معلم اول كودكک پایان نامه رایگان روانشناسی : روابط بین والدین و فرزندان و تأثیر آن در تربیت


دانلود پایان نامه

معلم اول كودك

اولین معلمی كه درس زندگی به كودك می‌آموزد و در دل پاك او نقشهای خوب و بد ترسیم می‌كند پدر و مادر است. اولین عاملی كه دل بی‌آلایش طفل را به صفات پسندیده یا ناپسند متصف می‌سازد و در وی تمایلات روا یا ناروا را پدید می‌آورد تربیت خانوادگی است.

جسم و جان كودك در محیط خانواده پرورش می‌یابد و اساس اولیة ساختمان اندام و اخلاق وی در دامن والدین پی‌ریزی می‌شود، پدران و مادران دانا و دلسوزند كه می‌توانند فرزندان لایق و شایسته بسازند و برعكس والدین بی‌علاقه و نادانند كه  فرزندان را افراد فاسد و نالایق بار می‌آورند.

باید تا مادران با خرد و رأی                     كودك دانا بپرورند به دامان

مادر آموزگار و طفل نوآموز                     دامن مادر بود نخست دبستان

پی‌ریزی قواعد زندگی

البته طفل می‌تواند در آینده بر آسمانهای پیروزی پرواز كند، ولی تقدیر طفل مرتبط با كسانی است كه وی را زیر نظر و تحت كنترل خویش می‌گیرند و اولین قواعد و قوانین را برای طرز رفتار و اخلاق او پی‌گذاری می‌نمایند و اولین توقعات او را دربارة زندگی بنا می‌كنند.

خانواده و تربیت

هیچ گونه تشكیلات اجتماعی در ساختن طفل به اندازة خانه مؤثر نیست، زیرا در آن، اولین قالب‌ریزی اخلاق انجام می‌گیرد. در یك خانة (خوب) و شایسته، وسائل كمال زودتر و سریعتر آماده می‌گردد و به طفل كمك می‌شود كه قدم به قدم در راه اعتماد به نفس لیاقت،‌ علاقه‌مندی به كار و مسئوولیت و تفاهم پیشرفت نماید.

در خانة (بد) از پیشرفت بطرف كمال جلوگیری می‌شود، طفل احساس می‌كند كه كسی او را نمی‌خواهد و شاید به همین جهت او با اعتماد و اطمینان در زندگی حركت نمی‌كند، و یا آنكه از بس او را تهدید می‌كنند وحشت‌زده می‌شود و از همه چیز هراس دارد به طوریكه پس از چیزی از زندگی خجلت زنده می‌شود، یا آنكه والدین طوری با او رفتار می‌كنند كه طفل هیچ وقت نمی‌تواند عكس‌العمل آنها را در وقایع، پیش‌بینی نماید. بنابراین دائماً در یك حالت عصبانی به سر می‌برد،‌ یا آنكه او خود موضوع یك نوع رقابت حسودانه بین والدین خویش قرار می‌گیرد، یا آنكه برای به دست آوردن آنچه كه بدان محتاج است مجبور می‌شود از راه آنچنان رقابت مهاجمانه‌ای وارد شود كه چیزی نمی‌گذرد كه كلمة (دشمن) خیلی بیشتر از كلمة (دوست) برای او مفهوم پیدا می‌كند، یا آنكه به وسیلة معاشرت با دیگران به این نتیجة  غلط می‌رسد كه اگر از برآوردن احتیاجات فردی صرفنظر شود دیگر زندگی هیچ گونه معنایی نخواهد داشت. كسانی كه در این قبیل خانه‌ها و خانواده‌ها متولد می‌شوند فقط از دوران بچگی به دوران بلوغ پا می‌گذارند ولی نمی‌توانند به شایستگی مدارج ترقی را بسوی كمال بپیمایند.

