تدوین محتوای درسی:دانلود پایان نامه روانشناسی,بررسی سنجش خلاقیت کارشناسی و بررسی نگرش آنان در مورد تأثیر دوره تحصیل دانشگاهی بر رشد خلاقیتشان


دانلود پایان نامه

 نكات قابل توجه در تدوین محتوای درسی

1) قابل یادگیری بودن محتوا:

دانش‎آموزان باید آنچه را كه در برنامه‎ریزی درسی، تحت عنوان محتوای درسی آورده می‎شود، یاد بگیرند. آنان زمانی محتوای یك برنامه درسی را به نحو مطلوب یاد می‎گیرند كه این محتوا، با تواناییهای آنها تطبیق داشته باشد. مؤلفان كتابهای درسی، همیشه ملاك قابل یادگیری بودن محتوا را رعایت نمی‎كنند. محتوا زمانی قابل یادگیری است كه با توجه به دانش پیشین دانش‎آموزان و تفاوتهای فردیت آنان انتخاب شده باشد. یعنی مواد درسی باید طوری انتخاب شود كه هر یك از دانش‎آموزان به تناسب وضع خود، بتوانند آنها را فرا بگیرند. مواد درسی هم باید متناسب با آمادگی و تجربیات قبلی دانش‎آموزان باشد. زیرا اگر محتوا یا فعالیت یادگیری متضمن رفتاری باشد كه دانش‎آموزان قادر به انجام دادن آن نباشند، با اطمینان می‎توان گفت كه برنامه‎ریزان و مؤلفان در هدف خود با شكست روبرو خواهند شد. بنابراین برنامه‎ریزان و مؤلفان باید اطلاعات كافی در مورد دانش‎آموزانی كه برنامه و محتوا برای آنها انتخاب می‎شود، داشته باشند و وضع روانی فعلی، فعالیتها و تجاربی را كه با امكانات دانش‎آموزان متناسب است، تعیین كنند.

خلاقیت با توجه به تعریف، موضوعی عام است و هر فردی كه تلاش می‎كند مشكل یا مسئله‎ای را حل كند، خلاق خوانده می‎شود. تواناییها و مشكلات انسان، از محیط اجتماعی او نیز تأثیر می‎پذیرد، تفاوت محیط و تفاوت تجربیات یادگیری، سبب تفاوت كیفیت خلاقیت می‎شود. اگر در محتوای درسی به این تفاوتها توجه نشود، محتوا یاد گرفته نخواهد شد. یعنی عملاً اطلاعات و معلومات را عده زیادی از افراد كسب نخواهند كرد و تنها آن دسته از افرادی محتوا را فرا خواهند گرفت كه از محیطهای غنی برخوردارند. بدون شك، این گروه، مسایل و مشكلات خود را بهتر حل خواهند كرد و در نتیجه خلاق شمرده خواهند شد (به نوعی همان نظر روان‎شناسان قدیم) و یا برعكس اگر محتوا در سطحی انتخاب شود كه برای گروه دوم مفید باشد، مورد بی‎توجهی گروه اول قرار خواهد گرفت، برای اینكه عام بودن خلاقیت نزد همه مورد توجه قرار گیرد و پرورش خلاقیت از طریق محتوا صورت پذیرد، ضرورت دارد محتوا براساس تجارب قبلی و آمادگی دانش‎آموز و شرایط یادگیری در جهت كسب اطلاعات و معلومات بهتر او انتخاب و تنظیم گردد.

  2) فرصت مناسب برای فعالیتهای یادگیری چند گانه:

بهتر است برنامه‎های درسی بر انواع فعالیتهای یادگیری، اعم از فعالیتهای كلاس درس و خارج از آن (یادگیری انفرادی) تأكید داشته باشد. فعالیتهای یادگیری كه در آن از حواس مختلف استفاده می‎شود، باعث افزایش انگیزه و توانایی دانش‎آموزان می‎گردد. تأكید تایلر (1949) بر امور مشاركت دادن دانش‎آموزان در امر تغییر دادن برنامه چنین بود:

«در حال حاضر، من تأكید بیشتری بر توجه آگان به نقش فعال دانش‎آموز در فرآیند یادگیری دارم. همچنین توجه بیشتری به جستجوی راه و روشهای متنوع و جامعی دارم كه با افزایش فعالیتهای یادگیری دانش‎آموزان در خارج از چهار دیواری مدرسه منجر می‎گردد».

در همین زمینه گرین (1977) بر اهمیت به حركت در آوردن دانش‎آموزان در جهت خود اندیشی و آگاهی منتقدانه تأكید دارد و در موضع انفرادی قرار دادن آنان را در بسیاری از مدارس نكوهش كرده است.

البته منظور این نیست كه تدارك مجموعه‎هایی از فرصتهای یادگیری فقط شامل برنامه «موضوع محوری» و یا «توانایی و صلاحیت محوی» باشد؛ بلكه باید تجاربی از قبیل جستجو و پالایش ارزشها را نیز شامل بشود، تدارك فرصتهای یادگیری نیز ممكن است توصیف كننده جوی از یادگیری باشد كه طی آن دانش‎آموزان، به طیفی از معانی و مفاهیم برسند. فرصتهای یادگیری ارائه شده باید نوعی از پیشرفت و تحول از وابستگی یادگیری به معلم و سایرین، به سوی خود اتكایی و خودآموزی دانش‎آموزان، در بر داشته باشند.

برنامه درسی و محتوایی كه برای آن برنامه و تدارك چند گانه انتخاب می‎شود، می‎تواند از طریق مشاركت دانش‎آموزان در امر یادگیری زمینه‎های پرورش مهارت تفكر و به دنبال آن، پرورش توانایی كسب اطلاعات را در آنان فراهم آورد.(آقائی فیشانی، 1377).

تدارك فرصتهای مناسب برای یادگیری مبتكرانه و قدردانی از این نوع یادگیریها: یكی از مشخصات انسان خلاق، این است كه خود توانایی خود را به كار می‎اندازد. كنجكاوی و عشق شدید انسان به ویژه كودك به كشف مطالب تازه، نشان می‎دهد كه در یادگیری، تقریباً همیشه كودكان پیشقدم هستند. وظیفه والدین و مربیان این است كه این قابلیت را زنده نگهدارند و اجازه دهند گاهی، كودكان مطابق ذوق و سلیقه خود اشیاء و امور را كشف كنند.

در برنامه‎ریزی درسی و هنگام انتخاب و تنظیم محتوا، ضرورت دارد محتوای كتاب به گونه‎ای سازماندهی شود كه در یادگیری مفاهیم و پرورش آنها، یادگیرنده خود با توجه به فعالیتهایی كه برای او تحت عنوان فعالیتهای یادگیری تدارك دیده می‎شود، به امر یادگیری اقدام كند. یعنی با توجه به تجربیات گذشته خود و تواناییهایی كه دارد، آن تواناییها را به كار گیرد. تكیه بر فعال بودن دانش‎آموز در جریان یادگیری كلاسی یا خارج از آن سبب می‎شود كه فرد اطلاعات بیشتری را از یك طرف به عنوان یك عامل خارجی برای تركیب كردن و پیوند با تجربیات گذشته در اختیار داشته باشد (همان‎طور كه بیان شد مهارت انسان در تجدید سازمان و تجدید كاربرد اطلاعات به طریق جدید، بدون شك یك ركن اساسی در خلاقیت او شمرده می‎شود.) و از طرف دیگر زمینه رشد اتكاء به نفس و استقلال فكری و عدم وابستگی به دیگران را فراهم كند.

این دو عامل و سایر عواملی كه وقوف به اهمیت آنها ضروری است، ضمن اینكه كنجكاوی، عشق به دانستن و كسب اطلاعات جدید را افزایش می‎دهد، بر تعادل میزان قبولی از خود نیز تأكید می‎كند. این تأكید باعث می‎شود كه شخص بتواند قوای خلاقه خود را آن طور كه شایسته است به كار اندازد. از این رو در محتوای برنامه درسی شرایط یادگیری باید به گونه‎ای سازماندهی شود كه فرصت مناسب برای فعالیتهای یادگیری چند گانه برای دانش‎آموز فراهم شود. در ضمن تدارك فرصتهای یادگیری در محتوا این امكان را به دانش‎آموزان می‎دهد كه با توجه به فعالیتهای فردی خود (تفاوت در تجربیات یادگیری و زمان یادگیری) یاد بگیرند . (آقائی فیشانی،1377).

داوه تأكید می‎كند انتخاب محتوا باید آنچنان انجام گیرد كه یادگیریهای بعدی، آموزش مداوم را در چار چوب نظام آموزش رسمی و یا غیر رسمی، میسر سازد.

رعایت این اصل در انتخاب محتوای درسی مبتنی بر این فرض است كه آموزش و مطالب آموزشی در آموزش و پرورش، باید به گونه‎ای انتخاب گردد كه خود دانش‎آموز از طریق فعالیتهای یادگیری به یادگیری بپردازد. عاملی كه بیشتر از همه در یادگیری تأثیر دارد، نقشی است كه دانش‎آموز در جریان یادگیری به عهده می‎گیرد. یادگیری وقتی صورت می‎گیرد كه دانش‎آموز خود به یاد گرفتن امری اقدام كند. محتوای درسی اگر با تأكید بر فعالیت یادگیری دانش‎آموز انتخاب گردد و در جریان یادگیری محتوا، یادگیرنده خود نقش عمده را به عهده داشته باشد و معلم به عنوان راهنما باشد، پیداست كه دانش‎آموز ذهن خود را به كار می‎اندازد و حالت فعال به خود می‎گیرد. این حالت فعالیت دانش‎آموز سبب می‎شود كه در یادگیری، امور مورد یادگیری را در طرح و زمینه قرار دهد؛ ارتباط آنها را با هم درك كند و از این طریق در ادراك امور تعمق به خرج دهد و آنچه را می‎آموزد، بفهمد. وقتی فهم از یادگیری حاصل شد، درك دانش‎آموز از محتوای درسی نیز عمقی خواهد بود. این همان وظیفه مهم در آموزش علم، یعنی آموزش جریان پژوهش و تحقیق علمی به دانش‎آموز است.

نكته مهم دیگر در آموزش مداوم، سازمان دادن مفاهیم اول كتاب به منظور پروراندن مفاهیم جدیدی است كه باید دانش‎آموز بیاموزد. مفاهیمی كه در اول كتاب می‎آید، اگر درست سازماندهی شود و ارتباط آن با مفاهیم جدید در محتوای كتاب و یا فعالیتهای یادگیری حفظ شود دانش‎آموز را قادر می‎سازد كه در جریان یادگیری فعال، به طور مستمر به تجدید سازماندهی یادگیری خود از مفاهیم بپردازد و عمق یادگیری را از مفاهیم توسعه دهد.

با توجه به موارد فوق و آنچه كه در مبحث علاقه‎مندی محتوا توضیح داده شد، فهمیدن مطلب به وسیله دانش‎آموز، سبب لذت بخش بودن یادگیری می‎شود و خود سبب علاقه مند شدن دانش‎آموز به موضوع یادگیری می‎گردد. افزایش علاقه‎مندی سبب می‎شود كه دانش‎آموز به طور مستمر به دنبال یادگیری بهتر باشد. اینجاست كه یادگیری مستمر و بهتر برای دانش‎آموز هدف می‎شود.

بنابراین در انتخاب محتوا در آموزش رسمی و غیر رسمی، باید تأكید بر مداوم بودن جریان یادگیری از طرف دانش‎آموز باشد.

همان‎گونه كه بیان شد، محتوا زمانی می‎تواند پایه‎ای برای آموزش مداوم باشد كه:

الف: در جریان یادگیری، دانش‎آموز از طریق فعالیتهای خود به یادگیری بپردازد.

ب: ارتباط مفاهیم اول كتاب با مفاهیم جدیدی كه در محتوای تاب می‎آید، به منظور تجدید سازماندهی مستمر یادگیری به وسیله دانش‎آموز، حفظ شود.

مهارت دانش‎آموز در تجدید سازمان یادگیری ركن اساسی در خلاقیت او شمرده می‎شود. زیرا تجدید سازمان یادگیری سبب افزایش اطلاعات دانش‎آموز می‎شود و اطلاعات نیز عمل مؤثری در خلاقیت است. فعالیت فرد در جریان یادگیری سبب به كارگیری تواناییهای او در یادگیری موضوع می‎گردد. فرد با یادگیری موضوع با تأكید بر فعالیت خود، از جریان فعالیت احساس رضایت خاطر می‎كند و به تواناییهای خود بیشتر پی می‎برد. آشنایی بیشتر با تواناییها، كمكی به فرد در شناسایی خود و اطمینان به نفس اوست. به نظر راجرز ایجاد شرایط در شناخت فرد به وسیله خود و استقلال طلبی، یكی از عوامل عمومی خلاقیت است. بنابراین انتخاب و تنظیم محتوای برنامه درسی به منظور پایه‎ای برای آموزش مداوم بودن جریان یادگیری می‎تواند زمینه‎های پرورش خلاقیت را فراهم كند. (آقائی فیشانی،1377).

  3) ارتباط محیط كلاس با محتوا با ضوابط برنامه

محیط كلاسی كه قرار است محتوا در آن به اجرا در آید، باید با ضوابطی كه در برنامه‎ریزی درسی برای یك محیط مناسب آموزشی تدوین گردیده است، منطبق باشد. به عبارت دیگر در تنظیم محتوا باید شرایط و ویژگیهای محیط كلاسها مورد توجه دقیق برنامه‎ریز و مؤلف قرار گیرد. زیرا محیط آموزشی می‎تواند رفتارهای مناسب و مطلوب را در معلمان و دانش‎آموزان ایجاد و تا حد زیادی از رفتارهای نامطلوب جلوگیری كند. به علاوه محیط آموزشی و انتخاب محتوا رابطة بسیار نزدیكی با نیل به هدفهای آموزشی برنامه دارند.

همان گونه كه بیان شد، یكی از عوامل مؤثر در خلاقیت، محیط اجتماعی است. از طرف دیگر با توجه به تعریف خلاقیت، خلاقیت پدیده‎ای عمومی است كه به درجات مختلف نزد همه افراد وجود دارد. به نظر راجرز باید به هر فرد كمك كرد تا خودش را بشناسد و اطمینان به نفس در او افزایش یابد؛ وسایل لازم برای كسب اطلاعات و معلومات در اختیار او گذاشته شود؛ یعنی محیط مساعد برای فرد فراهم شود. در برنامه‎ریزی درسی، كلاس به عنوان محیطی كه می‎تواند زمینه‎های خودشناسی و اعتماد به نفس را در فرد فراهم كند و سبب كسب اطلاعات و معلومات او شود، باید مورد توجه قرار گیرد. وقتی رفتاری به عنوان یك هدف درسی مورد نظر برنامه‎ریز یا مولف است و باید دانش‎آموز آن را از طریق محتوا یاد بگیرد، لازم است شرایط رسیدن به هدف در مدرسه و محیط كلاس برای او فراهم گردد.

مطالعه‎ای در این زمینه نشان داده است كه سرعت و صراحت واكنش كودكان نسبت به انگیزه‎های محیطی كاملاً قابل افزایش است و این افزایش بر كیفیت خلاقیت آنها تأثیر خواهد گذاشت. اگر هدف در آموزش این باشد كه تفكر خلاقی كه نزد دانش‎آموزان وجود دارد رشد كند و توسعه یابد، ضرورت دارد ابزارهای مناسب چنین رشدی برای آنها فراهم گردد.

غنی بودن محیط آموزشی و محیط كلاسی در جهت ایجاد شرایط مطلوب یادگیری، در اصل شرایط حل مسئله‎ای است كه برای دانش‎آموز فراهم می‎شود. دانش‎آموز با راهنمایی معلم و زمینه توانایی خود، به یادگیری محتوای درس در جهت تحقق هدف آموزشی اقدام كند. به این وسیله می‎توان باتوجه به تفاوتهای فرهنگی و محیط اجتماعی كه در جامعه ایران وجود دارد، با غنی كردن محیط آموزشی (كلاس) در چهارچوب ضوابط برنامه، محیطهای تقریباً مناسبی برای دانش‎آموزان فراهم كرد تا آنها به توسعه اطلاعات، تفكر، اعتماد به نفس و خود شناسی اقدام كنند. به عبارت دیگر محیط كلاسی هماهنگ و ضوابط برنامه می‎تواند زمینه پرورش خلاقیت را فراهم كند.(آقائی فیشانی، 1377).

  4) ارتباط مواد آموزشی و محتوا:

عامل دیگری كه باید در هنگام برنامه‎ریزی و تألیف محتوای كتاب مورد توجه قرار گیرد، هماهنگی محتوا با مواد آموزشی متناسبی است كه محتوا از طریق آن می‎تواند شرایط یادگیری مناسب را برای دانش‎آموزان در كلاس و یا در یك فرصت یادگیری فراهم كند. یكی از محصولات هر طرح و برنامة درسی، پیشنهاد و یا تولید انواع گوناگون مواد آموزشی است. زیرا در سالهای اخیر بر اثر تحولات ناشی از پیشرفت علوم، به ویژه روان‎شناسی، تجدید نظر كلی در كتابهای درسی به عمل آمده است. دیگر هدف كتاب درسی، عرضه مطالب برای حفظ كردن آنها نیست؛ بلكه هر كتاب، حاوی تمرینها و پیشنهادهایی برای فعالیتهای یادگیری انفرادی و گروهی دانش‎آموزان، شیوه‎های تشخیصی برای سنجش و تعیین میزان پیشرفت و یادگیری آنان است. در تألیف كتاب درسی سعی می‎شود دانش‎آموزان از طریق كاوشگری به مطالعه و یادگیری مستقل بپردازند. در چنین تلاشی، روشهای مختلفی به كار گرفته می‎شود؛ از آن جمله:

الف ـ درخواست از دانش‎آموزان برای استفاده از منابع اطلاعاتی دست اول مانند مراجعه به فرهنگ لغات، دایره‎المعارف و نقشه‎ها و گردآوری و تنظیم و طبقه‎بندی اطلاعات.

ب ـ طرح مسئله‎ای برای دانش‎آموزان كه حل آن مستلزم انجام نوعی پژوهش است.

پ ـ استفاده از لوحه، نمودار، تصاویر و نقشه و توضیح در مورد چگونگی ساختن ابزارها و وسایل و كاربرد آنها.

امروزه در برنامه‎ریزی درسی صحبت از بسته‎های آموزشی است. در این بسته‎های آموزشی، كتاب درسی، كتابهای كمك درسی، وسایل آموزشی، سئوالات ارزشیابی، راهنمای تدریس و … همه با هم ارائه می‎گردد كه كتاب درسی نیز خود یك ماده آموزشی است. بنابراین لازم است، گروه برنامه‎ریزی و مؤلف، برای ایجاد شرایط یادگیری بهتر، وسایل آموزشی مناسب برای ارائة محتوا یا یادگیری آن را پیش‎بینی و پیشنهاد كنند. وسیله آموزشی پیشنهادی به عنوان بخشی از مواد آموزشی سبب می‎شود كه دانش‎آموز با در اختیار داشتن آن بتواند در ارتباط با محتوای كتاب، به تجربه در یادگیری بپردازد و محتوا را به طور مطلوب و توأم با درك و فهم یاد بگیرد.

نكته دیگری كه از پیشنهاد یا طراحی و ساخت وسیله آموزشی نتیجه می‎شود، این است كه مؤلف و برنامه‎ریز ناگزیر به تفكر در شیوة ارائة مطلب توسط معلم خواهند بود. بدین معنی كه مؤلف در تألیف، به چگونگی تدریس محتوا و مفهوم‎پروری آن نیز توجه می‎كند. در نتیجه حجم و عمق محتوا كه متأثر از این ارتباط است، متناسب خواهد شد.( آقائی فیشانی ، 1377)

 

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

بررسی رابطه عزت نفس با پرخاشگری در دانش آموزان 105ص

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید.

برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  208 پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  222 پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *