد.
آدمی هرقدر به لحاظ عقلانی رشد میکند در جستجوی ساختارهای منسجمتری از روایت میباشد تا جهان را به مثابه یک نظام علت و معلولی از وقایع توصیف کند. امروزه جایگاه روایت در هنر هفتم به دو دریافت مهم درک انسان از واقعیت باز میگردد: عامل عقلانی و بینش شهودی.
تاثیر عامل عقلانی را میتوان در الگوها و ویژگیهای داستانی که در روایت تکرار میشوند، شخصیتهای نیک و بد، وقایع پیشبینی نشده و مضامین عینی و روزمره دید. اما بینش شهودی با عامل عقلانی بشر، برای تثبیت یک ساختار منطقی، در جهت توجیه وقایع جهان سازگار نیست بلکه مجموعهایی از اندیشههایی به ظاهر منفرد و جداست که هر لحظه به شکلی خاص متجلی میشود و از منبع بیپایان تخیل سیراب میشود. براساس همین تفکر، روایت، در طول تاریخ، پیشرفت شایان توجهی کرد و در بسیاری از کشورها شمار زیادی از تحلیل گران و نظریهپردازان را به خود جلب کرده است.
در این پایان نامه با توجه به عامل عقلانی، روایت در فیلمهای مستند دهه هشتاد ایران بررسی خواهد شد. برای هر روایتی، ویژگیهایی در نظر گرفته شده است که اگر آن ویژگیها در آن فیلم وجود داشته باشد، میتوانیم روایت مورد نظر را به آن فیلم اطلاق کنیم. مثلا شخصی مانند دیوید بوردول که معتقد است: هر نظریهایی تنها در صورتی کار آمد است که، از وحدت درونی و وسعت نظر تجربی و قوه تمیز تحول تاریخی برخوردار باشد، برای فیلم داستانی چهار شیوه روایت را بر میشمارد و ویژگیهایی برای هر یک تعیین میکند. مثلا در روایت کلاسیک خبری از سست شدن پیوند میان علت و معلول و فواصل دائمی در پایان فیلم نیست، اما در روایت سینمای هنری این عامل یکی از ویژگیهای اصلی روایت سینمای هنری به شمار میآید. در روایت سینمای مبتنی بر مادهگرایی تاریخی شوروی به رغم آن که به خاطر استفادهی بسیار از مونتاژ، انقطاع و گسیختگی در اثر پدید میآید، روایت اغلب آشکار است و در سطح مفاهیم علت و معلولی، بندرت ابهام پدید میآورد. در روایت پارامتری الگوپردازی سبکی فیلم را زمانی میتوان از پیرنگ جدا فرض کرد که آن را بتوان با توسل به انگیرشی صرفا هنری توجیه کرد در این صورت سبک را باید عنصری به حساب آوریم که حضورش برای نفس وجود خودش است و هدف فیلم نیز آن است که سبک را آشکارا و محسوس گرداند.
البته در فصول بعد، هریک از این شیوهها را به تفصیل توضیح خواهم داد و در این راستا برخی نظریاتی که دیگر نظریهپردازان ارائ
ه کردند را به اختصار شرح میدهم.
فیلم مستند همچون فیلم داستانی از عنصری ساختاری به نام روایت بهره میگیرد. اساسا نظریههایی که درباره روایت در سینما و ادبیات مورد بررسی قرار میگیرد، در خصوص سینمای مستند هم کاربرد دارد. به نظر میرسد که در سینمای مستند دههی هشتاد ایران تحولات زیباشناسی صورت گرفته است، که منجر به تغییراتی در فیلمسازی مستند شده است. دوربین سیار، گفتگوهای فیالبداهه، رویارویی خودمانی، غیر رسمی و غافلگیر کننده با موضوع- موانعی بین فیلم ساز، موضوع و مخاطب را از بین برده و ثبت واقعیت، نه تحریف آن، حین رویداد و نه آنچه در گذشته روی داده است را در فیلم مستند بیش از پیش مورد توجه قرار داده است.
در ایران به غیر از زیباشناسی مستند دو عامل بیرونی و درونی تاثیر گذار بوده است. عوامل بیرونی نظیر: تغییر ابزار فنی و ظهور پدیده دیجیتال در فرآیند مستندسازی، به ویژه در حوزه تدوین و تصویر و عوامل درونی نظیر تغیر ذائقه مستندساز ایرانی و رسیدن به شیوههای بیان جدید.
این پایاننامه مدعی است و میکوشد این فرضیه را اثبات کند که زیباشناسی مستند دهه هشتاد ایران پدیدهایی کاملا منحصر به فرد میباشد. برای اثبات این ادعا از متغیر مهمی چون روایت بهره گرفته میشود. به عبارت دیگر با بررسی تغییرات در روایت سینمای مستند ایران، نظیر تغییر در فرآیند اطلاعرسانی از خطی به مارپیچی و استفاده از خطوط روایی متقاطع، ویژگیهای زیباشناسی این دهه از سینمای مستند ایران را بررسی خواهد شد.

۱-۲ اهمیت و ضرورت تحقیق
مستندهای ایرانی که همواره عوامل داخلی و خارجی بسیاری در فرم و محتوای درونیشان تاثیرگذار بوده است. در یکی دو دهه اخیر بیش از همه دورانها متاثر از تکنولوژی بوده است. این دوران که از اوائل دههی هشتاد آغاز شد را باید “دوران مستند سازی دیجیتال نامید”. مشخصهی این دوران رو آوردن به سیستم ویدئویی ” دیجیتال ” است. به خاطر ارزان بودن نسبی فیلمسازی در این قطع، فیلم سازان نیاز چندانی به حمایت نهادهای دولتی نداشتند و اکثرا، فیلمهای خود را با بودجه شخصی و بدون نظارت دولتی میساختند، پس فیلمها شخصیتر، رئالیستیتر و البته شتابزدهتر ساخته شدند و تغییراتی اساسی در روایت سینمای مستند این دوره پدید آمد که با دورههای گذشته به کلی اختلاف داشت. اما یکی از نکات منفی این دهه این بود که مستندسازان این دوره به محض اینکه طرحی به ذهنشان میرسید و برایشان جذاب بود، بلافاصله دوربینشان را بر میداشتند و شروع به فیلم برداری میکردند و مانند سابق آنها موظف نبودند دربارهی طرح فیلمهای خود فکر کنند، آن را در ذهن خود مورد ارزیابی قرار دهند و تلاش کنند آن را به سطحی بالاتر ارتقا دهند، تا آن حد که مستندساز بدون داشتن طرح سر صحنه فیلمبردای حاضر میشد. این موضوعی معایب و محاسنی در روایت فیلمهای مستند این دوره ایجاد کرد که قابل بررسی و تامل میباشد. پایاننامه نگارنده درصدد است تا این اختلاف روایی را شرح دهد و در قالب نظریههای روایی دیوید بوردول(روایت کلاسیک، روایت سینمای هنری، روایت مبتنی بر مادهگرایی تاریخی و روایت پارامتریک) چند فیلم مستند این دهه را که شاخصتر و شناخته شدهتر نسبت به بقیه هستند را در این شیوههای روایی توضیح دهد.

۱-۳ اهداف تحقیق
هدف از تحقیق، تدوین مشخصات و عناصر روایت در منتخب مستندهای ایرانی دهه هشتاد میباشد. روایتی که با شرایط اجتماعی و ورود سیستم دیجیتال، دچار تحول شده است و از روایت گزارشگونه دانای کل منفعل به روایتی خلاقه و تاثیرگذار تبدیل شده ا ست.

۱-۴ سوالات تحقیق
۱- روایت در سینمای مستند دهه هشتاد ایران چه ویژگیهایی دارد و چگونه خود را از ویژگیهای روایی دهههای گذشته متمایز کرده است؟
۲- روایت در سینمای مستند چیست و چه ویژگیهای دارد؟
۳- عوامل تاثیر گذار بر روایت در سینمای مستند دهه هشتاد ایران چیست؟
۴- با ورود سیستم دیجیتال چه تغییری در مستندهای ایرانی دهه هشتاد رخ داد؟

۱-۵ پیشینه تحقیق
موضوع روایت در سینمای مستند ایران و به دنبال آن بررسی نقطه دید راوی- ابتکاری نو به شمار میرود که تا به حال کمتر به آن پرداخته شده است. اینجانب با تحقیق و جستجو در پایان نامههای دانشگاه تهران، دانشگاه سوره، تربیت مدرس و دانشگاه هنر با عنوان روایت در سینمای مستند ایران (یا چیزی نزدیک به این موضوع) که به رشته تحریر درآمده است، اطلاعات مفید، ولی بسیار اندکی به دست آوردم. که به دلیل کمبود در این زمینه، جای کار و تحقیق بیشتری در این زمینه احساس میشود. از جمله این منابع میتوانم به موارد زیر اشاره بکنم:

• قادری، نریمان (۱۳۸۳)روایت و شخصیت در سینما، پایاننامه کارشناسیارشد دانشگاه هنر تهران- دانشکدهی سینما تئاتر.
• مرزی، علی رضا (۱۳۸۲) بررسی روایت در هالیوود جدید، پایاننامه کارشناسیارشد دانشگاه هنر تهران- دانشکدهی سینما تئاتر.
• رستمی جلیلیان، فریبا (۱۳۸۹)بررسی گونههای سینمای مستند با تاکید بر انسانشناسی تصویری دانشگاه تربیت مدرس- دانشکده هنر و معماری
• اوحدی، مسعود(۱۳۸۹) روایت شناسی فیلم پایان نامه دکتری – دانشگاه هنر
• درستکار، رضا(۱۳۸۶)، روایت های مستند- مقالاتی درباره ی سینمای مستند، تهران :مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی

پایاننامه اولی در مورد نظریههای روایت و انواع آن اطلاعات مفیدی داده است، اما وقتی بحث از شخصیت در سینما، در این پایاننامه مطرح میشود باعث میشود تا تمرکز
کمتری بر روی روایت داشته باشیم و بعلاوه این پایان نامه مانند اکثر پایان نامهها در مورد سینمای داستانی و روایت آن نگاشته شده است و اصلا به سینمای مستند توجهی نداشته است. نظریههای روایی این پایان نامه، تقریبا همان چیزی میباشد که در منابع دیگر و البته کاملتر قابل دسترسی میباشد.
در مورد پایاننامه دومی همان اشکال وجود دارد، یعنی قسمت اعظم متن به روایت در سینمای داستانی توجه دارد، نه مستند. البته در قسمت نظریههای روایی، نسبت به پایاننامه اولی کمی ضعیفتر و شخصیتر به نظر میرسد. در این پایاننامه در مورد انواع روایت و گستردگی آن مطلبی نگاشته نشده است و نگارندهی آن بیشتر، تمرکز خود را بر چند فیلم هالیوودی و شیوه روایت آن گذاشت

پایان نامه درباره اتوبیوگرافی، محیط زیست، روش تحقیق

فهرست

عنوان صفحه
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۱
فصل اول: کلیات
۱-۱طرح مساله……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۲
۱-۲ اهمیت و ضرورت تحقیق………………………………………………………………………………………………………………. ۴
۱-۳ اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………… ۵
۱-۴ سوالات تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵
۱-۵ پیشینهی تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………… ۵
۱-۶ روش و فنون اجرایی پژوهش………………………………………………………………………………………………………… ۷
۱-۷محدودیتهای پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………. ۷
فصل دوّم: مبانی نظری
۲-۱چهارچوب نظری……………………………………………………………………………………………………………………………….۹
۲-۲مستند……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۱۲
۲-۲-۱-تعاریف مستند……………………………………………………………………………………………………………………………۱۳
۲-۲- ۲نگاهی اجمالی به تاریخچه سینمای مستند ایران……………………………………………………………………….۱۶
۲-۳ روایت فیلمی……………………………………………………………………………………………………………………………………۲۲
۲-۴ روایت سینمایی……………………………………………………………………………………………………………………………….۲۴
۲-۵ نظریه های تقلیدی روایت……………………………………………………………………………………………………………. ۲۶
۲-۵-۱ شاهد نامرئی……………………………………………………………………………………………………………………………. ۲۷
۲-۵-۲ آیزنشتاین: روایت به مثابه صحنه آرایی……………………………………………………………………………………. ۲۸
۲-۶ نظریه های زبان- بنیاد روایت……………………………………………………………………………………………………….. ۳۰
۲-۶-۱روایت فیلم به مثابه فرازبان………………………………………………………………………………………………………… ۳۲
۲-۶-۲روایت فیلم به مثابه بیان…………………………………………………………………………………………………………….. ۳۳
۲-۷ نکاتی در باب فرمالیستها و نوفرمالیستها………………………………………………………………………………….. ۳۴
۲-۷-۱ عناصر شکل روایی و غیر روایی از منظر نوفرمالیستها……………………………………………………………….۳۸
۲-۷-۲ اصول شکل روایی…………………………………………………………………………………………………………………………..۳۸
۲-۷-۳ تمایز داستان و طرح……………………………………………………………………………………………………………………….۳۸
۲-۷-۴ علت………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۳۹
۲-۷-۵ زمان………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۰
۲-۷-۶ فضا………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۴۰
۲-۸ نظریات دیوید بوردول درباره روایت……………………………………………………………………………………………………۴۱
۲-۸-۱روایت کلاسیک…………………………………………………………………………………………………………………………………۴۳
۲-۸-۲روایت سینمای هنری………………………………………………………………………………………………………………………۴۷
۲-۸-۳روایت مبتنی بر مادهگرایی تاریخی…………………………………………………………………………………………………۵۱
۲-۸-۴روایت پارامتریک……………………………………………………………………………………………………………………………..۵۵
فصل سوّم: روش تحقیق
۳-۱ روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۱
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
۴-۱ مستند انیمیشن………………………………………………………………………………………………………………………………..۶۶
۴-۱-۱سیانوزه…………………………………………………………………………………………………………………………………………..۶۷
۴-۲ مستندهای اتوبیوگرافیک – خود بیانگر(Self- portrait)……………………………………………………………..69
4-3درام مستند (داکیو درام)…………………………………………………………………………………………………………………….۷۵
۴-۴ مستند داستانی (Docufiction)……………………………………………………………………………………………………78
4-5 مستندهای حیات وحش و محیط زیست………………………………………………………………………………………….۷۹
۴-۶ ملف گند…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۸۱
۴-۶-۱ شناسنامه ی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۱
۴-۶-۲‌ داستان فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………………..۸۲
۴-۶-۳ تحلیل روایتِ فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۳
۴-۷ ترانه اندوهگین کوهستان.
…………………………………………………………………………………………………………………….۸۶
۴-۷-۱ شناسنامه ی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………….۸۶
۴-۷-۲ داستان فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………………..۸۷
۴-۷-۳ تحلیل روایتِ فیلم………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۸
۴-۸ رئیس جمهور میرقنبر…………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۱
۴-۸-۱ شناسنامه ی فیلم………………………………………………………………………………………………………………………………۹۱
۴-۸-۲ داستان فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۹۲
۴-۸-۳ تحلیل روایتِ فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………..۹۳
۴-۹ فقط کمی نور ………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۷
۴-۹-۱ شناسنامه ی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۷
۴-۹-۲ داستان فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۹۸
۴-۹-۳ تحلیل روایت فیلم……………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۸
۴-۱۰ بهترین مجسمهی دنیا ……………………………………………………………………………………………………………………. ۱۰۲
۴-۱۰-۱ شناسنامهی فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………..۱۰۲
۴-۱۰-۲ داستان فیلم………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۰۳
۴-۱۰-۳ تحلیل روایت فیلم…………………………………………………………………………………………………………………………۱۰۴
۴-۱۱ ده فیلم مستند برتر

پایان نامه ارشد درباره ، ۱۴۵۰، آبدهی، ۲۰درجه

چشمه های آب معدنی معروف دراین سرزمین می توان از چشمه های آب گرم «قره سو» نام برد. درجه حرارت این چشمه ۴۱ درجه است و PH آن ۶ و هدایت الکتریکی آن برای ۲۰درجه حرارت ۱۴۵۰ است و آبدهی آن در حدود ۱/۵ لیتر در ثانیه است. آب این چشمه برای درمان در

پایان نامه ارشد درباره مصرف کنندگان، برنامه های آموزشی، جاذبه های گردشگری، تناسب اندام

تفاوت‌ها را لمس کنید و این تفاوت‌ها منهای صدها ساعت برنامه تولیدی رادیوئی و تلویزیونی است که به معرفی این مناطق می‌پردازند و منهای تیزرهای تبلیغاتی است که دائما در شبکه‌های ماهواره‌ای پخش می‌شوند. نتیجه این می شود که حتی بسیاری از مردم شهر مشهد هم هنوز از وجود چنین بیمارستان مجهزی در شهرشان ناآگاهند و این ضعف اساسی تقریبا در مورد تمامی مراکز درمانی مجهز و مستعد جذب گردشگران درمانی و نیز مناطقی همچون آبگرم‌های طبیعی و … در کشور وجود دارد.
بررسی ایجاد شبکه بیمارستان‌های توریستی در کشور از نیازهای ضروری در این حوزه است که کمبود آن احساس می‌شود و در طرح نظام اطلاع‌رسانی توریسم سلامت در کشورقابل پیگیری است. همچنین، مطالعه و بررسی نظام بازاریابی(Marketing) در بیمارستان‌هایی که در حوزه گردشگری سلامت فعالیت می‌کنند، ازدیگر مباحث قابل طرح در این بخش می‌باشد. 
هدف طرح نظام اطلاع‌رسانی توریسم سلامت در کشور در نهایت ارائه راه‌کارهایی در این زمینه با توجه به امکانات موجود می‌باشد.
* دهکده سلامت
مناطقی که علاوه‌بر موقعیت مناسب زیست محیطی و دارا بودن جاذبه‌های گردشگری و زیرساخت‌های ارتباطی در نقاط مختلف کشور، قابلیت احداث مجموعه‌ها و کلینیک‌های درمانی تخصصی هم جهت با شرایط طبیعی آن منطقه را داشته باشند، قابلیت تبدیل شدن به یک دهکده سلامت را نیز خواهند داشت. مثلا طبق آمار موجود، تقریبا در تمام استان‌های کشور آب گرم‌های طبیعی وجود دارند که هرکدام از آن‌ها خواص پزشکی بخصوصی دارند و مناطقی جذاب برای گردشگران به‌حساب می‌آیند. از آنجایی که این جاذبه‌ها اغلب در مناطق کمتر توسعه یافته در سطح کشور قرار گرفته اند، تجهیز آن‌ها به مراکز درمانی استاندارد،‌ علاوه‌بر مرتفع ساختن نیازهای درمانی مردم این مناطق، فرصت‌های اشتغال‌زایی مناسبی را برای بومیان آن بخش‌ها به‌وجود می‌آورد و حضور گردشگران داخلی و خارجی در این مناطق که به‌منظور درمان و درعین حال استفاده از جاذبه‌های گردشگری به آن مناطق سفر می‌کنند، زمینه رونق اقتصادی را در این بخش‌ها فراهم می‌کند. تجربه نسبتا موفق سرعین اردبیل در این زمینه می‌تواند آموزنده باشد. 
همچنین وجود گیاهان داروئی خاص و یا اشکالی از طب سنتی در برخی از نقاط کشور، از آنجایی که علاوه‌بر دارا بودن جاذبه‌های توریستی، پتانسیل لازم برای تبدیل شدن به مراکز درمانی(مثل داروخانه گیاهان سنتی و …) را نیزایجاد می‌کند، می‌توانند فرصتی برای ایجاد یک دهکده سلامت به‌شمار رود. این دهکده‌ها در کشورهای مختلف از جمله هند و آمریکا شکل گرفته اند و در ایران هم درچند نقطه از کشور در دست مطالعه و یا بعضا اجرایی شده است. اما به‌نظر می‌رسد هنوز مطالعه جامعی در این خصوص صورت نگرفته و طرح مدونی تهیه نشده است . از سوی دیگر از آنجایی که چنین ایده‌ای در ایران تقریبا نو می‌باشد و هنوز به‌طور گسترده اجرائی نشده است، به‌نظر می‌رسد تهیه طرحی که به این مسئله به‌طور همه جانبه و از مناظر مختلف اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بپردازد و نیز تجارب کشورهای دیگر در این خصوص را مطالعه نماید، به سیاست‌گذاران کمک خواهد نمود تا برای ایجاد چنین مناطقی با رویکردی علمی و بومی حرکت نمایند.
در حال حاضر مناطق زیر در بحث دهکده سلامت، درکشور در حال مطالعه و یا اجرائی شدن می‌باشند:
۱. سرعین اردبیل
۲. آبگرم دهلران در استان ایلام 
۳. درکه در ارتفاعات شمال تهران در اراضی کهمیزدره
۴. شاندیز مشهد 
۵. آبگرم محلات در استان مرکزی
۶. جزیره کیش
۷. دهکده سلامت شیراز
۸. دهکده سلامت شهرقم
* بررسی راه‌کارهای خصوصی‌سازی صنعت توریسم سلامت در کشور
” فعالیت در عرصه گردشگری سلامت نباید به افزایش تصدی‌گری دولت منجر شود. ظرفیت‌های بسیاری در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی ما وجود دارد، اما فضای اصلی برای فعالیت در حوزه گردشگری سلامت نباید با ذهنیت دخالت دولت باشد؛ بلکه دولت باید صرفا نقش تسهیل کننده را داشته باشد.”
بررسی راه‌کارهای خصوصی‌سازی صنعت گردشگری سلامت با حفظ نقش نظارتی دولت که از فربه شدن بخش دولتی جلوگیری شود و در عین حال بخش خصوصی فعال در این عرصه استانداردهای لازم برای فعالیت را داشته باشد، از جمله‌ راه‌کارهایی است که در حوزه سیاست‌گذاری‌ها باید به آن توجه جدی شود (شبکه تحلیل گران تکنولوژی)
۲-۲-۱۹- دهکده سلامت
دهکده سلامت ، مرکزی پزشکی است که مراقبت های اولیه و ثانویه بهداشتی، سلامتی را برای بیماران در محیطی منحصر به فرد فراهم می آورد . در حقیقت این مراکز ، مجموعه‌هایی هستند اقتصادی که بیشتر تحت نظر و کنترل بخش خصوصی قرار دارند ، نه بخش دولتی . دهکده های سلامت ، نوعی تفکر جلوتر از زمان بوده و دائماً درحال پیشرفت هستند و با زیرساختی طراحی شده اند که به تمام مصرف کنندگان اجازه میدهد تا از خدمات و انتقال سلامتی در دهکده بهره برند . مناطقی که علاوه بر موقعیت مناسب زیست محیطی جاذبه های گردشگری و زیرساخت های ارتباطی در نقاط مختلف کشور قابلیت احداث مجموعه ها وکلینیک های درمانی تخصصی ـ هم جهت با شرایط طبیعی آن منطقه ـ را داشته باشند می توانند به یک دهکده سلامت تبدیل شوند . اصول پایه و اولیه ای که معمولاً در دهکده های سلامت رعایت می شوند عبارتند از :
– ارائه عالی ترین خدمات پزشکی
– ارتباط
– مراقبت های مشتری پسند
– ارائه خدمات به مش
تری
– آسایش و دسترسی
برنامه فیزیکی و فضاهای این قبیل دهکده ها میتواند متفاوت باشد و برحسب اقلیم ، نیاز جامعه و کلاس دهکده گوناگون باشد . سرای سالمندان ، کلاسها و مجموعه های ترک سیگار و ترک اعتیاد ، کلاس های آشپزی سالم (به منظور سلامت بدن و روان در بلند مدت) ، برنامه های آموزشی مربوط به موضوعات سلامتی برای تمام گروه های سنی ، آشنایی با بیمه های سلامت ، مرکز بیمارستانی با اورژانس مجهز و جراحی های سرپایی . همچنین فضاهایی نظیر داروخانه ، کتابخانه پزشکی ، سایت اینترنت ، مهدکودک ، کافی شاپ ، کتاب فروشی (بیشتر در ارتباط با کتابهای سلامتی و بهداشتی) و سایر تسهیلات مرتبط میتوانند در برنامه فیزیکی دهکده های سلامت وجود داشته باشند . اقامتهای کوتاه مدت ، مرکز زنان ، مرکز مردان ، مرکز مراقبتهای اولیه ، مرکز کودکان ، مرکز قلب و ریه ، مرکز مراقبت های سرطان ، مرکز ارتوپدی ، مرکز توانبخشی ، مرکز مراقبت های ویژه ، مرکز طب تکمیلی از جمله مراکزی است که در دهکده های سلامت با کیفیت بالا وجود دارند . در حقیقت هدفی را که این دهکده ها دنبال می نمایند ، آسایش و امنیت بیماران در دوران نقاهت و یا در طول مدت ارائه خدمات پزشکی _ سلامتی است . بنابراین ، مجموعه هایی هستند که در دسترس بودن و فراهم کردن سطح بالای آسایش فیزیکی و روانی بیماران ، در آنها از اهمیت خاصی برخوردار است . از آنجا که معمولاً مفهوم این قبیل دهکده ها از نظر سرمایه گذاری ، به صورت غیرانتفاعی است و همانگونه که ذکر شد ، بیشتر با نیروی بازار کنترل می شوند تا دولت ، باید اذعان نمود که اصل رویکرد سرمایه گذاری در این دهکده ها ، بر اساس شرکتهایی است که در محیط دهکده به مصرف کنندگان ، خدمات ارائه میدهند (نظیر شرکتهای داروسازی ، شرکتهای تولید کننده تجهیزات پزشکی و غیره)(پایگاه اطلاع رسانی شهر سلامت شیراز) .
۲-۲-۲۰- زمینه های گردشگری سلامت در ایران
نمونه هایی از گردشگری سلامت که میتواند در ایران با توجه به تخصصهای پزشکی موجود در کشور و منابع و نعمات الهی و طبیعی ، رشد قابل توجهی را در پی داشته باشد ذیلاً اشاره میشود :
* چشم پزشکی به ویژه عمل لیزیک (Lasik Surgery)
* دندان پزشکی وکاشت دندان (Dental Implantation)
* پیوند اعضا (Organ Transplant)
* توانبخشی (Rehabilitation and Recuperation)
* اعمال جراحی قلب به ویژه بای پس شریان (Coronary By-pass surgery)
* اعمال جراحی جایگزینی مفاصل (زانو و غیره) (Replacement Knee)
* اعمال جراحی آرایشی و پلاستیک (Cosmetic and plastic surgery)
* سلولهای بنیادی (Fundamental Cells)
* ناباروری ( Infertility)
* طب جایگزینی و گزینه ای (Alternative medical)
* کنترل پزشکی (Checkup center)
* لاغری وتناسب اندام (Wellness & Dietology)
* درمانی تفریحی مانند فضاهای آبدرمانی و تالاسوتراپی (Spa-Talasotrapy – Hobbyterapy)
کل فرایند صدور مجوز سرمایه گذاری برای احداث پروژه ی شهر سلامت در چهار مرحله به ترتیب زیر میباشد :
– مرحله اول : ارائه درخواست پذیرش سرمایه گذاری به سازمان بهداشت ودرمان
– مرحله دوم : بررسی درخواست پذیرش سرمایه گذاری توسط هیأت سرمایه گذاری خارجی
– مرحله سوم: ارسال پیش نویس مجوز سرمایه گذاری برای سرمایه گذاری خارجی
– مرحله چهارم: صدور مجوز سرمایه گذاری
در حوزه قوانین و مقررات، باید توجه نمود که شهر سلامت به هر ترتیب تحت تاثیر ضوابط و مقررات وزارت بهداشت و درمان قرار خواهد داشت . از سوی دیگر قوانین عام جمهوری اسلامی ایران نیز به این شهر تاثیرگذار خواهد بود (پایگاه اطلاع رسانی شهر سلامت شیراز) .
۲-۲-۲۱- چشمه های آب گرم :
چشمه های آب گرم و معدنی در نقاطی از زمین پدید می آیند که در آنها شرایط مورفولوژی ، تکتونیکی ، ماگمایی و جوی فراهم آمده باشد. در ایران چشمه های معدنی و گرم بسیار است و این به سبب فعالیت گسترده آتشفشانی در سراسر این مرزو بوم و تکرار چرخه های آن از زمانهای بسیار دور تا عهد حاضر است . آب معدنی به آبی اطلاق میشود که بطور طبیعی از زمین خارج می شودو باآبهای معمولی ( آشامیدنی) ‌از نظر تعداد و نوع مواد معدنی و گاز های محلول در آن فرق داشته باشد. در اغلب چشمه های معدنی و گرم ، گازهای زیادی مانند ئیدروژن سولفوره (H2O) ، دی اکسید کربن و مواد رادیواکتیو وجود دارد. آبهای معدنی و گرم ایران به ۱۱ نوع تقسیم شده است که بر روی نقشه آبهای معدنی و گرم ایران به رنگهای استاندارد بین المللی (ZAH)‌ نشان داده شده است . استفاده از آبهای معدنی و گرم در زمان های قدیم مورد توجه بشر بوده است و میتوان تاریخ شروع آنرا با تاریخ تمدن بشری همزمان دانست. اغلب گازهای موجود در آب اثر درمانی دارند و استفاده صنعتی از آنها نیز در برخی از کشورها رایج است و دیگر آن که پاره ای از این آبها بصورت آشامیدنی عرضه میشود. چشمه های آب معدنی ازمهمترین سرشاخه های توسعه ی صنعت توریسم درمانی میباشد. خواص درمانی آبهای معدنی (سرد و گرم) به تناسب میزان درجه دمای متوسط، درجه اسیدی، سختی کل و … برای استفاده کنندگان از آنها از اهمیت خاصی برخوردار است.به طور مثال آبهای معدنی بیکربناته علاوه بر تاثیر در اعمال گوارشی(معده،کبد، پانکراس، روده ) در سوخت و ساز بدن مانند: متابولیسم‌های گلوسیدها ، لسترول ، پروتیید و اسید اوریک نیز موثر است و باعث واکنش سازه شیمیایی و فیزیکی تن و روان نسبت به روند تغذیه و مراحل تجزیه آن می‌شود به طوری که با اتساع عروق در هنگام استحمام باعث افزایش نبض می شود و با بالا رفتن میزان ادرار مکانیزم گوارشی ارگانیسم بدن فعال شده و باعث بهبود تغذ
یه در روند فعل و انفعالات بدن می‌شود.آبهای معدنی بیکربناته با اثر تسکین بخشی، سیستم تنفسی را بهتر می‌کند و یا آبهای معدنی دارای کلروره با خواص درمانی برای درمان بیماری‌های راشیتیسم ، لنفاتیسم و روماتیسم و سایر بیماریها موثر است. علائم و آثار آرام بخشی آبهای معدنی (سرد و گرم ) برای درمان دردهای اعصاب و رماتیسم ناراحتی مفصل بارها از طریق تست مطالعات پزشکی مورد مطالعه و تائید محققان آب درمانی قرار گرفته است. آبهای معدنی با توجه به دارا بودن خواص درمانی ، شیمیایی، فیزیکی وترکیباتی شامل فلزات سنگین مثل آهن ، کلسیم ، پتاسیم ، سولفور ، کلر ، ید ، سدیم ، سولفات ها و گاز کربنیک و به لحاظ برخورداری از ضریب پتانسیل طبیعی بالا باعث شده است تا به لحاظ اهمیت تاثیر گذاری درمانی، تفریحی و ورزشی مورد مطالعات علمی قرار گیرند تا از آنها به روش اجرای پروژه صنعت آب بهره‌برداری بهینه صورت پذیرد. آبهای معدنی بواسطه مواد شیمیایی موجود در آنها و

پایان نامه ارشد درباره باستان شناسی، بیمارستان، دوچرخه سواری، کارشناسی ارشد

علاوه بر انگلیس، مسلمانان از کشورهای دیگری مثل بوسنی، اسپانیا و کشورهای آسیایی نیز ترکیه را برای گذراندن تعطیلات خود در یک محیط اسلامی انتخاب می کنند. در تورهای گردشگری حلال از راهنمایان مسلمان کمک گرفته می شود و برنامه تورها گاهی شامل آشنایی با یک خانواده مسلمان و گذراندن یک شب در خانه این خانواده نیز می شود.( گاردین، ۲۸ آگوست ۲۰۱۰ ، ویکی پدیا )
• گردشگری آثار باستانی ( Archaeological tourism ) : این نوع گردشگری زیر مجموعه گردشگری فرهنگی است که هدف آن افزایش علاقمندی افراد به سایت های باستانی و حفظ آنهاست. بازدید از سایت های باستانی، موزه ها، مراکز تفسیر آثار باستانی، اجراهای نمایشی وقایع تاریخی و جشنواره های تاریخی از جمله فعالیت های مرتبط با این نوع گردشگری است. یکی از دغدغه های مهم گردشگری باستان شناسی، بررسی اثرات مثبت و منفی بازدید گردشگران از سایت های باستانی است. در حال حاضر در کشورهای مختلف این اثرات بررسی شده و رهنمون هایی برای خدمات دهندگان گردشگری و گردشگران منتشر شده است. به عنوان مثال در آمریکا Archaeological Institute of America ، Adventure Travel Trade Association و مجله باستان شناسی با همکاری هم کتاب راهنمایی را برای گردشگران و خدمات دهندگان گردشگری تهیه کرده اند که شامل مطالبی در خصوص چگونگی استفاده و بازدید از آثار باستانی است، به طوری که کمترین آسیب به این آثار وارد شود. یکی از جذابیت های مورد علاقه گردشگران باستان شناسی، بازدید از پارک های تاریخ زنده Living History است. در این پارک ها، پرسنل لباس های دوره های تاریخی را می پوشند و بازدیدکنندگان را به زمانی در گذشته می برند.( ویکی پدیا)
۲-۲- گردشگری سلامت
۲-۲-۱-گردشگری سلامت
امروز دیگر گردشگری و تفریح در طبیعت، به دیدن مناظر طبیعی و آثار تاریخی محدود نمی شود، بلکه بیشتر گردشگران با هدف خاصی به سفر می روند و مقصد خود را انتخاب می کنند تا حدی که گردشگری با هدف بازگرداندن سلامتی به بدن یا حتی حفظ آن، این روزها به یکی از شاخه های مهم گردشگری هدفمند تبدیل شده است، شاخه ای از گردشگری که در دنیا طرفداران بسیاری یافته و دولت های زیادی را هم به سرمایه گذاری و برنامه ریزی برای آن وا داشته، است. (ابراهیم اسدی بشنی،سایت مجلات ایران)
کشور ایران علی رغم داشتن چشمه های آب گرم ومعدنی فراوان، انجام پژوهش های بنیادی وکاربردی درزمینه علوم سلولی وفن آوری های باروری ، درمان بیماری های صعب العلاج ، روشهای درمانی غیرتهاجمی ، ساخت واکسن پیشگیری وریشه کنی بسیاری ازبیماری ها و تربیت نیروی متخصص، تاکنون نتوانسته است با برنامه ریزی وسیاست گذاری مناسب نسبت به توسعه زیرساخت های گردشگری اقدام وسهم قابل قبولی در توسعه گردشگری سلامت داشته باشد . درآمد ناشی از گردشگری سلامت می تواند برای کشور ما که به حرکت در روند توسعه می ا ندیشد بسیار سودآور باشد (پایان نامه کارشناسی ارشد، مرتضی حسینی، ۱۳۸۸،دانشگاه تهران) . البته بد نیست بدانید که توریسم سلامت در ایران تاریخچه بسیار کوتاهی دارد. در حقیقت در سال ۸۲ برای اولین بار توریسم درمانی در گردشگری ایران از سوی وزارت بهداشت مورد توجه قرار گرفت؛ البته وزارت بهداشت بیشتر با هدف اشتغالزایی برای دانش‌آموختگان پزشکی به این مبحث پرداخت و نه رونق توریسم درمانی. اما کم کم از سال ۸۳ و درست پس از ادغام سازمان میراث فرهنگی و سازمان‌ ایرانگردی و جهانگردی توریسم درمانی به صورت مستقل در ایران ایجاد شد و مورد توجه بیشتری قرار گرفت . (سید جعفر میر جلیلی،۱۳۸۹).
این پژوهش تلاش دارد تا مسیر روشن تری را در چگونگی جهت گیری فعالیت های گردشگری پزشکی ، برای کشور فراهم آورد .
۲-۲-۲- تعریف گردشگری سلامت :
گردشگری سلامت از نظر بسیاری از محققین و صاحب نظران حوزه‌های مختلف پزشکی و جهانگردی و مدیریت تعاریف مختلف داشته و دارد چنانچه حتی برخی از الفاظ “سلامت” یا “درمانی” و “پزشکی” را به جای هم در تعریف اصطلاح و یا در ادبیات مربوطه استفاده می‌کنند.
سازمان جهانی گردشگری (WTO) به طور خاص گردشگری سلامت را چنین تعریف می کند: استفاده از خدماتی که به بهبود یا افزایش سلامتی و افزایش روحیه فرد ( با استفاده از آبهای معدنی، آب و هوا یا مداخلات پزشکی) منجر می‌شود و در مکانی خارج از محل سکونت فرد بیش از ۲۴ ساعت به طول می‌انجامد.  البته باید گفت که مقوله گردشگری سلامت فراتر از گردشگری درمانی است و شامل مقولات دیگری مانند استفاده از امکانات طبیعی و آب‌های گرم و آب‌های معدنی، لجن درمانی و… نیز می‌شود. (جغرافیای توریسم مازندران ، تهمینه اسدی ۱۳۸۷)
از دیدگاه سازمان جهانی تجارت گردشگری سلامت ، مسافرت افراد از محل دائم زندگی خود برای حفظ بهبود یا حصول سلامت روانی و جسمی به مدت بیش از ۲۴ ساعت و کمتر از یک سال ، گردشگری سلامت نامیده می شود . البته می توان به این تعریف عبارت “دکتر ماری تباکچی” را نیز اضافه کرد که معتقد است هر نوع سفری که منجر به بهبود سلامت خودتان یا افراد خانوادتان شود ، توریسم یا گرشگر سلامت نامیده می شود . (مجله ی سفر دی ماه ۱۳۹۰)
توریسم سلامت (Health Tourism) فراهم نمودن تسهیلات و خدمات پزشکی مقرون به صرفه است که در تعامل با صنعت توریسم برای بیمارانی که برای اعمال جراحی و یا درمان‌های دیگر به سایر کشورها سفر می‌کنند، انجام می‌شود . این خدمات می‌تواند به صورت عمومی و یا خصوصی عرضه شوند.
در واقع توریسم سلامت نوعی از مسافرت است که علاوه بر تفریح، فراغت و آسایش، س
لامت و مراقبت‌های پزشکی را نیز به‌همراه دارد. در حال حاضر این صنعت به سرعت در حال تبدیل شدن به صنعتی جهانی است. (شبکه ی تحلیلگران تکنولوژی ایران۱۳۸۸)
مسافرت افراد ازکشوری به کشور دیگربه منظور دریافت خدمات پزشکی در بخش بستری یا سرپایی را گردشگری سلامت گویند. (وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی ، معاونت سلامت ، دفتر ارتباطات و آموزش سلامت)
۲-۲-۳- انواع گردشگری سلامت :
توریسم سلامت(Health Tourism) شامل زیر مجموعه‌های متنوعی مانند توریسم صحت (Curative Tourism) توریسم درمانی(Medical Tourism) از جمله مراقبت و نقاهت، درمان‌های غیر متعارف، درمان‌های پزشکی، جراحی – کلینیکی ، تشخیصی ، جراحی – بیمارستانی، طب سنتی ، طب سوزنی، انرژی درمانی- یوگا ، مدیتیشن و توریسم پیشگیرانه(Preventive Tourism) است :
• توریسم صحت  (Curative Tourism)
در این نوع از گردشگری نیز، از امکانات طبیعت استفاده می‌شود اما تفاوت اساسی در اینجاست که متقاضیان دارای بیماری یا مشکلات خاصی هستند و برای برگشت به حالت طبیعی و خروج از وضعیت بیماری جسمی یا روحی به این اماکن مراجعه می‌کنند. طبعا این افراد باید تحت نظر متخصصان و طی برنامه‌ای درمانی و بهبودمدار استفاده کنند . بیماران پوستی، تنفسی، روماتولوژی و عضله‌ای معمولا مراجعه کنندگان اصلی این گونه خدمات هستند. همچنین بیمارانی که اعمال جراحی خود را پشت سرگذاشته و دوره نقاهت خود را می‌گذرانند نیز با استفاده از آب‌های گرم، دریاچه نمک، لجن درمانی، آفتاب و ماسه و شن … و زیر نظر پزشک و در یک برنامه درمانی و مراقبت بهداشتی فرآیند بهبود خود را تسریع می بخشند. (جغرافیای توریسم مازندران ، تهمینه اسدی ۱۳۸۷) این نوع از گردشگری هم این روزها مورد توجه مسئولان گردشگری کشور قرار گرفته است. به خصوص لجن درمانی که طبیعت ایران را در میان کشورهای همسایه به شدت محبوب کرده است (سید جعفر میر جلیلی،۱۳۸۹).
• توریسم درمانی  (Medical Tourism)
در این گونه از توریسم احتیاج به مداخلات پزشکی احساس می شود. مشتری که از بیماری مزمن یا حاد رنج می‌برد برای حل مشکلات درمانی خود یا از روش‌های پزشکی معمول و متعارف بهره می‌برد و یا از درمان‌ها و روش‌هایی که از نظر دانشمندان تجربی روش‌های غیر علمی خوانده می‌شوند. در شاخه پزشکی نیز می‌توان با توجه به وسعت مداخله و نیاز به مراقبت‌های بهداشتی و درمانی و یا جراحی دو نوع تقسیم بندی سبک ( فرآیندهای تشخیص و درمان بدون مداخله جراحی و فرآیندهای جراحی بدون بستری و بدون تاثیر حیاتی بر زندگی بیمار) و سنگین (درمان‌هایی با نیاز به بستری در بیمارستان یا نیاز به بخش مراقبت‌های ویژه و مراقبت‌های بعد از مرخصی از بیمارستان) قائل شد.(جغرافیای توریسم مازندران ، تهمینه اسدی۱۳۸۷) . در این نوع از گردشگری سلامت، بیمار ممکن است پس از درمان و معالجه نیازمند استفاده از فضاها و خدمات گردشگری درمانی(مانند آبگرم ها) باشد که در این صورت ممکن است گردشگری او با سفر به نقاطی که این امکانات را دارند تکمیل شود(سید جعفر میر جلیلی،۱۳۸۹).
• توریسم پیشگیرانه  (Preventive Tourism)
در این نوع گردشگری، افراد برای استفاده از امکانات طبیعی موجود در مقصد، اقدام به مسافرت می‌کنند. این امکانات که شامل آب و هوای مطلوب، چشمه‌های آب‌گرم و مجموعه‌های لجن‌درمانی و محیط‌های ریلکسیشن و …است، در اختیار افراد قرار می گیرد تا آنها تمدد اعصاب یابند . در واقع استفاده از این امکانات هم از لحاظ روحی- روانی و هم از نظر فیزیکی سبب بازیابی توان فرد شده و انرژی لازم را برای ادامه فعالیت عادی وی فراهم می‌کند. افرادی که در این طیف دسته بندی می‌شوند، ناراحتی یا بیماری خاصی ندارند بلکه با استفاده از امکانات طبیعی در واقع از بروز بیماری و ناراحتی جسمی و روحی جلوگیری می‌کنند. (سایت جغرافیای توریسم مازندران ، تهمینه اسدی ۱۳۸۷)
۲-۲-۴- زمینه های فعالیت در حوزه گردشگری سلامت در دنیا شامل موارد زیر می باشد:
– آب گرم های درمانی(Health Spas)
– برنامه‌های مدیریت وزن (Weight ManagementPrograms)
– اعمال جراحی آرایشی و پلاستیک (Cosmetic and Plastic Surgery)
– اعمال جراحی جایگزینی مفاصل (زانو و . . . ) (Replacement Knee)
– اعمال جراحی بای-پس شریان قلب (Coronary By-pass Surgery)
– پیونداعضاء (Organ Transplant)
– چشم پزشکی (عمل لیزیک)(Lasik Surgery)
– دندان پزشکی و کاشت دندان (Dental Implantation)
– توانبخشی(Rehabilitation and Recuperation) (پایگاه اطلاع رسانی شهر سلامت شیراز)

فهرست درمان ها و خدمات موجود و قابل انجام در مراکز ارائه کننده گردشگری سلامت

در مان های موجود در اسپاها
فعالیت های فیزیکی
فعالیت های آرام بخش
طب سوزنی
سالن ورزشی
راهپیمایی
فشار آب
شنا
ماساژ
گرمابه گیاهی
دوچرخه سواری
درمان زیبایی
درمان انفرادی
اسب سواری
بازتاب شناسی
اتاق(مخزن) نمک
کارتینگ
ماساژ هندی سر
درمان مغناطیسی
قایق رانی
چشمه های آب معدنی
درمان ماوراء صوت
گلف
محفظه های معلق(شناور)
درمان اکسیژن
قایق بدون بادبان
فشار آب
بسته لجن طبی
دوچرخه سواری امدادی
یوگا
درمان کنیپ ) درمان نوروپاتی با حرکت، گرما و فشار آب(
رانندگی در پیست
خوردن و آشامیدن با تا کید بر کیفیت
بالای خوراک های محلی و طبیعی
درمان با نور

درمان با صوت

کایرو پراکتیس

ورزش کمر

ماساژ درمانی

درمان با آب دریا

جدول (۲-۱) فهرست درمان ها و خدمات موجود درمراک
ز (مجله ی سفر دی ماه ۱۳۹۰)
۲-۲-۵- شعار گردگری سلامت در دنیا:
– امکانات، در حد کشورهای جهان اول
– قیمت‌ها ، در حد کشورهای جهان سوم (شبکه ی تحلیلگران تکنولوژی ایران۱۳۸۸)

۲-۲-۶- چالش‌های صنعت گردشگری سلامت
چالش‌های صنعت توریسم سلامت عمده‌ترین چالش‌های این صنعت را می‌توان در قالب هفت مورد طبقه‌بندی نمود که به‌قرار ذیل می‌باشد:
• اغلب شرکت‌های بیمه زیر بار پرداخت بیمه بیمار در تمام طول مدت درمان نمی‌روند و عموما تنها بخش اصلی درمان را تقبل می‌کنند و مراقبت‌های پس از درمان را که گاهی به چند سال زمان نیاز دارد را بیمه نمی‌کنند.
• امکان مراقبت‌های پس از درمان در آن کشور وجود ندارد و بیمار پس از انجام مرحله اصلی درمان مجبور به بازگشت به وطن خویش است.
• قوانین ضعیف موجود در حوزه جرائم پزشکی
• تغییر مداوم فناوری‌های روز دنیا در حوزه پزشکی: به‌منظور باقی ماندن در لیست کشورهای تراز

پایان نامه ارشد درباره اوقات فراغت، اولویت بندی، منابع محدود، ادبیات تحقیق

موجود را معرفی می کند میتواند به عنوان منبعی برای ارائه ی راه کارهای لازم برای بهبود اوضاع گردشگری کشور در زمینه ی گردشگری سلامت مورد استفاده قرار گیرد . همچنین برای معرفی امکانات گردشگری سلامت و مواهب طبیعی خدادادی به هموطنان عزیر مورد استفاده قرار گیرد.
۱-۶- قلمرو مکانی و زمانی انجام پژوهش
۱-۶-۱- قلمرو مکانی تحقیق : حوزه مورد بررسی گردشگری سلامت در داخل کشور ایران می باشد .
۱-۶-۲- قلمرو زمانی تحقیق : این تحقیق در طی ۶ ماهه اول سال ۱۳۹۱هجری شمسی انجام شده است .
۱-۷- روش تحقیق
تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی می باشد . درتحقیق توصیفی-تحلیلی ، محقق علاوه بر توصیف آنچه هست به تشریح دلایل چگونه بودن وچرایی وضعیت مسأله و ابعاد مسأله می پردازد ، در این تحقیق محقق دخالتی در موقعیت ، وضعیت و نقش متغیر ها ندارد وآنها را دست کاری یاکنترل نمی کند وصرفا آنچه را وجود دارد مطالعه کرده ، به توصیف وتشریح آن می پردازد . (حافظ نیا، ۱۳۸۳)
۱-۸- شیوه اجرا و مراحل انجام پژوهش
– مطالعه متون و منابع محدود موجود
– طبقه بندی داده ها ، اطلاعات و اولویت بندی آنها
– تهیه پیش نویس مطالب تحقیق
– تحلیل نهایی و نگارش تحقیق
۱-۹- محدودیت های انجام تحقیق
– عدم وجود منابع اطلاعاتی کافی در مورد تحقیق
– کمبود پیشینه ی تحقیق مناسب و مرتبط با موضوع تحقیق
– عدم معرفی کافی صنعت گردشگری در ایران
– عدم امکان دسترسی به منابع کتابخانهای دانشگاه های معتبر و مرجع در کشور
۱-۱۰- واژگان و اصطلاحات کلیدی
۱-۱۰-۱- گردشگر: گردشگر کسی است که به منظوری غیر از کسب و کار و درآمد برای مدتی بیش از یک شب و کمتر از یکسال به سرزمینی جز اقامتگاه خود وارد می شود و در آن اوقات را سپری می کند (رنجبریان و زاهدی ، ۱۳۸۴).
۱-۱۰-۲- گردشگری: واژه ی گردشگری به فعالیتی اطلاق می شود که در زمان سفر گردشگران به وقوع می پیوندد . این واژه در برگیرنده ی همه چیز از قبیل برنامه ریزی سفر ، مسافرت به مکان مورد نظر، اقامت در آن جا ، بازگشت و یادآوری خاطرات سفر بعداز بازگشت می باشد . همچنین شامل فعالیتهایی است که مسافر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد ، نظیرخریدهای انجام شده وتعاملاتی که میان میزبان ومهمان به وجود می آید ، خلاصه آنکه گردشگری تمامی فعالیت ها و تاثیراتی است که در طول سفر برای بازدیدکننده به وقوع می پیوندد . (میل و موریسون:۱۹۹۹:۹)
۱-۱۰-۳- گردشگری سلامت :گردشگری سلامت یامسافرت درمانی وبه بیان دیگرگردشگری پزشکی مسافرتی است به دیگرکشورها برای قرار گرفتن تحت عمل جراحی ،انواع مراقبت های پزشکی ودندانپزشکی ، عمل های زیبایی ، بهره مندی از عوامل سلامت بخش طبیعی نظیر چشمه های آب معدنی و مسافرت به دهکده های سلامت برای رهایی از تنش های زندگی روزمره و تجدید قوا بدون مداخله و نظارت پزشکی در مکانی خارج از محل سکونت فرد که بیش از ۲۴ ساعت به طول می انجامد . (مرتضی حسینی۱۳۸۸)

فصل دوم
ادبیات تحقیق

مقدمه
گردشگری پزشکی به عنوان شاخه ای از گردشگری سلامت بیانگر یک صنعت رو به رشد پرسرعت است که منجربه ، به وجود آمدن فضایی شده که درآن بیماران برای دریافت خدمات پزشکی به فراتر از مرزهای ملی سفر می کنند . این خدمات می تواند شامل درمان های انتخابی ،درمان های ضروری وتخصصی ،جراحی های بزرگ وکوچک ومراقبت های دندان پزشکی باشد وحتی چکاب های روتین سلامتی رانیز دربر می گیرد. انگیزه های سفر بیماران برای درمان متفاوت است،گردشگران آمریکایی به دنبال دریافت خدمات درمانی به میزان یک چهارم وحتی گاهی یک دهم هزینه درکشورشان هستند . بیماران کانادایی وانگلیسی به خاطرلیست های طولانی انتظار برای دریافت خدمات سفر می کنند برخی از بیماران امکان دسترسی به پاره ای از خدمات رادر کشور خود ندارند عده ای نیز دوست دارند تا طعتیلات و اوقات فراغت را با اعمال جراحی انتخابی همچون جراحی های زیبایی تجربه کنند . آنچه مشخص است این است که گردشگری پزشکی به سرعت در حال رشد وتوسعه است . در این میان کشورهایی در جذب این سرمایه ی عظیم و میلیاردی موفق اند که علاوه بر داشتن فاکتورهایی همچون قیمت های پایین خدمات ، پزشکان با صلاحیت و مناظر زیبا و دارای جاذبه ،دارای کیفیت پذیرفته شده ی جهانی در ارائه ی خدمات خود باشند . اکنون با وجود استانداردهای جهانی که در نقاط مختلف دنیا به اجرا در می آیند مردم به دنبال باکیفیت ترین درمان ها با قیمت های پایین و رقابتی هستند . کشور مانیز با عنایت به مزیت هایش در گردشگری پزشکی از جمله هزینه های پایین خدمات ،تجهیزات مناسب وپزشکان صلاحیت دار ودارا بودن جاذبه های فراوان طبیعی از جمله چشمه های آب گرم با قابلیت های بالای درمانی ، درصدد است تا از فرصت های موجود در بازاربین المللی خدمات سلامت استفاده کند . لیکن هنوز برای بهره برداری از توانمندی های خود دراین زمینه با چالش هایی اساسی روبه رو است ودر صورتی که بخواهد دراین بازار سهم مناسبی داشته باشد باید در جهت رفع این چالش ها بکوشد . (رحیم خدایاری۱۳۸۹)

۲-۱- ادبیات تحقیق
۲-۱-۱ تعریف گردشگری
گردشگری به مجموعه فعالیتی اطلاق می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرایند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود. همچنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر
انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف و تعامل میان میزبان و مهمان را نیز در بر می گیرد. به طور کلی می توان هرگونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد را گردشگری تلقی کرد.
این تعریف چهار مرحله از فعالیت مصرف کننده را دربر می گیرد :
• اقدامات اولیه نظیر کسب اطلاعات، پرس وجو از اقوام و دوستان، نگه داری جا یا برنامه ریزی برای یک بازدید روزانه  و آماده شدن برای سفر.
• مسافرت به مقصد و بالعکس که احتمالا شامل توقف شبانه در مسیر نیز می شود.
•   فعالیت هایی که در مقصد انجام میشود و ممکن است به صورت یکنواخت و معین یا بسیار متنوع باشد.
•   فعالیت های بعد از سفر نظیر چاپ عکس و گفت و گو و بحث درباره تجارب سفر.
این مراحل متوالی نقطه آغاز خوبی برای تحلیل فعالیت گردشگری هستند و دیدگاه روشنی را درباره چگونگی و دلایل انجام سفر و نقطه نظرهای افراد درباره عوامل باارزش هر سفر و همچنین نکات مهمی را درباره توانایی یک مقصد در جلب دوباره مشتری پیش روی ما قرار می دهند.
همچنین برخی از صاحب نظران، گردشگری را در قالب یک شبکه مبدا – مقصد مورد بررسی قرار داده اند . برای مثال تعریفی از پیرس در رابطه با گردشگری را در زیر آورده ایم:
گردشگری فعالیتی چندجانبه بوده و از آنجاکه در مراحل مختلف آن از مبدا تا مقصد، خدمات گوناگونی درخواست و عرضه می شود از لحاظ جغرافیایی نیز پیچیده است. علاوه بر این احتمالا در کشور یا منطقه ای تعداد زیادی مبدا یا مقصد وجود دارد که اغلب آنها دارای هر دو خصوصیت حرکت (مبدا) و پذیرش(مقصد) هستند.
گردشگری به طور کلی به علت خصلت بین رشته‌ای خود قابلیت نگرش‌های متفاوت را دارا می‌باشد، که خود سبب ارائه تعاریف بسیاری از آن گردیده است. در تعاریف اولیه بیشتر بر بعد فاصله تأکید گردیده و گردشگران بر مبنای فاصله‌ای که از محل مسکونی داشتند، طبقه‌بندی می‌شدند. به گونه‌ای که کمیسیون ملی گردشگری آمریکا (۱۹۷۳) در تعریف گردشگری داخلی فاصله پنجاه مایل را در نظر گرفته که دربر گیرنده تمامی سفرها به جز سفر برای کار می‌شد (گارتنر۵:۱۹۹۶. (تعاریف فاصله‌ای صرف نظر از خطا و اشتباهات، تنها به این دلیل که کمیتی اقتصادی و آماری را برای پدیده گردشگری آماده می‌کند، مورد قبول واقع گردید. در حالی که این تعاریف فاصله‌ای به تنهایی نمی‌توانست گردشگری را به خوبی توصیف کند. آنها تنها بر جنبه تقاضا تأکید داشتند و عرضه و همچنین اثرات ناشی از گردشگری را نادیده می‌گیرند. از این رو گردشگری به تعاریف دیگری احتیاج پیدا می‌کند. بر این مبنا تعاریف دیگری ارائه می‌گردد که هر یک از آنها در ابعاد مختلف، گردشگری را توصیف می‌کنند.
در بعد جغرافیایی گردشگری زمانی از فعالیت‌گذران اوقات فراغت یا تفریح که مستلزم غیبت شبانه از مکان مسکونی عادی است تعریف می‌شود(اسکینر:۱۹۹۹،۲۸۰) .
از بعد اجتماعی نیز تعریف گردشگری، فصل مشترک بین زندگی عادی ساکنان بومی و زندگی غیرعادی گردشگران را دربر می‌گیرد (برنارد :۱۹۹۶ ،۵۵۲).
این دو تعریف خود نشان تمایز مابین تعاریف مختلف از گردشگری است. که هر یک برگرفته از آیتم‌های مورد نظر در مطالعات گردشگری می‌باشند.
بعضی از تعاریف نیز سعی نمودند هم پوشی عوامل مختلف را در توصیف گردشگر در نظر گیرند. به گونه‌ای که کولتمن در تعریف خود بعد فاصله و جنبه‌های اقتصادی را مدنظر دارد . او گردشگری را مسافرتی کوتاه‌مدت که از نقطه‌ای شروع و در نهایت به همان نقطه باز می‌گردد و در طول مسافرت بر اساس یک برنامه و سفر خاص، از مکان‌ها و جاهای متعدد دیدار می‌شود و مبالغ زیادی ارزی که گردشگران خرج می‌کنند، عاید کشور میزبان می‌گردد، تعریف نموده است (میشل۱۹۸۹ : ۳ ) .
همچنین در تلاشی دیگر با در نظر گرفتن بعد تجربه و انتخاب آگاهانه و از روی اختیار، گردشگری مسافرتی داوطلبانه و موقتی که به علت بهره‌گیری از چشم‌اندازهای تازه و تجربیات جدید در یک سفر نسبتاً طولانی شکل می‌گیرد، تعریف شده است( مانلی :۱۹۹۰ ،۴) (. با این وجود، تعاریف گردشگری تا هنگامی که در چارچوب یک نگرش کل‌نگر قرار نگرفته، توانایی توصیف تمامی ابعاد این پدیده بین رشته‌ای را نداشتند . تعاریف خارج از نگرش کل‌نگر، تنها سعی در توصیف گردشگر کیست؟ داشته، که بتوان از این طریق یک چارچوب کمیت‌گرا را برای گردشگری و توجیه نگرش پوزیتیویستی با آن فراهم آورد. در حالی که این تعاریف از پرداختن به ماهیت گردشگری در یک ساختار شکنی و آنگاه تجدید ساختار آن باز ماندند. در این بین تقسیم‌بندی مسافران نیز نادیده گرفته شد و گردشگر زمینه اطلاقی پیدا نکرد. اما با رشد نگرش‌های کل‌نگر در وهله اول تقسیم‌بندی مسافران نیز جلوه‌ای عملی یافت .همراه با تقسیم‌بندی مسافرت‌ها نگرش کل‌نگر در چارچوب مطالعات سیستماتیک، همه اجزای گردشگری، کارکردها و ساختارهایش در ارتباط با هم و شیوه‌های که تحت تأثیر قرار داده یا تحت تأثیر قرار می‌گیرد و اشکال و عوامل مرتبط با آن مورد مطالعه قرار گرفت (برنارد:۱۹۹۶،۵۵۸) .
گردشگری در این چارچوب اینگونه تعریف می شود :‌ گردشگری مجموع پدیده‌ها و ارتباط‌های ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولت‌های میزبان، جوامع میزبان، دانشگاهها ی جامعه و سازمان‌های غیردولتی، در فرآیند جذب، حمل‌ونقل،‌پذیرایی وکنترل این گردشگران و دیگربازدیدکنندگان می‌باشد (وارور:۲۰۰۰،۳) . بطور کلی گردشگری را می توان بر مبنای عوامل مختلفی تعریف نمود و
در بررسی آن از این تعاریف استفاده نمود ولی پیرامون‌این تعاریف باید این نکته را مدنظر داشت که گردشگری صرفا” یک پدیده یک بعدی نیست که در تعاریف خطی قابل بحث باشد، بلکه در برگیرنده ابعاد بسیاری در زمینه های مختلفی همچون ابعاد اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ونظیر اینها می باشد . همچنین عوامل دیگری همچون طول مدت اقامت ، وسیله سفر ، مقاصد ، تقاضا ونظیر اینها نیز باید در تعریف گردشگری مدنظر قرار گیرد .
آرتور بورمن (۱۹۳۱) جهانگردی را چنین تعریف کرده است: «جهانگردی مجموعه مسافرتهایی را در بر می گیرد که به منظور استراحت و تفریح و تجارت یا دیگر فعالیت های شغلی و یا اینکه به منظور شرکت در مراسم خاص انجام گیرد و غیبت شخص جهانگرد از محل سکونت دایم خود در طی این مسافرت موقتی و گذرا می باشد. بدیهی است کسانیکه اقدام به مسافرت های شغلی منظمی بین محل کار و زندگی خود می کنند مشمول این تعریف نمیشوند».
از دیدگاه بازاریابی و بازاریابان گردشگری به مجموعه فعالیتی گفته می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فراین

منابع تحقیق درباره قرآن کریم، رسول خدا (ص)، امر به معروف

براساس حقّ و شایسته است:
«لَهُ دَعْوَهُ الْحَقِّ …» (رعد/ ۱۴)
ترجمه: دعوت حقّ خاص اوست.
عدالت ‏پیشگان قوم موسى (ع) و عدالت ‏پیشگان الهى، همواره حقّ را میزان قضاوت هاى خویش قرار داده و براساس آن داورى مى‏کردند. و تنها خواندن خدا و دعوت به توحید کردن امرى حق و به جاست.۱۴۰
۱۶- دعوت به بندگى خدا
بندگى خداوند و پرهیز از بندگى دیگران، محور اصلى دعوت انبیاء (ع):
«ما کانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُؤْتِیَهُ اللَّهُ الْکِتابَ وَ الْحُکْمَ وَ النُّبُوَّهَ ثُمَّ یَقُولَ لِلنَّاسِ کُونُوا عِباداً لِی مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لکِنْ کُونُوا رَبَّانِیِّینَ…» (آل‏عمران/ ۷۹)
ترجمه: هیچ بشرى را نسزد که خداى تعالى کتاب و حکم و نبوتش داده باشد آن گاه به مردم بگوید به جاى خدا مرا بپرستید ولیکن چنین کسى این را مى‏گوید که اى مردم به خاطر اینکه کتاب آسمانى را تعلیم مى‏دهید و درس مى‏گیرید ربّانى باشید.
هیچ انسانى، شایسته پرستش نیست و دریافت کتاب آسمانى و معارف حکیمانه و مقام پیامبرى از خداوند، براى کسى که دیگران را به بندگى خود بخواند، امکان‏پذیر نیست. بنابراین، حکم رانان و داوران الهى باید مبرّا از دعوت مردم به بندگى خویش باشند.۱۴۱
۱۷- دعوت به خیر
از جمله موارد دعوت به خیر و نیکى از وظایف امّت اسلامى است:
«وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ…» (آل‏عمران/۱۰۴)
ترجمه: باید از میان شما طایفه‏اى باشند که مردم را به سوى خیر دعوت نموده.
همچنین دستور به دعوت به خیر، از آیات الهى است:
«وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ… تِلْکَ آیاتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَیْکَ بِالْحَقِّ…» (آل‏عمران/ ۱۰۴ و ۱۰۸)
ترجمه: باید از میان شما طایفه‏اى باشند که مردم را به سوى خیر دعوت نموده،…اینها آیات خداست که ما آن را به حق بر تو مى‏خوانیم.
دین الهى خیر محض است و دعوت مردم به دین خدا و تمسّک به حبل اللّه‏ واجب است، بنابراین باید عده‏اى از مسلمانان به دعوت مردم بپردازند. منظور این است که باید از شما امّتى ساخته شود که دعوت کننده به خیر باشد.۱۴۲
۱۸- دعوت به دعا

خداوند در آیات متعدد مردم را به دعا و نیایش دعوت می کند، از جمله می فرماید:
«… وَ قُولُوا حِطَّهٌ نَغْفِرْ لَکُمْ خَطایاکُمْ وَ سَنَزِیدُ الْمُحْسِنِینَ» (بقره/ ۵۸)
ترجمه: و بگوئید: گناهان ما را فرو ریز تا گناهان شما را بیامرزیم و نیکوکاران را فزونى دهیم.
استغفار به درگاه خدا موجب آمرزش گناهان است و اجراى فرمان هاى الهى زمینه ساز آمرزش گناهان است. بنابراین براى استغفار از گناهان و توبه به درگاه خدا باید به دستورها و آداب تعیین شده از جانب خدا عمل کرد.۱۴۳
۱۹- دعوت به راستگویى
خداوند از مؤمنان به راستگویى و درستى در عمل دعوت می کند:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ» (توبه/ ۱۱۹)
ترجمه: اى کسانى که ایمان آورده‏اید از خدا بترسید و قرین راستگویان باشید.
خداوند، فراخوان مؤمنان به راستى و درستى در گفتار و عمل‏ است، بنابراین ایمان به خداوند و پیامبر (ص) مستلزم رعایت تقواى الهى است.۱۴۴
۲۰- دعوت به سبیل‏اللَّه‏

پیامبر اکرم (ص) از راه حکمت، موعظه و جدال احسن مأمور دعوت مردم به راه خداوند است:

«ادْعُ إِلى‏ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَهِ وَ الْمَوْعِظَهِ الْحَسَنَهِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ» (نحل/ ۱۲۵)
ترجمه: با فرزانگى و پند دادن نیکو به راه پروردگارت دعوت کن و با مخالفان به طریقى که نیکوتر است مجادله کن که پروردگارت کسى را که از راه او گمراه شده بهتر شناسد و هم او هدایت یافتگان را بهتر شناسد.
در این آیه پیامبر (ص) مأمور به دعوت مردم به راه خدا در پرتو «حکمت»، «موعظه» و «جدال به احسن» می باشد که به عنوان سه ابزار دعوت به راه خدا است.۱۴۵
۲۱- دعوت به صبر
دعوت به صبر در آیات متعدد آمده است،۱۴۶ از جمله موارد دعوت به صبر این است که خداوند همگان را به صبر پیشگى دعوت می کند:
«وَ اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاهِ وَ إِنَّها لَکَبِیرَهٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِینَ» (بقره/ ۴۵)
ترجمه: از صبر و نماز کمک بجوئید و آن بسى سنگین است مگر براى خشوع پیشگان.
همچنین خداوند مؤمنان را به تشویق و ترغیب یکدیگر به صبر موظّف کرده است:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا…» (آل‏عمران/ ۲۰۰)
ترجمه: اى اهل ایمان در کار دین صبور باشید و یکدیگر را به صبر و مقاومت سفارش کنید.
صبر و نماز وسایلى کار ساز براى موفقیت در انجام دستورهاى خداوند و پرهیز از محرمات الهى است. همچنین مؤمنان موظّف هستند یکدیگر را به صبر و شکیبایى در برابر مشکلات ترغیب کنند.۱۴۷
۲۲- دعوت به صراط مستقیم‏
خداوند از انسان ها براى پیروى از صراط مستقیم دعوت می کند:
«وَ أَنَّ هذا صِراطِی مُسْتَقِیماً فَاتَّبِعُوهُ… ذلِکُمْ وَصَّاکُمْ بِهِ…» (انعام/ ۱۵۳)
ترجمه: و این راه من است یک راست، پس پیروى کنید…اینها است که خدا شما را بدان سفارش کرده.
همچنین پیامبر اکرم (ص) دعوت‏کنندۀ راستین مردم به راه مستقیم است:
«وَ إِنَّکَ لَتَدْعُوهُمْ إِلى‏
صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ» (مؤمنون/ ۷۳)
ترجمه: و تو همانا خلق را به راه راست مى‏خوانى، و کسانى که به آخرت ایمان ندارند از راه برمى‏گردند.
در این آیه پیامبر (ص) دعوت کنندۀ راستین مردم به راه مستقیم‏ است. «صراط مستقیم» به معناى راه واضح و روشنى است که در آن اختلاف و تخلف نیست و این صفت حقّ است، چون اجزاى حقّ با یکدیگر اختلاف و تناقض ندارد و در رساندن به آن مطلوبى که به سوى آن هدایت مى‏کند تخلّف نمى‏ کند. از اینجا می توان نتیجه گرفت که حقّ صراط مستقیم است و چون فرموده که رسول خدا (ص) به سوى حقّ هدایت مى‏کند لازمه‏اش این مى‏شود که به سوى صراط مستقیم هدایت کند.۱۴۸
۲۳- دعوت به ارزش هاى عرفى‏

دعوت به امور و ارزش هاى عقلایى و عرفى از وظایف پیامبر اکرم (ص) است که در آیات متعددی آمده است،۱۴۹ از جمله می فرماید:
«الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْأُمِّیَّ… یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ …» (اعراف/ ۱۵۷)
ترجمه: همان کسان که آن رسول پیغمبر ناخوانده درس را … پیروى کنند، پیغمبرى که به معروفشان وا مى‏دارد.
فرمان به کارهاى شایسته و برحذر داشتن از کارهاى ناروا (امر به معروف و نهى از منکر) از وظایف اساسى پیامبر (ص) و از اهداف رسالت اوست. و این بیانگر ضرورت انجام کارهاى شایسته و پرهیز از کارهاى ناروا می باشد.۱۵۰
۲۴- دعوت به جهاد
دعوت به جهاد در آیات متعدد آمده است، دعوت خدا به جهاد و ایستادگى در برابر دشمن برخاسته از علم اوست که می فرماید:
«وَ لاتَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یَرْجُونَ وَ کانَ اللَّهُ عَلِیماً حَکِیماً» (نساء/ ۱۰۴)
ترجمه: در تعقیب کفار سستى نکنید، چون اگر شما رنج مى‏برید، آنان نیز مانند شما رنج مى‏برند. با این تفاوت که شما از خدا امید پاداش دارید و آنان ندارند و علم و حکمت کار خدا و صفت اوست.
سختی ها و رنج هاى ناشى از رویارویى با دشمنان دین نباید موجب سستى در پیکار با آنان شود. بنابراین پرهیز از ضعف و سستى در رویارویى و تعقیب دشمنان ضرورت دارد و امید مجاهدان به پاداش و نصرت الهى زمینه تقویت روحیه و سستى نکردن آنان در رویارویى با دشمنان دین‏ می باشد.۱۵۱
۲۵- دعوت به تفکّر

فراخوانى مردم عرب براى مطالعه و تفکّر در پدیده‏هاى آسمان ها و زمین مأموریّت پیامبر اکرم (ص) است:
«قُلِ انْظُرُوا ماذا فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما تُغْنِی الْآیاتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لایُؤْمِنُونَ» (یونس/ ۱۰۱)
ترجمه: بگو نظر کنید به موجودات گوناگونى که در آسمانها و زمین است، ولى چه فایده از این آیات و این انذارها، براى مردمى که ایمان نمى‏آورند.
همچنین پیامبر اکرم (ص) وظیفه‏دار فراخوانى مردمان براى اندیشه و مقایسه میان فرجام کافران و تقواپیشگان می باشد:
«قُلْ أَذلِکَ خَیْرٌ أَمْ جَنَّهُ الْخُلْدِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ…» (فرقان/ ۱۵)
ترجمه: بگو: آیا این بهتر است یا بهشت جاوید که پرهیزکاران را به عنوان پاداش و سرانجام وعده داده‏اند.
پدیده‏هاى جهان هستى قابل شناخت و تفسیر براى بشر است و از آیات و نشانه‏هاى الهى در آسمان ها و زمین و از هشدارهاى پیامبران، تنها کسانى که زمینه ایمان دارند، بهره‏مند خواهند شد. همچنین بهشت جاودان پاداش و سرانجام تقواپیشگان‏ است که سنجش و مقایسه بین فرجام دو اندیشه و رفتار، بهترین روش براى گزینش اندیشه و رفتارى درست و برتر است.۱۵۲

۲.۳.۶. روش های دعوت در قرآن کریم
داعی الی الله چه روش ها و ابزارهایی را می تواند در راه دعوت استفاده نماید و چه مسائلی را باید در نظر داشته باشد؟
قرآن کریم می فرماید: «ادْعُ إِلى‏ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَهِ وَ الْمَوْعِظَهِ الْحَسَنَهِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» (نحل/ ۱۲۵)
ترجمه: با فرزانگى و پند دادن نیکو به راه پروردگارت دعوت کن و با مخالفان به طریقى که نیکوتر است مجادله کن.
حکمت، موعظه و جدال‏ راه هاى متعارفى است که پیش روى دعوت کننده قرار دارد، قرآن مجید در این آیه بر سه راه نخست تصریح دارد. در اینجا به تبیین این روش ها ‏پرداخته می شود.
۱) حکمت
دانشمندان در تفسیر و تبیین واژۀ حکمت سخنان بسیارى گفته اند، این پژوهش از میان تفاسیر سخن علّامه طباطبایى (ره) را مى‏آورد که‏ مى‏تواند جامع تعابیر و تفاسیر دیگر باشد.