شریفترین خدمت

پدران و مادران، با تربیت صحیح فرزندان، بزرگترین دین ملی و انسانی خویش را ادا می‌كنند و مهمترین وظیفة اسلامی خود را نسبت به آنان انجام می‌دهند. در مكتب آسمانی اسلام، هیچ خدمتی از ناحیة پدران و مادران دربارة فرزندان، شریفتر و عالیتر از تربیت صحیح نیست.[1]

حضرت علی (ع) فرموده‌اند: «هیچ پدری به فرزندش تغضل  ننموده است كه عالیتر و شریفتر از تربیت خوب باشد.»[2]

 

 

 

مراقبت‌ها در هفت سال سوم

فرزندان ما در این دوره از سن خود در وضعی هستند كه به اندازه كافی رشد كرده و قادرند سرپای خود بایستند. به علت زندگی و معاشرت با افراد مختلف، دیدن گروهها و دستجات آگاهی‌هائی به دست آورده و بینشی كسب كرده‌اند. با این حساب نمی‌توان نظرات و افكارشان را نادیده گرفت.

مفاهیم جزئی كه در مراحل قبلی حیات داشته‌اند جای خود را به مفاهیم كلی داده‌اند و آنها را در حدود قدرت هضم و تحلیل مسائل را دارند. آنچه مهم است رعایت آزادی‌های تحت كنترل اوست ولی نه بگونه‌ای كه احساس خ فقان و محدودیت بی‌حساب كنند و وجود والدین را به عنوان مزاحمان زندگی خود به حساب آورند.

درست است كه از لحاظ روانی وضعی تقریباً نامتعادل دارند و نمی‌توانند با پدر و مادر كنار آیند و یا درست است كه در برابر مسائل جدید و آنچه را كه موافق با میل‌شان نیست حالت عصیان و طغیان دارند ولی وضع به صورتی است كه می‌توان با آنها كنار آمد و از فداكاری متكی به احساسات‌شان در طریق سازندگی آنها استفاده كرد.

تمایلات نوجوان و جوان

به علت رشد ردن و یافتن قدرت همه خواسته‌های دوران كودكی كه بگونه‌ای توسط والدین سركوب می‌شدند اینكه زنده شده و سر بر می‌آورند. اظهارنظرها، فرماندهی‌ها، طردورها، ضرب و شتم‌های‌شان اغلب به خاطر تحقق خواسته‌ها، ارضای تمایلات و به كرسی نشاندن سخنان خویش است.

آنچه كه تا حدودی این مساله را در آنان تعدیل می‌نماید سپردن مسئولیت كار به آنهاست كه هم سبب اشتغال اوقات او می‌شود تا بی‌جهت پدر و مادر را آزار نرساند و هم به سختی و دشواری كار آگاه گردد و دریابد كه نباید این همه خواسته‌ها و توقع داشته باشد.

فعالیت‌هائی كه به نسل نوجوان سپرده می‌شود باید به صورتی باشد كه آنها را زیرنظر پدر و مادر به انجام رساند. اینكه آنان به طور كامل از نفوذ خانواده خارج شوند نوعی خطاست. می‌توان از راه امر و نهی‌های مستقیم و یا غیرمستقیم، تذكر و خیرخواهی دوستی و ایجاد ملاحظات آنان را بر سر مرز قانون و نظام خانواده آورد.

توجه به نیاز آنان

فرزندان نوجوان و جوان ما همانند خود و یا حتی بیشتر از ما نیازمندهائی دارند و در رفع این نیازها نسیه‌پذیر نیستند. تا آنجا كه امكان دارد و مصلحت ایجاب می‌كند كه در رفع این نیازها باید اقدام كرد.

در این امر نباید دوران زندگی خود را به رخش بكشید و بگوئید مثلاً‌ من موقعی كه در سن و سال تو بوده‌ام یتیم و از غذا و لباس كافی محروم بوده‌ام. حرف شما درست است ولی او امروز كه یتیم نیست. پدری یا مادری چون شما بالای سردارد و می‌داند كه می‌توانید خواسته‌های او را برآورده كنید، و تازه اگر هم امكان برآورده شدن این خواسته‌ها نیست لااقل او را قانع كنید.

بخشی از نیازهای آنان شامل غذا، لباس، مسكن مناسب، تفریح، استراحت، و از این قبیل است كه بیش یا كم برآورده می‌شود. بخشی دیگر كه از اهمیت بیشتری برخوردارند عبارتند از احترام، امنیت خاطر، آرامش روان كه آن را شما باید تامین كنید به آنها شخصیت بدهید، گرامی‌شان بدارید و در عوض از آنان كار و مسئولیت بخواهید.

مهرطلبی آنان

هرگز این تصور را به خود راه ندهید كه فرزندان ما بزرگ شده‌اند و دیگر احتیاجی به محبت و مهر پدر و مادر ندارند. نه، چنین نیست، محبت اساسی‌ترین نیاز انسان در همه مراحل حیات است. آدمی هرچند كه بزرگ باشد و به هر درجه‌ای كه از نظر دسته و مقام برسد از محبت بی‌نیاز نیست.

همه سازندگی‌ها، بازسازی‌ها، مسئولیت خواستن‌ها، رشد درونی، تعادل فكری و ذهنی، جلوگیری از انحرافات، در سایه محبت رنگ می‌گیرد و جدا ما معتقدیم آن كس كه محبت نبیند به واقع بزرگ نخواهد شد و جنبه‌های سیاسی و اجرائی حتی گفته‌اند قانون بدون محبت لنگ است.

فرزندان ما در این سن گاهگاهی همچنان به قربان و صدقه رفتن نیاز دارند و در مواردی دست گرم پدر و مادر را بر سر و صورت خود احساس كردن. هم چنین تحسین و تشویق آنها به كارهای‌شان، نادیده گرفتن لغزش و خطای آنان خود صورتی از محبت است و آنها را شاداب و مسرور و به زندگی دلگرم و امیدوار می‌سازد.

به همانگونه كه افراط محبت موجب پدید آمدن زیانها و خطراتی است كمبود در محبت هم سبب بدبینی، حساسیت، نارضایتی، در مواردی بی‌اشتهائی، و حتی بیماری‌های روانی خواهد شد. شما تنها قد و قواره آنها را نبینید، روح و دل‌شان را بنگرید كه همچنان كوچك و حساس است.

هدایت نوجوان و جوان

می‌دانیم كه طفل با فطرت پاك به دنیا می‌آید و این محیط تربیتی است كه او را به ادامه پاكی و عفت وامیدارد یا او را فاسد و آلوده می‌سازد. چه بسیارند صفات و ویژگیهائی از طریق فطرت و وراثت به فرزندان ما منتقل می‌شوند و بعدها تحت‌الشعاع تربیت قرار می‌گیرند.

فراموش نكنید كه شما فكر نوجوان و جوان را می‌سازید و جهان‌بینی اندیشیده و یا غلطی را به او می‌دهید. شمائید كه با نوع هدایت خود سرنوشت او را تعیین می‌كنید، شخصیت او را می‌سازید، خط‌مشی او را در زندگی حال و آینده تعیین می‌كنید، بزهكار یا درست كارش بار می‌آورید.

مهمترین نقش خانواده در این مرحله نقش هدایت است و بدیهی است كه والدین نخست باید هدایت یافته باشند تا بتوانند فرزندان را هدایت كنند. خود باید فلسفه درستی را برای حیات برگزینند و آنگاه به انتقال آن در فرزند اقدام كنید.

می‌دانیم كه نظام حاكم و غلط گذشته این فرصت را به جوانان ما نداد كه در مدرسه و اجتماع درس زندگی بیاموزند و از اهداف و غایات اصیل آن آگاه شوند. زندگی‌ها اغلب در حد خور و خواب و مسكن حیوانی بود و اینك كه چنین فرصتی به دست آمده می‌بایست از آن استفاده كرد.

 

 

نقش الگوئی والدین

والدین مهمترین مدل و الگوی فرزندان هستند آنچه را كه دارند به فرزندان خود منتقل می‌كنند. آنچنان كه فرزندان ما از یك دید آئینه تمام نمای وجود ما هستند. اگر در چهره آنان آثار بی‌كفایتی، ترس، اضطراب، بزهكاری پیداست بدان خاطر است كه اغلب ما واجد چنین صفاتی هستیم. به همین نظر است كه یكی از مربیان بزرگ گفته است «تو اول فرزندت را به من بنما تا بگویم كه تو كه هستی» اگر خواستار آن هستید كه فرزندانی پاك، پرهیزكار، نیك اخلاق، نیكوگفتار، فعال، خیرخواه داشته باشید یك راه آن این است كه خود اینگونه باشید و تازه معلوم نیست این شرط در عین لازم بودن كافی هم باشد. پاكی، درستكاری، تعبد، اخلاقی بودن وظیفه ماست و قطعاً این انجام وظیفه به فرزندان ما نیز مؤثر خواهد بود.

ب: نیاز به محبت

جلوه‌های مهرطلبی

شما جلوه‌های مهرطلبی و حالت انحصارجوئی آن را در كودكان می‌بینید كه اگر مقدار آن اندك شود ناز می‌كنند و به پدر و مادر می‌آویزند و اگر مقداری از آن صرف كودك دیگر شود حسادت می‌ورزند. و یا شما در عالم بانوان می‌بینید كه حاضر نیستند همسر دیگری برای شوهر باشد و نیمی از محبت او را به خود اختصاص دهید.

در نوجوانان و جوانان هم با همه اشتغالاتی كه دارند این مساله وجود دارد و شما جلوه‌های آنان را به صورت تلاشهای پیگیرشان می‌بینید كه بدان وسیله می‌خواهند به دلها راه یابند. اینكه نوجوان و جوان شما به خاله و عمه، مادربزرگ و دیگران بیشتر نزدیك می‌شود اغلب بدان خاطر است كه آنها بیشتر او را تحویل می‌گیرند و ناز او را بیشتر می‌خرند و بیشتر از او تملق می‌گویند یا گاهی شما آنها را در میان جمع می‌بینید كه دست به شیرین كاریهائی می‌زنند، رشته كلام را به دست گرفته و داد سخن می‌دهند، از عظمت و قدرت خود صحبت می‌كنند، گاهی خود را به مظلومی می‌زنند، زمانی خود را بیمار و قابل ترحم جلوه می‌دهند و ….

 

جدائی‌های طولانی

پدر و مادر را فرض است كه در همه مراحل حیات به خصوص تا پایان هفت سال سوم زندگی اغلب در كنار فرزندان باشند و با معاشرت‌ها، سخنگوئی‌ها، پند و اندرز، تماس و برخورد دل‌شان را به سوی خود معطوف دارند.

متأسفانه گاه به علت ضرورتهای شغلی پدر یا مادر از فرزندان رعایت می‌شوند. فی‌المثل پدری كه دائماً در سفر است و مسافرتهایش طولانی است این كمبود را برای فرزندان باقی می‌گذارد كه از محبت پدری برخوردار نیستند. ممكن است بگوئید مادر خانه این كمبود را جبران می‌كند. ولی ما می‌گوئیم این امر كمتر قابل جبران است و اصولاً بین نوع محبتی كه پدر معمول می‌دارید یا مادر فرق وجود دارد. و وقتی كه این دو درهم بیامیزند اثری در حد اعجاز خواهند داشت.

گاهی این احساس كمبود به علت وجود اختلافات و كشمكش بین اعضای خانواده است به گونه‌ای كه آنها این فرصت را پیدا نمی‌كنند با هم انسو الفتی داشته و مهرورزی‌هائی داشته باشند. این امر هم سبب كمبود است و فرزندان جوان ما از آن شدیداً نگرانند.

مهرورزی به هنگام بازگشت

به هر حال آنكس كه به علت جدائی‌های طولانی قادر به دیدار فرزندان، ابراز مهر و علاقه به آنان نیست ضروری است امید به اشباع از محبت را در بازگشت از سفر در دل فرزندان نگه دارد و آن بدین گونه است كه پس از بازگشت در بین خستگی و احیاناً ناراحتی حالت گرمی و حساسیت خود را به آنان نشان دهد.

از طرفی كه برای ابراز مهر وجود دارد و در اسلام هم زیاد به آن توصیه شده است مساله تهیه هدیه برای فرزندان است و این امر پس از سفر خوب امكان‌پذیر است. لازم نیست كه هدیه‌هائی گرانبها برای فرزندان تهیه شود كه مساله عدم امكان مالی مطرح گردد، آنچه نشانة مهر و علاقه است نفس هدیه است.

در كودكان محبت پدر از طریق خوردنی‌ها، اسباب‌بازی‌ها، درك می‌كنند و نوجوانان و جوانان از طریق پوشاك، وسایل مورد نیاز مثل قلم و دفتر و یا آنچه كه موجب تغییر چهره و اعلام تشخص است مثل عینك، ساعت و … فراموش نكنیم كه در همین هدیه هم اگر نوجوان و جوان بفهمند كه ما هنوز آنها را بچه می‌دانیم بار كسالت‌شان افزونتر و نگرانی‌شان دو چندان خواهد شد.

چهره متبسم

شما برای اینكه نشان دهید به فرزند نوجوان و جوان خود محبت دارید ضروری است كه به آنها مهربانی كنید و یكی از جنبه‌های مهربانی تبسم كردن در برابر آنان است.

ما می‌دانیم كه مادر از صبح تا شب كار می‌كند و بدنی خسته و فرسوده دارد و یا پدر از صبح تا عصر كاری سخت و سنگین، گرفتاری، برخورد و تصادم داشته و اینك كه به خانه بر می‌گردد خسته و كس لاست. ولی در عین حال ضروری است نوجوان و جوانش را با چهره باز استقبال كند و خندان از او احوال بپرسد. شاید این كار برای او دشوار باشد و جداً لبخندش نیاید ولی برای سازندگی و تربیت نسل وجود آن ضروری است.

از نظر روانی پدر و مادر باید محبت كنند بدون اینكه انتظار محبت یا عكس‌العمل مشابه داشته باشند. البته در تربیت فرزند از دوران كودكی باید پایه‌ای گزارد كه او طبیعتاً به دنبال احترام والدین، محبت به آنها، دلجوئی از آنها باشد. حتی احوال او را بپرسد و برای خستگیهایش متأثر باشد.

عكس‌العمل در خشونت

برخی از پدران به خاطر رنجی كه از كار روزانه متحمل شده‌اند به خود حق می‌دهند كه فعلاً در خانه به استراحت پرداخته و انجام كارهای ضروری را به فرزندان بسپارند، مثلاً آنها را برای خرید نان، تهیه غذا، مایحتاج زندگی به بیرون بفرستند. و یا از شدت خستگی و ناراحتی مساله‌ای را كه با زبان خوش و نرم قابل حل است با امر و نهی‌های خشونت بار می‌خواهند حل كنند.

در چنین مواردی معمولاً با عكس‌العمل‌های نادرستی مواجه خواهید شد. درست است كه فرزند شما كار تولیدی و سازنده‌ای نداشته، ولی آنچنان هم نبود كه بیكار و در حال استراحت باشد و منتظر امر و نهی و ارجاع كار از جانب شما بماند. او هم از صبح تا حال نیرویش را صرف دیدن، فوتبال بازی كردن، جست و خیزهای بی‌هدف، شوخی‌ها كرده است و اینك از شما خسته‌تر است!!

البته ضروری است شما از قبل او را رسمیت دهید، بزرگش بشمارید، به او تفاهم كنید كه بخشی از مسئوولیتهای زندگی را بر عهده گیرد، مثلاً خرید نان و ماست و مایحتاج زندگی به عهده او باشد و فعالیتش بر اساس این مسئولیت‌ها باشد. در عین حال این مساله را هم فراموش نكنید كه به خود واگذاردن جوان، خودداری از امر و نهی، نسپردن مسئولیت به او، خود نوعی متاركه است و ممكن است موجب اختلالات عاطفی گردد و زندگی را بر او فلج سازد.

[1] . جوان از نظر عقل و احساسات – هیئت نشر معارف اسلامی – ص 272

[2] . مستدرك 2 – ص 625

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

روابط بین والدین و فرزندان و تأثیر آن در تربیت 78صفحه

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید. برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت اول لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  176 پایان نامه

قسمت دوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  163 پایان نامه

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  208 پایان نامه

قسمت چهارم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  214 پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  222 پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *