متن کامل – 
بررسی نقش آزمایش «دی ان ای» در اثبات نسب و نفی ولد- قسمت  …

متن کامل – بررسی نقش آزمایش «دی ان ای» در اثبات نسب و نفی ولد- قسمت …

DNA یا دزاکسی ریبونوکلئیک اسید یکی از ماکرومولکولهای سلولی است که حامل اطلاعات وراثتی بوده و طی همانند سازی ژنتیکی از یک نسل به نسل بعد منتقل می‌شود. و در داخل سلول از روی آن RNA و پروتئین ساخته می‌شود.
اسید دزوکسی ریبونوکلئیک (DNA) یک اسید نوکلئیک است که حاوی دستوران ژنتیکی مورد استفاده برای رشد و نمو و کارکرد همه جانداران است. نقش اصلی مولکول DNA ذخیره درازمدت اطلاعات ژنتیکی است.
DNA را اغلب با مجموعه‌ای از نقشه‌ها مقایسه می‌کنند، چرا که حاوی دستورات مورد نیاز برای ساخته شدن تمام اجزای دیگر سلول‌ها مانند مولکول‌های پروتئین و RNA (اسید ریبونوکلئیک) است.
 
قطعاتی از DNA که اطلاعات ژنتیکی را حمل می‌کنند، ژن نامیده می‌شوند، اما سایر بخش‌ها در زنجیره DNA نیز اهداف ساختمانی دارند یا در تنظیم استفاده از این اطلاعات ژنتیکی نقش دارند.
DNA از لحاظ شیمیایی یک پلیمر طولانی از واحدهای ساختمانی ساده‌ای به نام نوکلئوتیدها است که چارچوب آنها از قند و گروه‌های فسفات تشکیل شده است که با پیوندهای استری به هم متصل هستند.
به هریک از بخش‌های قندی یکی از چهار نوع مولکول بازی – آدنین، تیمین، گوانین یا سیتوزین – متصل است.توالی این چهار باز است که توالی اسیدهای آمینه سازنده پروتئین‌ها را تعیین می‌کند.
برای رمزبندی موجود در DNA یا همان ژن‌ها خوانده شود، از روی توالی‌های DNA ، نسخه‌های مکملی از RNA، یک  اسید نوکلئیک مربوط، در فرآیندی به نام” نسخه‌برداری” ساخته می‌شود.
سپس این RNA نسخه‌برداری شده در فرآیندی به نام “ترجمه”، مبنای ردیف‌شدن اسید‌های آمینه به صورت یک توالی خاص و ساخته شدن مولکول‌های پروتئین قرار می‌گیرد که دارای نقش‌های ساختمانی یا کارکردی در بدن هستند. DNA درون ساختارهایی به نام کروموزوم سازماندهی شده است.
این کروموزوم‌ها پیش از تقسیم سلولی در فرآیندی به نام تکثیر DNA مضاعف‌سازی می‌شوند. در جاندران “یوکاریوتی” مانند حیوانات، گیاهان و قارچ‌ها DNA درون هسته سلول قرار دارد، در حالی که در جاندران ساده‌‌تر “پروکاریوتی” مانند باکتری، DNA درون سیتوپلاسم سلول قرار دارد.
درون کروموزوم‌ها، پروتئین‌های کروماتینی مانند “هیستون‌ها” باعث متراکم‌شدن و سازماندهی DNA می‌شوند.
این ساختار متراکم تعامل بین DNA  و سایر پروتئین‌ها را هدایت می‌کند و به کنترل اینکه کدام بخش‌های ‍DNA نسخه‌برداری شوند، کمک می‌کند.
۲-۱-قدرت اثباتی آزمایش ” دی ان ای” از لحاظ علمی
« دی.ان.ای » یا دئوکسیریبو نوکلئیک اسید، نوعی اسید نوکلئیک میباشد که دارای دستورالعملهای ژنتیکی[۳] است قطعاتی از دی.ان.ای که اطلاعات ژنتیکی را با خود حمل میکنند ژن نامیده میشوند دی.ان.ای دارای توالیهای دیگری نیز میباشد که برای ساخت خود دی ان ای یا تنظیم استفاده از اطلاعات ژنتیکی موجود در ژن استفاده می شود[۴].این قسمتهای خاص از ۲۰۰ تا ۱۴۰۰۰ باز تشکیل شده که در طول دی ان ای چند بار تکرار شده اند، لذا به آنها مناطق تکرارشونده اطلاق میشود(مؤذنزادگان و عظیمیفر،۱۳۸۴، ص۱۵۰) ترتیب پشت سر هم قرار گرفتن اجزای تشکیل دهنده این مناطق تکرارشونده در هر فرد منحصر به خود اوست (گودرزی و کیانی، ۱۳۹۰ ، ص ۱۲۷).بنابراین با تعیین توالی بازها در این مناطق تکرارشونده امکان شناخت هویت یک فرد وجود دارد. همانگونه که اثر، انگشت هر فرد مختص به خود اوست دی ان ای هم خاص خود او می باشد[۵].
برای ایجاد یک کودک باید سلولهای نر و ماده در بدن مادر با هم ترکیب شوند به این فرایند لقاح گویند. سلول ماده و سلول نر هر کدام ۲۳ کروموزم دارند، سلولی تخمی که از ترکیب سلول نر و ماده به وجود میآید، ۴۶ کروموزوم دارد و یک موجود زنده جدید است. تعیین توالی اجزای تشکیل دهنده مناطق تکرارشونده با آزمایش دی ان ای که انگشت نگاری ژنتیکی(Butler, 2005, P.253) هم نامیده میشود کاری سخت و پیچیده است؛ زیرا تعداد این اجزاء زیاد است و به علاوه ابعاد «ابعاد کروموزوم» و «دی ان ای» بسیار ریز است، لذا آزمایش دی ان ای در در چندین مرحله انجام میپذیرد دو شیوه زیر برای انجام آزمایش دی ان ای مورد استفاده قرار می گیرد(Landry Rockowitz, Dufour: eta,2008),
-۱ روش تجزیه قطعات چندشکلی طولی[۶] با مطالعه نشانگرهای تکرار تاندومهای متغیر[۷]
استفاده از این روش به سال ۱۹۸۰ م برمیگردد. دقت این آزمایش در تشخیص هویت و اثبات نسب ۹۹/۹۹% بوده، ، اما چرخه زمانی آن طولانی است.دی ان ای را در این شیوه با روشهای شیمیایی اخذ و توسط آنزیمهای محدودکننده به قطعاتی برش میدهند، طول و تعداد قطعات به دست آمده از نمونه هر فرد با نمونه فرد دیگر تفاوت دارد.( فاضل، ۱۳۸۸ ، ص ۷)
۲ – روش[۸] واکنش زنجیرهای پلیمراز[۹] با مطالعه نشانگرهای توالیهای کوتاه تکرارشونده[۱۰]
این روش پیشرفته از سال ۱۹۹۰ م مورد استفاده قرار گرفته و قدرت اثباتی آن بالاتر ۹۹%است که در مقایسه با روش قبلی از سرعت بیشتری برخوردار است. توالی کوتاه تکرارشونده به طور معمول ۲ تا ۱۰ جفت باز طول دارند و تعداد تکرارها درهر فرد متفاوت است. در این روش، امکان اشتباه شدن فردی با فرد دیگر تقریباً به صفر میرسد(فاضل،۱۳۸۸،ص۹:suter,2010,9.6)
هنگام مقایسه بین نشانگرها اگر فرزند،حتی در یک ناحیه با پدر یا مادر فرضی تفاوت داشته باشد، رابطه خویشاوندی تأیید نمی شود. درصد خطای این آزمایش بسیار ناچیز (میزان خطا≈ ۱۹-۱۰ × ۲/۷ ) است(فاضل،۱۳۸۸،ص۱۰) در پزشکی قانونی ابتدا گروههای خونی مادر، فرزند و پدر احتمالی را بررسی میکنند؛ اگر هیچگونه عدم تجانسی بین پدر احتمالی و فرزند مشاهده نشد، «ابوت» را نمی توان رد کرد، لذا مرحله بعدی، انجام آزمایشی دیگری[۱۱] بر روی خون مادر، فرزند و پدر احتمالی است که در این صورت اگر باز هم هیچگونه عدم تجانسی بین پدر احتمالی و فرزند مشاهده نشود، آزمایش انگشتنگاری ژنتیکی را انجام میدهند.(علیا، ۱۳۸۹ ، ص ۸)
در هر یک از این راه حل ها همواره مواردی از اثبات یا رد ابوت وجود دارند که به طور قطع میتوان بر آنها اظهارنظر نمود (صبوری، ۱۳۸۶ ، ص ۲۸ )با اینحال، نتایج این آزمایشها در سایر موارد هیچ گاه به ۱۰۰ % نمیرسد؛ علت این است که برای رسیدن به یک نتیجه ۱۰۰ % لازم است کل مردان جهان مورد آزمایش قرار گیرند تا با تکمیل جامعه آماری بتوان به نتیجه یقینی دست یافت. معالوصف، وجود احتمال بالاتر از ۹۹% بیانگر آن است که رابطهای فیمابین کودک و پدر احتمالی وجود دارد که امکان وجود آن با شخص دیگری با این مقدار تقریب ژنتیکی تقریباً محال است و این مسأله عملاً به مفهوم اثبات رابطه ابوت است.(Genetic connections , 2012)
ژن ها در مولکول DNA هر فرد با نظم خاصی قرار گرفته اند که مختص همان فرد است. ترتیب توالی اجزای تشکیل دهنده ژن ها از فردی به فردی دیگر متفاوت و در هر فرد خاص خود او است. بنابر این در صورت شناسایی و مطالعه قسمت های خاصی از مولکول DNA و ژن های موجود در آن و نظر به اینکه فرمول ژنتیکی و طرز قرار گرفتن اجزای تشکیل دهنده ژن ها در هر فرد از الگوی خاصی تبعیت می کند، امکان شناخت هویت یک فرد با مطالعه ساختمان DNA او وجود خواهد داشت. همانگونه که اثر انگشت، خاص فرد است، DNA هم خاص خود او خواهد بود.[۱۵] از دو رشته تشکیل دهنده DNA در هر فرد یک رشته از پدر و دیگری از مادر منشأ می گیرد، هنگام انجام لقاح و تشکیل سلول تخم این دو رشته به هم پیوسته و مولکول DNA دو رشته ای ایجاد می شود. کاربرد DNA در پزشکی قانونی برای اثبات و نفی مجرمیت است اما کاربرد بسیار مهم دیگر آن در پزشکی قانونی برای بررسی رابطه خویشاوندی و نسبیت و ابوت است که در تشخیص هویت و تعیین رابطه ابوت رابطه اثباتی دارد و ابوت را ثابت می نماید، که دقت آزمایش مذکور برای تعیین رابطه ابوت با توجه به شرح فوق مبنی بر شکل گرفتن مولکول DNA است.() بنابراین با توجه به اینکه هر کودکی نیمی از DNA خود را از پدر و نیم دیگر آن را از مادر به ارث می برد، با تهیه نوارانی از پدران فرضی و مطابقت نوار ها با نوار کودک می توان پدر واقعی را شناسایی کرد.( صفائی، سید حسین، امامی، اسد الله:۸۸)اگر چه این آزمایش از سایر آزمایشات دیگر در اثبات نسب قوی تر و توانایی تشخیص نسب را دارد، ولی چون در تشخیص نفی نسب هیچ شکی باقی نمی گذارد در ردیف آزمایشات دیگر آورده ایم.
۲-۲- تاریحچه آزمایش های ژنتیکی
۲-۲-۱-نتایج حاصل تا سال ۱۹۵۰
DNA یک پلیمر رشته‌ای متشکل از واحدهای۲- دزوکسی اسید ریبونوکلئیک می‌باشد که بوسیله پیوندهای فسفودی استر۵-۳ به هم متصل شده‌اند.
DNA حاوی چهار زیر واحد dc و dG و dT و dA می‌باشد.
مقادیر متوالی dT و dA با یکدیگر و dc و dG نیز با یکدیگر مساوی می‌باشند.
۲-۲-۲-نتایج حاصل از سال ۱۹۵۰ به بعد(کشف مارپیچ سه بعدی)
در سال ۱۹۵۳ ساختمان سه بعدی DNA ، بوسیله واتسون و کریک کشف شد. واتسون و کریک با استفاده از مطالعات تفرق اشعه ایکس ، رشته‌های DNA که بوسیله فرانکلین و ویلکینز تهیه شده بود و همچنین ساختن مدلها و استنباطهای مشخصی ، مدل فضایی خود را ارائه دادند و در سال ۱۹۶۲ واتسون و کریک و ویلکینز به خاطر اهمیت کشف ساختمان DNA به صورت مشترک جایزه نوبل دریافت کردند.
مدل پیشنهادی آنان چنین بود DNA یک مارپیچ دو رشته‌ای است که رشته‌های آن به دور یک محور مرکزی ، معمولا به صورت راست گرد پیچ می‌خورند. طبق مدل واتسون و کریک ، ستونهای قند – فسفات همانند نرده‌های پلکان به دو قسمت خارجی بازهای آلی پیچیده و به این ترتیب در معرض محیط آبکی داخل سلول هستند و بازهای آلی که خاصیت آبگریزی دارند، در داخل مارپیچ قرار می‌گیرند. هنگام تشکیل مارپیچ رشته‌ها به صورت موازی متقابل قرار می‌گیرند.
عنی اگر جهت یک رشته۳<–5 باشد، رشته دیگر ۵<–3 خواهد بود. پیوندهای هیدروژنی بین آدنین از یک رشته با باز تیمین رشته مقابل و باز گوانین یک رشته با سیتوزین رشته مقابل بوجود می‌آیند. گر چه از نظر اندازه هر باز پورینی می‌تواند در مقابل یک باز پیریمیدین قرار بگیرد. ولی به دلیل وجود گروههای شیمیایی روی بازهای G و C و T و A پیوندهای هیدروژنی مناسب فقط بین C – G و T – A برقرار می‌شود و ایجاد پیوند بین T – G و C- A ممکن نیست.
بخش سوم: نقش علوم جدید در اثبات دعاوی:
امروزه در بسیاری از کشور های دنیا از فنون مولکولی در کشف جرم و بررسی هویت افراد استفاده می گردد و اطلاعات افراد جامعه در بانک ژنی ثبت می شود که در بررسی افراد کمک شایانی می نماید.
همانور که می دانیم افزایش جرم و جنایت احساس امنیت جامعه را می زداید به طوری که این امر باعث وحشت و اضطراب عموم خواهد شد.همین امر باعث شده تا پلیس بین الملل با تکیه بر روش های آزمایشگاهی مبتنی بر آثار بیولوژیکی حاوی دی ان ای بیشتر تاکید کند چرا که این یافته ها حاوی اطلاعات ارزشمند درباره ی سرنخ های جرم می باشد.
گستره ی فعالیت های پلیس جنایی با بهره گیری از مدرن ترین تجهیزات و امکانات زیست فناوری از قبیل دی ان ای وسیعتر شده و امروزه استفاده از مارکر های STR و نیز PCR روی یک تراشه در آزمایشگاه های جنایی در حال شکل گیری است و هدف نهایی، کشف علمی جرم بدون باقی ماندن کوچکترین ابهام است.
البته باید به این نکته نیز توجه داشت که علی رغم ظهور فناوری های مولکولی، هنوز هم فنونی که قبل از سال ۱۹۸۰ میلادی در کشف علمی جرم کاربرد داشته است کنار گذاشته نشده و در فراهم کردن زمینه ی تحقیقات برای استفاده کاراگاهان به صورت موضوعی کمک گرفته می شود ؛ به طور مثال بهره گیری از روش های سرولوژی، تعیین گروه خونی در سیستم ABO علی رغم قطعی بودن ژنوتیپ افراد در مقایسه ی آنها از طریق توالی DNA ژنومیک و یا DNA میتوکندری در آزمایشگاه های جنایی ادامه دارد.(فخرز،۱۳۸۴:۱۷)
کمیته ی ملی زیست فناوری کشور زیست فناوری[۱۲] را اینگونه تعریف کرده است : زیست فناوری عبارت است از کاربرد علوم مختلف در استفاده مستقیم یا غیر مستقیم از موجودات زنده،قسمتی از بدن ، و یا فراورده های آنها در اشکال طبیعی یا تغییر یافته. بعبارت دیگر زیست فناوری شامل بخشی از فناوری است که در آن موجودات زنده و یا اجزای آنها بهره گرفته می شود.(کمیته ی بین المللی زیست فناوری ایران[۱۳]).
کاربردهای زیست فناوری به قدری وسیع است که تقریباً تمام جنبه های زندگی بشر را در بر گرفته است؛ در حال حاضر شاهد کاربرد زیست فناوری برای تولید آنتی بادی، انسولین، هورمون رشد،آنزیمها، اسیدهای آمینه، بازیابی مواد زاید، تولید کودهای بیولوژیک، کنترل آفت ها و بیماری ها، حذف آلودگی محیط زیست و غیره هستیم و می توان ادعا کرد که زیست فناوری به شکل یک انقلاب عظیم علمی ، در همه زندگی انسانها راه یافته است. گستردگی کاربرد زیست فناوری در قرن بیست و یکم باعث شد اندیشمندان جهان قرن ۲۱ را قرن زیست فناوری نامگذاری کنند.
علوم جنایی نیز بعنوان یکی از علوم کاربردی از وجود زیست فناوری بهره گرفته است و با به کارگیری روش های نوین علمی نظیر انگشت نگاری ژنتیکی DNA و تجزیه و تحلیل داده های علمی در تحقیقات صحنه ی جرم کمک شایانی می کند. فناوری بررسی DNA مجرمان ، یکی از مقوله هایی است که هم اکنون از طریق زیست فناوری قابل اجراست. به طوری که هم اکنون پس از انگشت نگاری، دانش ایجاد بانک اطلاعات DNA پا به عرصه ی وجود گذاشته است.
فصل دوم: اثبات نسب و آزمایش

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است