سامانه پژوهشی –
رابطه بین سنخهای شخصیتی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد- قسمت ۵

سامانه پژوهشی – رابطه بین سنخهای شخصیتی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد- قسمت ۵

اساس و استمرار جوامع بشری از دیرباز بر شالوده آموزش و پرورش استوار بوده است و هر چه گردونه تاریخ به جلو میرود روزبهروز بر اهمیت و نقش اساسی آن افزوده میشود. چرا که این نهاد وظیفهی مهم تعلیم و تربیت آدمیان را بدوش میکشد و ترقی و سعادت جوامع در گرو کارکرد صحیح، سالم و پویای آن میباشد. در میان عوامل و عناصر متعدد و فراوانی که در حوزه آموزش و پرورش دخیل هستند، یقیناً نقش معلم به عنوان محور و مدار علم و دانش و چراغ هدایت از سایرین برجستهتر و اصلی تر است.
بدیهی است که معلم زمانی میتواند به رسالت آموزشی خود عمل نماید و انتظارات اجتماعی را برآورده سازد که از ویژگیهای مکفی و لازم برخوردار باشد (کرمی پور، ۱۳۸۳). یکی از این ویژگیها که با موفقیت یا شکست معلمان در ارتباط است، خودکارآمدی میباشد. آلبرت بندورا[۱] (۱۹۷۸) خودکارآمدی را باور فرد نسبت به تواناییاش در انجام وظایف محوله تعریف نموده است. خودکارآمدی بر این موضوع دلالت دارد که نحوه اندیشه، باور و احساس افراد بر رفتار آنها تأثیر میگذارد (اسدبرقی، ۱۳۸۹).
خودکارآمدی معلمان نقش اساسی در تربیت و آموزش دانش آموزان دارد. لذا وجود هر گونه مشکل در خودکارآمدی معلمان میتواند بر عملکرد شغلی آنها تأثیر گذاشته و به جامعه دانش آموزی و طبیعتاً آینده کشور منتقل شود (توبین[۲]، ۲۰۰۶).
در حقیقت رهبری نسل آینده هر جامعه ای بدست معلمان آن جامعه است. بنابراین معلم باید از لحاظ شخصیت[۳] آن چنان باشد که دانشآموزان او را به عنوان یک رهبر و راهنمای مطلع، مهربان و صدیق بپذیرند و الگوی رفتاری خویش قرار دهند. ( شعاری نژاد، ۱۳۷۵).
۲- بیان مسئله
شاید برای همهی ما زیاد اتفاق افتاده باشد که به قول معروف بر سر دوراهی گیر کرده باشیم و وقتی که میخواهیم کاری را انجام دهیم ولی نمیدانیم که آیا میتوانیم آن کار را به درستی به پایان برسانیم یا نه؟ بیتردید عوامل و ویژگیهایی در هر یک از افراد وجود دارد که هر کدام از آنها را وادار به گرفتن تصمیمی متفاوت از بقیه مینماید.
بندورا بهتدریج بر اهمیت ادراک فرد از خودکارآمدی بهعنوان میانجی شناختی عمل انسان تأکید کرد، وقتی انسان در حال بررسی عمل است و یا اینکه به آن مشغول است، قضاوتهایی نیز از توانایی خود در انجام دادن وظایف گوناگون و شرایط آنها به عمل میآورد، این قضاوتها ممکن است در سطوح مختلف تفکر، هیجان و عمل انجام گیرد. (شولتز[۴]،۱۹۹۰؛ ترجمه سیدمحمدی، ۱۳۸۸).
حسین نویدنیا رابطه میان پنج عامل بزرگ شخصیت و باورهای کارآمدی معلمان را مورد ارزیابی قرار داد. نتایج این مطالعه نشان داد که دو متغیر برون گرایی و وجدان با باورهای کارآمدی معلمان پیش بینی معنیداری داشت.
تحقیقات زیادی نشان دادهاند که باورهای خودکارآمدی نقش کلیدی و مهمی در سنخهای شخصیتی افراد بازی میکنند، منظور از باورهای خودکارآمدی ارزیابی شناختی افراد در زمینه توانایی خوبی برای انجام تکالیف میباشد (یازمن[۵]، ۲۰۰۱).
با اینحال برخی شواهد موجود حاکی از آن است که سنخهای شخصیتی افراد نه بهخاطر عدم توانایی بلکه بهخاطر ضعف در باور خودکارآمدی نسبت به برخی سنخهای شخصیتی احساس ناتوانی میکنند. (بست[۶]، ۱۹۸۱).
بر حسب نظر بندورا (۱۹۹۷) وقتی فرد باور داشته باشد که توانایی پیشرفت و کسب موفقیت را داراست به خودکارآمدی دست یافته است. الگوی فکری، انگیزش، واکنشهای هیجانی و برداشت انسان از خودکارآمدی خود، از طریق انتخاب فعالیتها، میزان تلاشی که برای یک موقعیت صرف میکند، هنگام انجام یک فعالیت بر عملکردش تأثیر دارد. بنابراین یک معلم با خودکارآمدی قوی، با انگیزه بالاتر و پافشاری بیشتر با موانع روبرو شده و کارایی بیشتری از خود نشان خواهد داد (کاکروگلو[۷]، ۲۰۰۸).
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی کردن سنخهای شخصیتی با خودکارآمدی معلمین میباشد. براین اساس در این پژوهش این سؤالات مورد بررسی قرار میگیرند که آیا بین سنخهای شخصیت (روانرنجوری، برونگرایی، توافق، وظیفهشناسی و گشودگی به تجربه) با خودکارآمدی در بین معلمان رابطه وجود دارد؟
بنابراین در این تحقیق به دنبال این هستم به بررسی رابطه[۸] سنخهای شخصیتی[۹] با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد بپردازم و اینکه خودکارآمدی چه تأثیری بر سنخهای شخصیتی دارد و سنخهای شخصیتی چهقدر باعث میشود که خودکارآمدی جامعه آماری پژوهش بالا برود و چه تأثیری میتواند بر روند کاری آنها داشته باشد؟
۳- ضرورت و اهمیت تحقیق
اگرچه انسان تحت تأثیر و موقعیتها قرار دارد، به دلیل تعیین هدف برای خود و قضاوت درباره خودکارآمدی و خودسنجی موجودی فعال است(کدیور، ۱۳۸۶).
در تحقیقی که توسط رحیم بدری در سال (۱۳۹۱) که هدف آن تعیین نقش جهت گیری هدف، خودکارآمدی در خودتنظیمگری و شخصیت در دانشجویان بود، نشان داد که بین خودکارآمدی در خود تنظیمی و وظیفه شناسی در شخصیت رابطه مثبت و بین خودکارآمدی در خود تنظیمی و روانرنجورخویی رابطه منفی وجود دارد. بنابراین شناخت شخصیت فرد به او کمک میکند که بتواند احساس کارآمدی و یا خودکارآمدی[۱۰] خود را در زندگی تقویت کرده و آن را بالا ببرد.
بنابراین اگر افراد خود و احساس خودکارآمدی خود را بر اساس ویژگیهای شخصیتی خود بشناسند بهتر میتوانند در زندگی موفق شوند، همانگونه برای هرکدام از ما اتفاق افتاده است وقتی میبینیم یک نفر در حال انجام کار سختی است و سعی دارد آنرا انجام دهد برای اینکه به او اعتماد به نفس دهیم به او میگوییم تو میتوانی. برای اینکه خودش را باور کند.
شهریار عزیزی در سال (۱۳۸۴) در تحقیقی با عنوان بررسی الگوی خودکارآمدی عمومی، خودکارآمدی اینترنتی و نوع شخصیت در دانشجویان دانشگاه‌ شهید بهشتی انجام داد که ، به رابطهی مثبت بالایی بین خودکارآمدی عمومی و نوع شخصیت افراد دست یافت.
در پژوهشهای جدید تمرکز عمدهای بر مدل پنج عاملی وجود دارد که در آن پنج عامل یا ابعاد اصلی شخصیت عبارتند از: روانرنجورخویی[۱۱] ، برونگرایی[۱۲]/درونگرایی، گشودگیبهتجربه[۱۳]، توافقجویی[۱۴] /مخالفتورزی، وظیفهشناسی[۱۵] (دیویسونوهمکاران[۱۶]، ۲۰۰۷؛ ترجمه شمسیپور، ۱۳۸۸).
چگونگی شخصیت افراد در سازگاری شغلی و بالا بردن خودکارآمدی اهمیت زیادی دارد. بعضی مشاغل برای افراد سربهزیر و ساکت مناسب است در حالی که تعدادی از مشاغل برای افراد برونگرا مناسب به نظر میرسد توانایی سازگاری اجتماعی سهم بزرگی در موفقیت شغلی و خودکارآمدی دارد(قدسی، ۱۳۸۷، ۹۷). سازش و هماهنگی بین نوع محیط باعث بالا رفتن خودکارآمدی میگردد و این به نوبه خود تحت تأثیر ویژگیهای شخصیتی افراد به رضایت خاطر منجر میشود.(حسینی، ۱۳۸۳). اهمیت این موضوع را از آنجا میتوان فهمید که در روایات و احادیث بسیاری آمده است که: «خودشناسی سودمندترین دانشهاست». و همچنین روایات بسیاری با این مضمون آمده است:(من عرف نفسه فقد عرف ربه)« هرکس خود را بشناسد ،خدای خود را میشناسد».
با توجه به تحقیقات انجام شده و بررسیهایی که انجام گرفته و نقش مهم شخصیت و ویژگیهای آن در خودکارآمدی، ما میتوانیم با انجام این تحقیق به اهمیت تحقیق دست پیدا کنیم و از این طریق به بهبود کارآیی معلمان کمک کنیم. بنابراینا با توجه به پیچیدگی ویژگیهای انسان و روحیات و اخلاق و افکار او اگر ما بخواهیم معلمانمان در کارشان دارای خودکارآمدی باشند، ضرورت دارد که این ویژگیها را مورد پژوهش قرار داده، شناسایی کرده و متناسب با آنها راهکارهای مناسبی ارائه کنیم.
۴- اهداف تحقیق
۴-۱-هدف[۱۷] کلی
تعیین رابطه سنخهای شخصیتی با خود کارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد
۴-۲- اهداف ویژه[۱۸]
۱-تعیین رابطه بین روانرنجورخویی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد
۲- تعیین رابطه بین برونگرایی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد
۳- تعیین رابطه بین توافق با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد
۴- تعیین رابطه بین وظیفهشناسی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد
۵- تعیین رابطه بین گشودگی به تجربه با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد
۵-فرضیههای تحقیق
۵-۱-فرضیه[۱۹] کلی[۲۰]
بین سنخهای شخصیتی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد رابطه وجود دارد.
۵-۲- فرضیههای ویژه
۱- بین روانرنجورخویی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد رابطه وجود دارد.
۲- بین برونگرایی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد رابطه وجود دارد.
۳- بین توافق با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد رابطه وجود دارد.
۴- بین وظیفهشناسی با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد رابطه وجود دارد.
۵- بین گشودگی به تجربه با خودکارآمدی در معلمان شهرستان عنبرآباد رابطه وجود دارد.
۶-تعاریف عملیاتی واژهها و اصطلاحات[۲۱]

این مطلب را هم بخوانید :  مقاله دانشگاهی - ارزیابی وانتخاب یکپارچه تامین کنندگان در دو لایه از زنجیره تامین و تعیین ...

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است