تدوین محتوای درسی:دانلود پایان نامه روانشناسی,بررسی سنجش خلاقیت کارشناسی و بررسی نگرش آنان در مورد تأثیر دوره تحصیل دانشگاهی بر رشد خلاقیتشان


دانلود پایان نامه

 نکات قابل توجه در تدوین محتوای درسی

۱) قابل یادگیری بودن محتوا:

دانش‎آموزان باید آنچه را که در برنامه‎ریزی درسی، تحت عنوان محتوای درسی آورده می‎شود، یاد بگیرند. آنان زمانی محتوای یک برنامه درسی را به نحو مطلوب یاد می‎گیرند که این محتوا، با تواناییهای آنها تطبیق داشته باشد. مؤلفان کتابهای درسی، همیشه ملاک قابل یادگیری بودن محتوا را رعایت نمی‎کنند. محتوا زمانی قابل یادگیری است که با توجه به دانش پیشین دانش‎آموزان و تفاوتهای فردیت آنان انتخاب شده باشد. یعنی مواد درسی باید طوری انتخاب شود که هر یک از دانش‎آموزان به تناسب وضع خود، بتوانند آنها را فرا بگیرند. مواد درسی هم باید متناسب با آمادگی و تجربیات قبلی دانش‎آموزان باشد. زیرا اگر محتوا یا فعالیت یادگیری متضمن رفتاری باشد که دانش‎آموزان قادر به انجام دادن آن نباشند، با اطمینان می‎توان گفت که برنامه‎ریزان و مؤلفان در هدف خود با شکست روبرو خواهند شد. بنابراین برنامه‎ریزان و مؤلفان باید اطلاعات کافی در مورد دانش‎آموزانی که برنامه و محتوا برای آنها انتخاب می‎شود، داشته باشند و وضع روانی فعلی، فعالیتها و تجاربی را که با امکانات دانش‎آموزان متناسب است، تعیین کنند.

خلاقیت با توجه به تعریف، موضوعی عام است و هر فردی که تلاش می‎کند مشکل یا مسئله‎ای را حل کند، خلاق خوانده می‎شود. تواناییها و مشکلات انسان، از محیط اجتماعی او نیز تأثیر می‎پذیرد، تفاوت محیط و تفاوت تجربیات یادگیری، سبب تفاوت کیفیت خلاقیت می‎شود. اگر در محتوای درسی به این تفاوتها توجه نشود، محتوا یاد گرفته نخواهد شد. یعنی عملاً اطلاعات و معلومات را عده زیادی از افراد کسب نخواهند کرد و تنها آن دسته از افرادی محتوا را فرا خواهند گرفت که از محیطهای غنی برخوردارند. بدون شک، این گروه، مسایل و مشکلات خود را بهتر حل خواهند کرد و در نتیجه خلاق شمرده خواهند شد (به نوعی همان نظر روان‎شناسان قدیم) و یا برعکس اگر محتوا در سطحی انتخاب شود که برای گروه دوم مفید باشد، مورد بی‎توجهی گروه اول قرار خواهد گرفت، برای اینکه عام بودن خلاقیت نزد همه مورد توجه قرار گیرد و پرورش خلاقیت از طریق محتوا صورت پذیرد، ضرورت دارد محتوا براساس تجارب قبلی و آمادگی دانش‎آموز و شرایط یادگیری در جهت کسب اطلاعات و معلومات بهتر او انتخاب و تنظیم گردد.

  ۲) فرصت مناسب برای فعالیتهای یادگیری چند گانه:

بهتر است برنامه‎های درسی بر انواع فعالیتهای یادگیری، اعم از فعالیتهای کلاس درس و خارج از آن (یادگیری انفرادی) تأکید داشته باشد. فعالیتهای یادگیری که در آن از حواس مختلف استفاده می‎شود، باعث افزایش انگیزه و توانایی دانش‎آموزان می‎گردد. تأکید تایلر (۱۹۴۹) بر امور مشارکت دادن دانش‎آموزان در امر تغییر دادن برنامه چنین بود:

«در حال حاضر، من تأکید بیشتری بر توجه آگان به نقش فعال دانش‎آموز در فرآیند یادگیری دارم. همچنین توجه بیشتری به جستجوی راه و روشهای متنوع و جامعی دارم که با افزایش فعالیتهای یادگیری دانش‎آموزان در خارج از چهار دیواری مدرسه منجر می‎گردد».

در همین زمینه گرین (۱۹۷۷) بر اهمیت به حرکت در آوردن دانش‎آموزان در جهت خود اندیشی و آگاهی منتقدانه تأکید دارد و در موضع انفرادی قرار دادن آنان را در بسیاری از مدارس نکوهش کرده است.

البته منظور این نیست که تدارک مجموعه‎هایی از فرصتهای یادگیری فقط شامل برنامه «موضوع محوری» و یا «توانایی و صلاحیت محوی» باشد؛ بلکه باید تجاربی از قبیل جستجو و پالایش ارزشها را نیز شامل بشود، تدارک فرصتهای یادگیری نیز ممکن است توصیف کننده جوی از یادگیری باشد که طی آن دانش‎آموزان، به طیفی از معانی و مفاهیم برسند. فرصتهای یادگیری ارائه شده باید نوعی از پیشرفت و تحول از وابستگی یادگیری به معلم و سایرین، به سوی خود اتکایی و خودآموزی دانش‎آموزان، در بر داشته باشند.

برنامه درسی و محتوایی که برای آن برنامه و تدارک چند گانه انتخاب می‎شود، می‎تواند از طریق مشارکت دانش‎آموزان در امر یادگیری زمینه‎های پرورش مهارت تفکر و به دنبال آن، پرورش توانایی کسب اطلاعات را در آنان فراهم آورد.(آقائی فیشانی، ۱۳۷۷).

تدارک فرصتهای مناسب برای یادگیری مبتکرانه و قدردانی از این نوع یادگیریها: یکی از مشخصات انسان خلاق، این است که خود توانایی خود را به کار می‎اندازد. کنجکاوی و عشق شدید انسان به ویژه کودک به کشف مطالب تازه، نشان می‎دهد که در یادگیری، تقریباً همیشه کودکان پیشقدم هستند. وظیفه والدین و مربیان این است که این قابلیت را زنده نگهدارند و اجازه دهند گاهی، کودکان مطابق ذوق و سلیقه خود اشیاء و امور را کشف کنند.

در برنامه‎ریزی درسی و هنگام انتخاب و تنظیم محتوا، ضرورت دارد محتوای کتاب به گونه‎ای سازماندهی شود که در یادگیری مفاهیم و پرورش آنها، یادگیرنده خود با توجه به فعالیتهایی که برای او تحت عنوان فعالیتهای یادگیری تدارک دیده می‎شود، به امر یادگیری اقدام کند. یعنی با توجه به تجربیات گذشته خود و تواناییهایی که دارد، آن تواناییها را به کار گیرد. تکیه بر فعال بودن دانش‎آموز در جریان یادگیری کلاسی یا خارج از آن سبب می‎شود که فرد اطلاعات بیشتری را از یک طرف به عنوان یک عامل خارجی برای ترکیب کردن و پیوند با تجربیات گذشته در اختیار داشته باشد (همان‎طور که بیان شد مهارت انسان در تجدید سازمان و تجدید کاربرد اطلاعات به طریق جدید، بدون شک یک رکن اساسی در خلاقیت او شمرده می‎شود.) و از طرف دیگر زمینه رشد اتکاء به نفس و استقلال فکری و عدم وابستگی به دیگران را فراهم کند.

این دو عامل و سایر عواملی که وقوف به اهمیت آنها ضروری است، ضمن اینکه کنجکاوی، عشق به دانستن و کسب اطلاعات جدید را افزایش می‎دهد، بر تعادل میزان قبولی از خود نیز تأکید می‎کند. این تأکید باعث می‎شود که شخص بتواند قوای خلاقه خود را آن طور که شایسته است به کار اندازد. از این رو در محتوای برنامه درسی شرایط یادگیری باید به گونه‎ای سازماندهی شود که فرصت مناسب برای فعالیتهای یادگیری چند گانه برای دانش‎آموز فراهم شود. در ضمن تدارک فرصتهای یادگیری در محتوا این امکان را به دانش‎آموزان می‎دهد که با توجه به فعالیتهای فردی خود (تفاوت در تجربیات یادگیری و زمان یادگیری) یاد بگیرند . (آقائی فیشانی،۱۳۷۷).

داوه تأکید می‎کند انتخاب محتوا باید آنچنان انجام گیرد که یادگیریهای بعدی، آموزش مداوم را در چار چوب نظام آموزش رسمی و یا غیر رسمی، میسر سازد.

رعایت این اصل در انتخاب محتوای درسی مبتنی بر این فرض است که آموزش و مطالب آموزشی در آموزش و پرورش، باید به گونه‎ای انتخاب گردد که خود دانش‎آموز از طریق فعالیتهای یادگیری به یادگیری بپردازد. عاملی که بیشتر از همه در یادگیری تأثیر دارد، نقشی است که دانش‎آموز در جریان یادگیری به عهده می‎گیرد. یادگیری وقتی صورت می‎گیرد که دانش‎آموز خود به یاد گرفتن امری اقدام کند. محتوای درسی اگر با تأکید بر فعالیت یادگیری دانش‎آموز انتخاب گردد و در جریان یادگیری محتوا، یادگیرنده خود نقش عمده را به عهده داشته باشد و معلم به عنوان راهنما باشد، پیداست که دانش‎آموز ذهن خود را به کار می‎اندازد و حالت فعال به خود می‎گیرد. این حالت فعالیت دانش‎آموز سبب می‎شود که در یادگیری، امور مورد یادگیری را در طرح و زمینه قرار دهد؛ ارتباط آنها را با هم درک کند و از این طریق در ادراک امور تعمق به خرج دهد و آنچه را می‎آموزد، بفهمد. وقتی فهم از یادگیری حاصل شد، درک دانش‎آموز از محتوای درسی نیز عمقی خواهد بود. این همان وظیفه مهم در آموزش علم، یعنی آموزش جریان پژوهش و تحقیق علمی به دانش‎آموز است.

نکته مهم دیگر در آموزش مداوم، سازمان دادن مفاهیم اول کتاب به منظور پروراندن مفاهیم جدیدی است که باید دانش‎آموز بیاموزد. مفاهیمی که در اول کتاب می‎آید، اگر درست سازماندهی شود و ارتباط آن با مفاهیم جدید در محتوای کتاب و یا فعالیتهای یادگیری حفظ شود دانش‎آموز را قادر می‎سازد که در جریان یادگیری فعال، به طور مستمر به تجدید سازماندهی یادگیری خود از مفاهیم بپردازد و عمق یادگیری را از مفاهیم توسعه دهد.

با توجه به موارد فوق و آنچه که در مبحث علاقه‎مندی محتوا توضیح داده شد، فهمیدن مطلب به وسیله دانش‎آموز، سبب لذت بخش بودن یادگیری می‎شود و خود سبب علاقه مند شدن دانش‎آموز به موضوع یادگیری می‎گردد. افزایش علاقه‎مندی سبب می‎شود که دانش‎آموز به طور مستمر به دنبال یادگیری بهتر باشد. اینجاست که یادگیری مستمر و بهتر برای دانش‎آموز هدف می‎شود.

بنابراین در انتخاب محتوا در آموزش رسمی و غیر رسمی، باید تأکید بر مداوم بودن جریان یادگیری از طرف دانش‎آموز باشد.

همان‎گونه که بیان شد، محتوا زمانی می‎تواند پایه‎ای برای آموزش مداوم باشد که:

الف: در جریان یادگیری، دانش‎آموز از طریق فعالیتهای خود به یادگیری بپردازد.

ب: ارتباط مفاهیم اول کتاب با مفاهیم جدیدی که در محتوای تاب می‎آید، به منظور تجدید سازماندهی مستمر یادگیری به وسیله دانش‎آموز، حفظ شود.

مهارت دانش‎آموز در تجدید سازمان یادگیری رکن اساسی در خلاقیت او شمرده می‎شود. زیرا تجدید سازمان یادگیری سبب افزایش اطلاعات دانش‎آموز می‎شود و اطلاعات نیز عمل مؤثری در خلاقیت است. فعالیت فرد در جریان یادگیری سبب به کارگیری تواناییهای او در یادگیری موضوع می‎گردد. فرد با یادگیری موضوع با تأکید بر فعالیت خود، از جریان فعالیت احساس رضایت خاطر می‎کند و به تواناییهای خود بیشتر پی می‎برد. آشنایی بیشتر با تواناییها، کمکی به فرد در شناسایی خود و اطمینان به نفس اوست. به نظر راجرز ایجاد شرایط در شناخت فرد به وسیله خود و استقلال طلبی، یکی از عوامل عمومی خلاقیت است. بنابراین انتخاب و تنظیم محتوای برنامه درسی به منظور پایه‎ای برای آموزش مداوم بودن جریان یادگیری می‎تواند زمینه‎های پرورش خلاقیت را فراهم کند. (آقائی فیشانی،۱۳۷۷).

  ۳) ارتباط محیط کلاس با محتوا با ضوابط برنامه

محیط کلاسی که قرار است محتوا در آن به اجرا در آید، باید با ضوابطی که در برنامه‎ریزی درسی برای یک محیط مناسب آموزشی تدوین گردیده است، منطبق باشد. به عبارت دیگر در تنظیم محتوا باید شرایط و ویژگیهای محیط کلاسها مورد توجه دقیق برنامه‎ریز و مؤلف قرار گیرد. زیرا محیط آموزشی می‎تواند رفتارهای مناسب و مطلوب را در معلمان و دانش‎آموزان ایجاد و تا حد زیادی از رفتارهای نامطلوب جلوگیری کند. به علاوه محیط آموزشی و انتخاب محتوا رابطه بسیار نزدیکی با نیل به هدفهای آموزشی برنامه دارند.

همان گونه که بیان شد، یکی از عوامل مؤثر در خلاقیت، محیط اجتماعی است. از طرف دیگر با توجه به تعریف خلاقیت، خلاقیت پدیده‎ای عمومی است که به درجات مختلف نزد همه افراد وجود دارد. به نظر راجرز باید به هر فرد کمک کرد تا خودش را بشناسد و اطمینان به نفس در او افزایش یابد؛ وسایل لازم برای کسب اطلاعات و معلومات در اختیار او گذاشته شود؛ یعنی محیط مساعد برای فرد فراهم شود. در برنامه‎ریزی درسی، کلاس به عنوان محیطی که می‎تواند زمینه‎های خودشناسی و اعتماد به نفس را در فرد فراهم کند و سبب کسب اطلاعات و معلومات او شود، باید مورد توجه قرار گیرد. وقتی رفتاری به عنوان یک هدف درسی مورد نظر برنامه‎ریز یا مولف است و باید دانش‎آموز آن را از طریق محتوا یاد بگیرد، لازم است شرایط رسیدن به هدف در مدرسه و محیط کلاس برای او فراهم گردد.

مطالعه‎ای در این زمینه نشان داده است که سرعت و صراحت واکنش کودکان نسبت به انگیزه‎های محیطی کاملاً قابل افزایش است و این افزایش بر کیفیت خلاقیت آنها تأثیر خواهد گذاشت. اگر هدف در آموزش این باشد که تفکر خلاقی که نزد دانش‎آموزان وجود دارد رشد کند و توسعه یابد، ضرورت دارد ابزارهای مناسب چنین رشدی برای آنها فراهم گردد.

غنی بودن محیط آموزشی و محیط کلاسی در جهت ایجاد شرایط مطلوب یادگیری، در اصل شرایط حل مسئله‎ای است که برای دانش‎آموز فراهم می‎شود. دانش‎آموز با راهنمایی معلم و زمینه توانایی خود، به یادگیری محتوای درس در جهت تحقق هدف آموزشی اقدام کند. به این وسیله می‎توان باتوجه به تفاوتهای فرهنگی و محیط اجتماعی که در جامعه ایران وجود دارد، با غنی کردن محیط آموزشی (کلاس) در چهارچوب ضوابط برنامه، محیطهای تقریباً مناسبی برای دانش‎آموزان فراهم کرد تا آنها به توسعه اطلاعات، تفکر، اعتماد به نفس و خود شناسی اقدام کنند. به عبارت دیگر محیط کلاسی هماهنگ و ضوابط برنامه می‎تواند زمینه پرورش خلاقیت را فراهم کند.(آقائی فیشانی، ۱۳۷۷).

  ۴) ارتباط مواد آموزشی و محتوا:

عامل دیگری که باید در هنگام برنامه‎ریزی و تألیف محتوای کتاب مورد توجه قرار گیرد، هماهنگی محتوا با مواد آموزشی متناسبی است که محتوا از طریق آن می‎تواند شرایط یادگیری مناسب را برای دانش‎آموزان در کلاس و یا در یک فرصت یادگیری فراهم کند. یکی از محصولات هر طرح و برنامه درسی، پیشنهاد و یا تولید انواع گوناگون مواد آموزشی است. زیرا در سالهای اخیر بر اثر تحولات ناشی از پیشرفت علوم، به ویژه روان‎شناسی، تجدید نظر کلی در کتابهای درسی به عمل آمده است. دیگر هدف کتاب درسی، عرضه مطالب برای حفظ کردن آنها نیست؛ بلکه هر کتاب، حاوی تمرینها و پیشنهادهایی برای فعالیتهای یادگیری انفرادی و گروهی دانش‎آموزان، شیوه‎های تشخیصی برای سنجش و تعیین میزان پیشرفت و یادگیری آنان است. در تألیف کتاب درسی سعی می‎شود دانش‎آموزان از طریق کاوشگری به مطالعه و یادگیری مستقل بپردازند. در چنین تلاشی، روشهای مختلفی به کار گرفته می‎شود؛ از آن جمله:

الف ـ درخواست از دانش‎آموزان برای استفاده از منابع اطلاعاتی دست اول مانند مراجعه به فرهنگ لغات، دایره‎المعارف و نقشه‎ها و گردآوری و تنظیم و طبقه‎بندی اطلاعات.

ب ـ طرح مسئله‎ای برای دانش‎آموزان که حل آن مستلزم انجام نوعی پژوهش است.

پ ـ استفاده از لوحه، نمودار، تصاویر و نقشه و توضیح در مورد چگونگی ساختن ابزارها و وسایل و کاربرد آنها.

امروزه در برنامه‎ریزی درسی صحبت از بسته‎های آموزشی است. در این بسته‎های آموزشی، کتاب درسی، کتابهای کمک درسی، وسایل آموزشی، سئوالات ارزشیابی، راهنمای تدریس و … همه با هم ارائه می‎گردد که کتاب درسی نیز خود یک ماده آموزشی است. بنابراین لازم است، گروه برنامه‎ریزی و مؤلف، برای ایجاد شرایط یادگیری بهتر، وسایل آموزشی مناسب برای ارائه محتوا یا یادگیری آن را پیش‎بینی و پیشنهاد کنند. وسیله آموزشی پیشنهادی به عنوان بخشی از مواد آموزشی سبب می‎شود که دانش‎آموز با در اختیار داشتن آن بتواند در ارتباط با محتوای کتاب، به تجربه در یادگیری بپردازد و محتوا را به طور مطلوب و توأم با درک و فهم یاد بگیرد.

نکته دیگری که از پیشنهاد یا طراحی و ساخت وسیله آموزشی نتیجه می‎شود، این است که مؤلف و برنامه‎ریز ناگزیر به تفکر در شیوه ارائه مطلب توسط معلم خواهند بود. بدین معنی که مؤلف در تألیف، به چگونگی تدریس محتوا و مفهوم‎پروری آن نیز توجه می‎کند. در نتیجه حجم و عمق محتوا که متأثر از این ارتباط است، متناسب خواهد شد.( آقائی فیشانی ، ۱۳۷۷)

 

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

بررسی رابطه عزت نفس با پرخاشگری در دانش آموزان ۱۰۵ص

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید.

برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  ۲۰۸ پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  ۲۲۲ پایان نامه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *