پایان نامه با کلید واژگان افغانستان، اسلام گرایی، ایالات متحده، عربستان سعودی


دانلود پایان نامه

به جهاد نزد اهل سنت که بیشتر “نص گرا”، تمسک به مفهوم ظاهری کلمه هستند، از تقدسی خاص برخوردار است، اسامه بن لادن همانند بسیاری از جوانان عرب علاقه مند به اطلاع از وضعیت مسلمانان افغانی و مشارکت در جهاد علیه کمونیست ها بود،نظر به رابطه فکری – عاطفی بین وهابی ها، جماعت اسلامی پاکستان ترتیب سفر برای اسامه به کراچی و سپس پیشاور پاکستان را داد، در آنجا با مجاهدین افغانی نظیر “سیاف”، تحصیل کرده در عربستان سعودی و حمایت شده توسط وهابی ها و “ربانی” آشناشد، هنگام بازگشت از این سفر اسامه بن لادن دست به فعالیت تبلیغی وسیعی به نفع مجاهدین افغانی در کشورش زد، و نتیجه این امر جمع آوری کمکهای مالی، جنسی و هدایای افراد خاندان سعودی برای مبارزین افغان شد. و از رهگذر ارتباطات خود با افراد مختلف در کشورهای سوریه، ترکیه، مصر، یمن، سودان، لبنان و الجزایر موفق شد، تعداد قابل ملاحظهای رزمنده را جهت جبهه های جهاد جلب و وارد افغانستان نماید.(فدوی،۱۳۸۰: ۱۷۰)
بدون شک تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان اثر چشمگیر در تندرو شدن جریان اسلام گرایی داشته است. این جنگ که نقطه چرخشی در روند اسلام گرایی شمرده می شود، فضایی بی مانند در روابط بین الملل پدید آورد که سرانجام به پاگرفتن سازمان القاعده انجامید. (عباس زاده فتح آبادی،۱۳۸۷: ۱۷)

وظایف کمیته های اصلی القاعده

وظایف کمیته امور نظامی :

از وظایف اصلی این کمیته عضوگیری و آموزش نظامی اعضا است (عبداالله خانی،۱۳۸۸: ۱۹۵)
این کمیته مسئول بسیج نیروها، آموزش، طراحی و حمایت از عملیات نظامی است، این کمیته وظایف گروهها را مشخص می کند و مسئولیت طراحی و فراهم کردن زمینه برای اجرای حملات و نیز جمع آوری اطلاعات از طریق عملیاتهای نظارت جاسوسی و کنترل اهداف مشخص و تمرین و آموزش عملیات های هجومی را بر عهده دارد.(قدری سعید،سعید،۱۳۸۵ :۱۳۶)
ریاست این کمیته را “ابو عبیده النبشیری” یا “علی الرشیدی” بر عهده داشته است تااینکه درسال ۱۹۹۹ میلادی در دریاچه “ویکتوریای تانزانیا” غرق شد و محمد عاطف یا ابو حفض المصری جانشین وی شد، مرد دوم کمیته نظامی “خالد المصری” بود که در کار تانک تخصص داشت و می توانست تانک ها را تعمیر کند، وی در نبرد با روسها در افغانستان یکی از انگشتان دست چپ خود را از دست داده بود.
از دیگر وظایف این کمیته در القاعده می توان بدین موارد اشاره نمود :
الف ) تامین سلامت شخصی اسامه بن لادن
این وظیفه پس از ترورهای نافرجام بن لادن معین شد. محافظان بن لادن دوره های فشرده توسط “علی ابوالسعود” افسر سابق تکاوران مصری را دیده اند.
ب) مراقبت و پیشگیری فعالیت و تحرک دیپلمات های آمریکایی (شورای نویسندگان،۱۳۹۱: ۲۳)
وظایف کمیته مالی، تجاری و سرمایه گذاری :

این کمیته در انجام فعالیت های تجاری،از جمله اداره شرکت های هوایی که بلیتها و پاسپورت های مورد نظر را برای اعضاء صادر می کردند، شرکتهای بین المللی صادرات کالاهای متعلق به خانواده بن لادن در خاورمیانه و نیز تجارت پر منفعت مواد مخدر در افغانستان را بر عهده دارد (عبدالله خانی،۱۳۸۸ : ۱۹۶)
این کمیته مسئول فراهم کردن منابع مالی لازم برای تقویت فعالیت و کارایی القاعده است، القاعده بر شاخه های مختلف دفتر خدمات مجاهدان عرب و سازمان “الغوث الاسلامیه العالمیه” سیطره دارد، این دو سازمان، دو منبع مهم تامین مالی القاعده هستند.(قدری سعید،سعید،۱۳۸۵: ۱۳۷)
این کمیته علاوه بر موارد فوق کار نظارت بر اموال القاعده در کارهای بازرگانی سازمان را بر عهده دارد، “ابوفضل المکی” و “ابو همام السعودی” مسئولیت اداره این کمیته را بر عهده داشتند، در پایه زیرین این کمیته، کمیته دیگری، انجام امور سفر افراد القاعده، ساختن مهرهای ورود تقلبی و گذرنامه و تامین بلیت سفر را بر عهده داشت، “حمزه اللیبی” در این این کمیته فعال بود و “ابویاسر الجزایری” که به نام “یاسر الصغیر” نیز معروف است و “ابو عبدالصبور” دستیاری اورا بر عهده داشتند. (www.habilian.ir)
وظایف کمیته حقوقی، قانونی و مذهبی :

آموزش قوانین اسلامی، آیات قرآنی و احکام مورد نظر البته با تفسیری وهابی به اعضاء از وظایف این کمیته است.(عبدالله خانی،۱۳۸۸: ۱۹۶)
این کمیته در ضمن مسئول توجیه رویکردها و مواضع القاعده است و اعضای آن برای نشر و ترویج الگوی اسلامی القاعده اقدام به سخنرانی و وعظ می کنند.(قدری سعید،سعید،۱۳۸۵: ۱۳۷)
این کمیته همچنین مسئله فتواها را هم در دست دارد و پژوهش اسلامی این شبکه را نیز در اختیار دارد، “سعد الشریف”،”ابو قتاده”، “ابوهاجر”، دکتر “فضل المصری” و دکتر “عبدالمعز” در این کمیته فعالیت کرده اند.(www.habiIian.ir)

وظایف کمیته امور رسانه ای و تبلیغاتی :

این کمیته به تهیه اقلام رسانه ای و تبلیغاتی دست می زند.(عبدالله خانی،۱۳۸۸: ۱۹۶)
مسئول انتشار اخبار و اطلاعاتی است که در جهت کمک به فعالیت های سیاسی و نظامی القاعده اند، القاعده برای گسترش روابط خود با اروپا، دفتری را در لندن تاسیس کرد که اداره آن بر عهده “خالد الفواز” بود، ولی پس از انفجار در سفارت آمریکا در نایروبی در سال ۱۹۹۸ فواز دستگیر شد.(قدری سعید،سعید،۱۳۸۵: ۱۳۷)
کمیته رسانه ها، کار انتشار روزنامه ای را بر عهده داشت، ناظر این روزنامه شخصی ملقب به “ابومصعب رویتر” بود، وی نشریه روزنامه “نشره الاخبار”را منتشر کرد. دفتر این نشریه، شهر حیات آباد در مرز پاکستان و افغانستان بود.(شورای نویسندگان،۱۳۹۱: ۲۳)
به هر ترتیب در این گرو
ه افراطی خشونت طلب، مجموعه ای پیچیده متشکل از رهبری، معاون و پس از اینها مجلس شورا متشکل از کهنه سربازان جنگ افغانستان در دوران اشغال شوروی وجود داشت که همگی اعضای آن در سال ۱۹۸۹ میلادی با بن لادن رهبر این گروه بیعت کردند و وفاداری خود را به او اعلام داشتند، از جمله اعضای این شورا میتوان به دکتر ایمن الظواهری، محمد عاطف متخصص عملیاتهااشاره کرد و به نوعی این کمیته های ذکر شده فوق زیر مجموعه این مجلس شورا قرار می گیرند و فعالیت می کنند.(عبدالله خانی،۱۳۸۸: ۱۹۶)
“استیفان” درباره ساختار القاعده میگوید :
“بن لادن و اعضای القاعده از تفسیرهای قرآن که قرنها قدمت دارد برای توجیه اعمال خود استفاده می کنند، بینشی که طیفی از بزرگترین مذاهب جهان قرار دارد، عملیات القاعده کاملا مدرن است، اعضای القاعده پست الکترونیکی، دستورالعمل های ساخت بمب که در دیسک های فشرده رایانه ای ذخیره می شود، تلفن های همراه و ارتباطات ماهواره ای در اختیار دارند”.
“مارک ساژمان” روانشناس فرانسوی تبار مقیم آمریکا در مصاحبه با روزنامه لیبراسیون میگوید :
“در ۶۵ درصد موارد اعضای القاعده دارای تحصیلات عالیه هستند، آنها افرادی هستند که از طیف نخبگان جامعه خود محسوب می شوند و به یکی از کشورهای اروپای غربی می آیند، از محیط خود دور شده اند و نمی توانند با محیط جدید خو بگیرند، از این که از جایگاه متناسب با توانایی های خود در اجتماع برخوردار نیستند ناراحتند،۹۰ درصد آنها دورۀ تحصیلات مذهبی ندیده اند”.www.habiIian.ir) )
به هر ترتیب، سازمان القاعده در جهان غرب احساس وحشت و هراس بی اندازهای را می آفریند که با نفرت آمیخته است. القاعده باعث احساسات متضاد و سرگردانی در قبال جهان اسلام شده است، در واقع القاعده در ابتدا چیزی جز طومار اسامی داوطلبانی نبود که برای جهاد به افغانستان آمده بودند، این داوطلبان از گروههای مختلفی از کشورهای مختلف آمده بودند تا بیانیه ها و اظهارات خود را تدوین و سرنوشت خود را مشخص کنند، به عبارت دیگر قاعدهای (پایگاهی) برای این بیانیه ها ایجاد شد و از همین جا بود که نام القاعده ظهور یافت، پس از آن توانمندی بن لادن در گردآوری نیروهای پراکنده آشکار شد و وی با استفاده از همین نیروها سازمانی قدرتمند به نام القاعده را تاسیس کرد. (قدری سعید،سعید،۱۳۸۵: ۱۳۴)
از یک منظر دیگر می توان دکتر عبدالله عزام و “مکتب الخدمه” را پایه های اصلی شکل گیری القاعده دانست، این مکتب در سال ۱۹۸۴، با هدف جمع آوری کمک های نقدی، پذیرش و اسکان داوطلبان مسلمان برای شرکت در جهاد مقدس در شهر پیشاور تشکیل شد.
دفاتر مکتب الخدمه در کشور های مصر، عربستان سعودی، سودان، پاکستان و حتی آمریکا در دو شهر “دیترویت” و “بروکلین” فعال بود، در سال ۱۹۸۹ میلادی عبدالله عزام، و دو پسرش کشته شدند و در فوریه همان سال، بن لادن جانشین عزام گردید و نام مکتب الخدمه را به القاعده تغییر داد. (قراگوزلو،۱۳۸۶ : ۹۱)
البته نظر عزام از اوایل تاسیس این مکتب این بود که سازمانی تاسیس شود تا خدمات اجتماعی به مسلمانان ارائه دهد و به عنوان یک بنیاد برای بیداری مسلمانان کار کنند، هیچ گاه هدف او تشکیل القاعده در قالبی با ساختار نظامی نبوده است. (مستقیمی،ابراهیمی،۱۳۸۹: ۳۴۳)
عناصر القاعده سه تا پنج هزار نفر تخمین زده شده اند که بیشتر آنها در میان صفوف طالبان علیه ائتلاف شمال مبارزه کرده اند. پایگاههای آنها در خوست، کابل، جلال آباد، کنار و قندهار متمرکز شده بود و تجهیزاتی نیز در “تورابورا” داشتند، بن لادن طی جنگ با شوروی سابق برای بسیج کردن نیروهای ماهر و مبارزان شایسته از بیانیه های ویژه مجاهدان بسیار بهره برده است.
این عناصر مسئول عملیاتهای مختلفی در کشورهای ایتالیا، آلمان، انگلستان، کانادا، ایالات متحده آمریکا، تانزانیا، کنیا، یمن و آلبانی بوده اند، هر چند این عناصر و گروههای القاعده در این نقاط شناسایی و دستگیر شده اند، ولی شبکه تروریستی القاعده در نقاط دیگری اقدام به جایگزینی این افراد کرده است. (قدری سعید،سعید،۱۳۸۵: ۱۳۶)
سازمان القاعده به لحاظ نظری، ایدئولوژیک و تشکیلاتی از چند ویژگی برخوردار است :
۱-گروهها و افراد عضو تشکیلات به طور واضح عناصر اسلام گرای سیاسی هستند.
۲-کلیه این افراد اهل سنت و سخت متعصب هستند.
۳-قرائت آنان از اسلام به شدت سنتی، کلیشه ای، بسته و متحجرانه است.
۴- مهمترین خصوصیت این قرائت، همان بنیادگرایی واپسگرایانه است که خود آن را سلفی می خوانند.
۵- اعضای القاعده به خط مشی مسلحانه در تاکتیک و استراتژیک معتقدند.
۶- عناصر القاعده، آمریکا و اسرائیل را در شمار کفار، بلاد کفر و شهروندان این دو کشور را مستحق نابودی کامل می دانند.
۷-به عقیده آنان غالب دولت های حاکم بر کشورهای عربی و سرزمین های مسلمان نشین،فاسد و وابسته به آمریکا و اسرائیل هستند و مبارزه علیه آنها جهاد مقدس می باشد.
۸-الگوی حکومتی مورد نظر القاعده، شیوه سیاسی – مذهبی به سبک خلافت اموی و عباسی است. (قراگوزلو،۱۳۸۶: ۹۱)
البته این را هم باید متذکر شد، القاعده علاوه بر اشخاصی که رهبری و مدیریت سازمان را بر عهده دارند با دولتهای متعددی مانند عربستان، پاکستان و ایالات متحده آمریکا نیز همکاری بسیار موثری داشتند که بدون این همکاری ها امکان تاسیس چنین تشکیلاتی وجود نداشت. (فدوی،۱۳۸۰: ۲۸،۲۹)
این سازمان در اواخر دهه۱۹۷۰، با عنوان دفتر مکتب الخدمه و با هدف آموزش، پشتیبانی و تجهیز مجاهدین عرب برای جنگ با
شوروی سابق آغاز به کار کرد، مبارزان عرب توسط سازمانهای خیریه عربی، از کشورهای خود به منطقه جنگ منتقل و در آنجا تجهیز و پشتیبانی می شد،اعزام این داوطلبان از طریق چند موسسه صورت می گرفت :
موسسه محمد بن لادن ( پدر اسامه ) در قاهره :
این موسسه وظیفه مهاجرت بسیاری از کارگران مصری را برای کار در عربستان به منظور توسعه حرمین شریفین بر عهده داشت، داوطلبان مبارزه با شوروی، که بسیج آنها با هماهنگی شخص اسامه به طور محرمانه انجام می شد، و همراه با این نیروهای کار،اعزام می شدند.
۲- سازمان جهانی امداد رسانی اسلامی که مقر این سازمان در عربستان است :
این موسسه که فعالیت خود را در قاهره انجام می داد و توانست شمار زیادی از مجاهدان را برای فعالیت در دفاتر امدادرسانی در پیشاور جذب که مورد اعتراض نظامهای امنیتی مصر بود، موسسه محمد بن لادن نیز از طریق دفاتر امدادرسانی اسلامی از پانزده نهاد بین المللی که در شهر پیشاور و به امور پزشکی رسیدگی می

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *