بخش اول: تربیت :پایان نامه رایگان روانشناسی : روابط بین والدین و فرزندان و تأثیر آن در تربیت


دانلود پایان نامه

 

بخش اول: تربیت

تربیت و قلمرو آن

تربیت بطور خلاصه عبارت است از پرورش و رشد دادن استعدادهایی كه آفریدگار جهان در وجود انسان جهت سعادت و كمال او بودیعت گذاشته است.

با این تعریف اجمالی موضوعات زیر در امر تربیت مورد دقت و توجه قرار می‌گیرد:

  • تربیت‌كننده با داشتن هدف معین و علاقمندی كافی و آگاهی كامل به اهمیت و ارزش تربیت این مسئولیت مقدس را می‌پذیرد.
  • او از تجربه‌ها و اطلاعات لازم بهره‌مند می‌باشد و از اصول و مبانی تربیت عالم و آگاه و خودش نیز از فضایل اخلاقی و مزایای تربیتی برخوردار است.
  • تربیت‌كننده نسبت به موقعیت فرد یا افراد مورد تربیت و استعدادهای جسمی و روحی آنها آشنایی كامل دارد و می‌داند كه چگونه انسانهایی را برای چه جامعه‌ای باید بسازد.
  • مربی به وضع و شرایط محیطی كه در آن زندگی می‌كند و نیازهای اساسی آینده جامعه خود كاملاً آگاه است و فعالیت خود را متناسب با آن نیازها بكار می‌اندازد.
  • كار و فعالیت مربی مبتنی بر طرح و برنامه حساب شده و متوجه به هدفهای صحیح و مطلوب جامعه و متكی بر روش متناسب با این هدفها انجام می‌گیرد.
  • مسئول تربیت برای پیشبرد اهداف مقدس خویش ناگزیر است وسایل كار برای خود و افراد مورد تربیت متناسب با شرایط و امكانات زمان داشته باشد زیرا می‌داند كه هیچ كاری بدون وسیله متناسب به انجام نمی‌رسد.
  • در جامعه‌ای كه اكثریت قریب به اتفاق آن مسلمانند مربی آگاه می‌كوشد تا برای پایداری و استواری یك جامعه مترقی و مستقل اسلامی افرادی مؤمن و صاحب رشد و متخلق به اخلاق اسلامی و خدمتگزار به جامعه خود تربیت كند.

پایه‌های اساسی تربیت

تمایلات انسانی و غرائز طبیعی بمنزلة پایه‌های اساسی است كه تربیت بر روی آنها بنا می‌شود. یا بعبارت دیگر، تربیت عبارت از تعدیل خواهشهای طبیعی و تنظیم كیفیت بهره‌برداری از نیروهای غریزی است.

«خوی و منش عبارت است از غرائزی كه شغل و تجربه آن را بگونه‌ای مختلف رنگ كرده و مانند كاشی‌كار ماهری پهلوی هم چیده است.»[1]

موقعیكه آداب و رسوم تربیت بر اثر تكرار و ممارست، رنگ عادت بخود می‌گیرد و بصورت خلق و خوی ثابت در می‌آید، آدمی بر طبق آن از سرمایه‌های طبیعی خود استفاده می‌كند و به آسانی، غرائز در مجاری عادات بجریان می‌افتند.[2]

«عادات به محض آنكه تشكیل یافتند با بهره‌برداری از ذخیرة فعالیتهای ذاتی آدمی، به وجود خود ادامه می‌دهند و لاینقطع این فعالیتها را به میل خودشان تحریك می‌كنند، تقویت می‌نمایند، تفكیك می‌سازند، متمركز می‌كنند و از غرائز خام و نامنظم، دنیائی مطابق میل خود بوجود می‌آورند به طوری كه می‌توان گفت آن موجود نه مخلوق عقل است و نه زائیده غریزه، بلكه مصنوع عادات می‌باشد.»[3]

اشاراتی كوتاه و مختصر به مراحل تربیت

پیامبر اسلام (ص) سنین میان تولد تا 21 سالگی را كه با اهمیت‌ترین مرحله تربیتی است به سه مرحله تقسیم نموده است، و در قالب یك حدیث می‌فرمایند: «فرزند، در هفت سال اول سید و آقا است، و در هفت سال دوم بنده، مطیع و فرمانبردار است،‌ و در هفت سال سوم وزیر، طرف شور و مسئول است.»[4]

مراحل تربیت را از نظر اسلام می‌توان در دو مرحلة پیش از تولد و بعد از تولد بررسی نمود، مرحلة پیش از تولد شامل پیش‌بینی‌های لازم در انتخاب همسر جهت انتقال صفات و ویژگیهای مطلوب به كودك، تدابیر لازم به هنگام انعقاد نطفه و دوران جنینی و زایمان، مرحله بعد از تولد را می‌توان به پنج مرحله عمده تقسیم نمود:

كودكی، نوجوانی، جوانی، بزرگسالی، پیری كه ما از ذكر توضیحات این مراحل فوق خودداری می‌كنیم.[5]

اهداف تربیتی

  • هدفداری جهان عموماً و انسان خصوصاً به عنوان یك هدف تربیتی است

تعلیم و تربیت اسلامی نخست این واقعیت تحول‌آفرین را به انسان متذكر می‌شود كه دستگاه خلقت عبث و بیهوده برای بازی نیست و قرآن می‌فرماید: «آسمان و زمین را با هر چه میانشان هست بیهوده نیافریدیم این گمان كسانی است كه كافرند وای از جهنم برای آن كسانی كه كافرند.»[6]

و همچنین در مورد هدفدار بودن خلقت انسان با صراحت و قاطعیت تمام می‌فرمایند:

«گمان می‌كنید شما را بیهوده آفریدیم و بسوی ما بازگشت نخواهید كرد.»[7]

  • اطمینان و قرب الهی به عنوان یك هدف تربیتی است

انسان با طی منازل و قطع مراحل در مقام والای اطمینان و قرب به حق قرار می‌گیرد، در قرآن آیاتی در مورد اطمینان قلب وارد شده است از جمله در سوره فجر می‌فرماید: ای نفسی كه (در پرتو ایمان) به اطمینان رسیده‌ای همانا بسوی پروردگارت بازگرد با خشنودی متقابل تو از او و او از تو خشنود، پس داخل در مسلك بندگانم و داخل شو در بهشتم.

  • صبر بعنوان یك هدف تربیتی است

اگر تصور كار، سیمای كارگران را تداعی می‌كند كه بار تولید را به دوش می‌كشد تصور صبر این سئوال را بوجود می‌آورد كه «صبر برای چه كسی مطرح می‌شود؟» و چه شرایطی است كه انسان را به صبر نیازمند می‌كند؟ از این رهگذر است كه می‌بینیم صبر، آنجا طرح می‌شود كه پای «عمل» در میان است همچنانكه احتیاج به «سپر» را كسی احساس می‌كند كه مرد اسلحه و شمشیر است در متن آیات مربوط به صبر، به وضوع خواهیم دید صبر نه تنها یك مفهوم ذهنی نیست بلكه دقیقاً به جای عمل بكار رفته است و درست بر عكس كسانیكه صبر را اعلام سكون و حتی عقب‌نشینی پنداشته‌اند در طی آیات فراوانی، مفهوم كامل حركت و پیشروی دارد، به این ترتیب صبر در تعلیم و تربیت اسلامی تعریف ویژه خود را دارد و هرگز نباید آن را با ملاكهای عمومی سنجید.

«برای آنها كه اهل ایمان و عمل صالح هستند پاداش الهی از هر چیزی بهتر است، البته این پاداش را كسی جز صابران در نمی‌یابند.»[8]

«ای اهل ایمان در پیشرفت كار خود صبر و مقاومت پیشه كنید و به ذكر خدا و نماز متوسل شوید خدا یاور صابران است.»[9]

در اصول كافی باب صبر از قول معصوم آمده است: صبر سه گونه است: صبر بر مصیبت و صبر در برابر معصیتها و گناهان و صبر بر رنج ناشی از اطاعت خداوند و راه او

ایمان بر چهار پایه استوار است: بر صبر و یقین و عدل و جهاد، و صبر نیز خود بر چهار شاخه: اشتیاق، خوف، زهد، انتظار پس هر كس كه مشتاق بهشت بود از بند شهوتها و لذتها رها می‌شود، و كسی كه از عذاب خدا هراسید از گناهان و محرمات كنار می‌كشد، و كسی كه به دنیا بی‌رغبت شد مصیبتها و سختیها را سبك می‌شمارد و آن كه به انتظار مرگ بود، در انجام هرچه زودتر و هرچه بیشتر نیكوئیها و آرمانهای خیر سرعت می‌گیرد.[10]

«هركس از مؤمنین به بلایی گرفتار شود و صبر كند برایش اجر هزار شهید باشد.»

در خاتمه یادآور می‌شویم كه صبر بر دو رویه استوار است: صبر از آنچه دوست داری و صبر بر آنچه كراهت داری و شهوتها، اطاعتها

 

  • تكامل انسان به عنوان یك هدف تربیتی است

حركت تدریجی یك شی از نقص به نقطه مطلوب رشد را تكامل می‌گویند. كه به معنی به كمال رسیدن، به تدریج كامل شدن، رو به كمال رفتن آمده است. تكامل را به انواع مختلف تقسیم می‌كنند.

الف) تكامل فردی

تكامل فردی خود به چندین قسم تقسیم می‌شود.

  • تكامل مادی و فیزیولوژیكی

هر انسانی از نظر بدنی و جسمانی در یك حد از رشد متوقف می‌شود، مثلاً در قد و یا دست و پا و یا سایر جوارح او از نظر رشد مادی محدودیت دارد یعنی قد انسان دست انسان و یا سایر جوارحش از یك میزان خاصی بلندتر نمی‌شوند این نوع تكامل بین انسان و گیاه و حیوان مشترك است و همانطور كه انسان قدش از یك میزان خاصی بلندتر نمی‌شود، یك درخت بلوط یا بادام از یك حدی بلندتر نمی‌شود و این رشد تقریباً در سایر جوارح هماهنگ است به عبارتی بین دست و پا و سایر جوارح حیوان یا انسان از نظر رشد هماهنگی وجود دارد. این نوع تكامل را تكامل مادی یا فیزیولوژیكی می‌نامند.

  • تكامل علمی

تكامل دیگری كه مخصوص نوع انسان تكامل علمی است، به این معنی كه بشر هرچه بیشتر در آثار طبیعت مطالعه می‌كند رازهای شگفت‌انگیزتری را از طبیعت درك می‌كند و انرژیهای نوینی را به استخدام می‌كشد و زیستی بهتر برای خویش فراهم می‌آورد.

  • تكامل فكری

تكامل دیگری كه باز اختصاص به انسان دارد تكامل فكری است به این معنی كه  دماغ بشر در اثر تفكر در حقوق كائنات بر فراز ابزارهای علمی و تكنیك‌های فرهنگی اوج می‌گیرد و مسائلی را كه حتی علم به حل آن دست پیدا نمی‌كند را می‌گشاید.

 

 

  • تكامل روحی و معنوی

تكامل دیگری كه ارزنده‌ترین تكامل انسان است تكامل روحی و معنوی است بدین معنی كه بشر در اثر صفای باطنی و گرایش به مبدأ و عشق به ملكوت، یك روحیة نیرومند و ارزنده‌ای پیدا می‌كند و با پای برهنه و سر برهنه‌اش از قوی‌ترین متفكرین عالم بهتر به حقایق هستی دست می‌یابد، حافظ می‌گوید.

«راز جهان كه پیر مغان با كسی نگفت         در حیرتم كه باده‌فروش از كجا شنید»

تا بخواهند افرادی مثل كانت، و دكارت، فارابی،‌ دلائلی برای جهان پیدا كنند، یك روستائی بی‌سواد با یك نگاه كردن به جهان و با یك معنویت پاك، خدا را در آینة ضمیر می‌بیند.

متذكر می‌شود كه موارد چهارگانه بالا فقط جنبه فردی دارد.

ب) تكامل اجتماعی

همینطور كه یك فرد ترقی می‌كند یك اجتماع نیز ترقی می‌كند یك ملت یا یك امت نیز ترقی می‌كند، همینطور كه یك فرد سقوط می‌كند، یك ملت سقوط می‌كند،‌ یك امت نیز سقوط می‌كند، یك اجتماع نیز سقوط می‌كند.

مطالعه در تاریخ گویای این مطلب است كه ملتهایی بودند ناگهان اوج گرفتند، پیش رفتند، ناگهان سقوط كردند.

برای علت سقوط یك ملت باید عوامل شكست را مطالعه و بررسی كرد، همینطور كه یك انسان در اثر یك سری از عوامل تقویت می‌شود مثلاً تغذیه خوب، تنفس خوب، هوای آزاد و صاف،‌ نداشتن اندوه یك بشر قوی به وجود می‌آورد همینطور یك سری از عوامل مثل شهوت‌رانی زیاد، روی آوردن به مواد مخدر، بشر قوی را ساقط می‌كند سپس می‌میراند.

فروكش كردن یك تمدن و یك ملت به این معنی است كه شما یك ساختمان گلی و پوسیده را در نظر آورید، روی این ساختمان پوسیده گچ بمالید، و بعد روی گچ عكس‌های مورد علاقه خود را بكشید، این ساختمان به ظاهر زیباست ولی به مجرد اینكه سیلی آمد شكاف بر می‌دارد، فروكش می‌كند و خراب می‌شود، وحی الهی اضمحلال تكامل فردی و اجتماعی را از آثار گناه می‌داند یعنی همانطور كه سیل برای یك ساختمان گلی علت فروكش كردن است، گناه نیز فرد و جامعه را ویران می‌كند.[11]

قرآن می‌فرماید: «آیا ندیدید پیش از ایشان چه بسیار گروهی را هلاك نمودیم و حال آنكه در زمین به آنها قدرت و تمكینی داده بودیم كه شما را نداده‌ایم و از آسمان بر آنها باران رحمت پیوسته فرستادیم و نهرها در زمین بر آنان جاری ساختیم پس با آن كه به انواع نعمتها بهره‌مند شدند چون گناه و نافرمانی كردند آنها را هلاك نمودیم و گروهی دیگر را بعد از آنها برانگیختیم.»[12]

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

هیچ رگی نزند و پائی به سنگ نخورد و دردسر و مرضی پیش نیاید مگر به جهت گناهی (كه انسان مرتكب شده است) و همین است كه خدای عزوجل در كتابش می‌فرماید: «هر مصیبتی به شما رسد برای كاری است كه به دست خود كرده‌اید و خدا از بسیاری هم گذشت می‌كند.»

عوامل تربیت

به طور كلی، تربیت پایه و اساس رفتار انسان است، و این در صورتی است كه تربیت به عوامل موثر در ساختمان وجود آدمی مستند گردد، محال است كه تربیت ثمری داشته باشد و یا نتیجه‌ای به بار آورد، بدون آنكه عوامل ایجادكنندة‌ این ثمرات موردنظر و توجه قرار گیرند، عوامل مهمی را كه غالباً علمای تعلیم و تربیت به عنوان عوامل موثر در تربیت انسان مطرح می‌كنند دو عامل «وراثت» و «محیط» است گرچه اعتقاد به تاثیرات كمی و كیفی این دو عامل مورد اتفاق اینگونه دانشمندان نیست اما در عین حال، تاثیر این عوامل در تربیت انسان امری است كه غالباً به آن معتقدند، در تعلیم و تربیت اسلامی گرچه به دو عامل فوق اهمیت داده می‌شود ولی عوامل تربیت را تنها محدود به دو عامل وراثت و محیط نمی‌داند بلكه عواملی چون «اراده» و «عوامل ماوراء طبیعت» را در تكوین شخصیت آدمی موثر می‌داند.[13]

سخن، ابزار تربیت

شاید بتوان مسالة تربیت را از جملة مسائلی شمرد كه عوامل تاثیرگذار آن، بر حسب گوناگونی ابعاد وجودی انسان، در موقعیتهای مختلف، تأثیری یكسان نمی‌گذارد و پیامدهای گوناگونی به همراه دارد، زیرا اندیشه‌ها، عاطفه‌ها، احساسها و همچنین فضاهای پیرامونی كه فرد تربیت‌پذیر را دربر می‌گیرند، در نوع اثرگذاری عوامل تربیتی مؤثرند. به این خاطر، طبیعی است كه سخن به عنوان ابزار انتقال اندیشه‌ها، از مهمترین و كارآمدترین ابزارهای تربیتی به شمار رود. از آن جهت كه بار معنایی، فكری و عملی ویژه‌ای را با خود حمل می‌كند و احیاناً افاده‌كنندة نكات و مفاهیمی است كه در طول تاریخ مخاطب انسان، در پیرامون آن شكل گرفته و ]ظاهراً[  در معنای واژگانی آن وجود ندارد. چون واژه‌ها ]اغلب در طول زمان[ مفاهیمی می‌یابند كه با آنها بر وسعت معنای آنها افزوده می‌شود و یا از آن كاسته می‌گردد.

از این رو، سخن، در واقع ابزاری الهی برای تربیت است كه در كتابهای آسمانی مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.

همچنین باید افزود: روند تربیت، همواره با خط سیر طولانی «سخن» و «كلمه» در تاریخ انسان همگام و همراه بوده است و تاثیرات منفی و مثبت متقابلی داشته‌اند.[14]

[1] . لذات فلسفه ص 211

[2] . جوان از نظر عقل و احساسات هیئت نشر معارف اسلامی صفحه 145

[3] . اخلاق و شخصیت ص 123

[4] . مكارم الاخلاق جلد یك ص 115

[5] . مبانی تربیت و اخلاق اسلامی – علی فایضی – محسن آشتیانی – ص 167

[6] . سوره آل عمران آیه 191

[7] . سوره مومنون آیه 115

[8] . سوره قصص آیه 80

[9] . سوره بقره آیه 154

[10] . بهار، ج 68، ص 348

[11] . جزوه تعلیم و تربیت اسلامی – دانشكده الهیات – علی فایضی سال 1369

[12] . سوره انعام آیه 6

[13] . مبانی تربیت و اخلاق اسلامی ص 135

[14] . دریچه‌ای به دنیای جوانان،‌ آیت ا… سید محمد حسین فضل ا… ص 27

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

روابط بین والدین و فرزندان و تأثیر آن در تربیت 78صفحه

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید. برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت اول لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  176 پایان نامه

قسمت دوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  163 پایان نامه

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  208 پایان نامه

قسمت چهارم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  214 پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  222 پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *