ایثار و خدامحوری:پایان نامه رایگان علوم تربیتی,بررسی نقش ایثار در منابع اسلامی و تأثیر آن در تکامل فرد و اجتماع


دانلود پایان نامه

 

1-6 ایثار و خدامحوری

آنچه دربارة «ایثارگری» در فرهنگ شهادت گفته شد در تمامی جوامع، مشترك است و ربطی به ایمان دینی جوامع ندارد حتی در بین پیروان مران های غیر دینی افرادی بودند و هستند كه برای حمایت از منافع جامعه از منافع فردی می گذرند و در مواردی جان خویش را نیز فدای جامعه می كنند. اما آنچه در ایمان دینی وجود دارد این است كه انسانی كه جان خویش را در راه دفاع از مردم فدا می‌كند اگر مؤمن به خدا باشد و برای جلب رضای خداوندی از جان خویش بگذرد، نه تنها چیزی را از دست نداده بلكه تا نیل به مقام قرب حضرت حق، آری شهید با تقدیم جان ناقابل خویش به جوار حضرت حق می شتابد و به وجه الله نظر می‌كند و مرزوق عندالرب می شود. گسترش این روحیه در تمامی افراد جامعه به این معنی است كه هر كسی در انجام تكالیف فردی و اجتماعی خدا را در نظر بگیرد و او را حاضر و ناظر بر اعمال بداند و فقط برای جلب رضای او كار كند. دوستی و دشمنی او با دیگران بر این اساس استوار باشد برای چنین كسانی موقعیت های سیاسی و اجتماعی و منافع اقتصادی، هدف نیست. او اگر مسئولیتی را می پذیرد فقط برای انجام وظیفه دینی است و اگر كاری انجام می‌دهد از كسی توقع اجرت ندارد بلكه اجر عملش را از خدا می طلبد و جز به رضای حق نمی‌اندیشد.

بدیهی است اگر افراد جامعه به گونه ای تربیت شوند كه حركت و سكونشان برای خدا باشد و شعارشان این باشند كه «آن صلوتی و نسكی و محیای و هاتی لله رب العالمین» میزان تنازع و درگیری در میان افراد آن جامعه به حداقل خواهد رسید. و روابط بین آنها خدایی و مملو از عشق و محبت خواهد بود و فرهنگ شهادت به ما می آموزد كه وقتی شهید به عنوان عالی ترین انسان خدا محور برای جلب رضای خداوند از بالاترین سرمایه زندگی خویش گذشت ما هم برای جلب رضای حق از منافع پست خویش بگذریم و از سوی دیگر وقت جلب رضای خداوند ملاك عمل صالح بود دیگری برای خوشایند هركسی غیر خدا، تن به هر كاری نخواهیم داد و از هرگونه تملق و مداهنه و نفاق و ریا كاری و دروغگویی برای خوشایند دیگران پرهیز خواهیم كرد.[1]

 

2-6-نقش ایثار در رشد و تعالی انسان

در اصل لغت ایثار از اثر مشتق است، وقتی كسی چیزی را بر می گزیند و آن چیز را ترجیح می دهد، به این دلیل است كه با منطق خاصی، اثر و نتیجه و فایده آن چیز را ترجیح می‌دهد. در قرآن كریم راجع به انسانهای دنیاطلب، كه تمام هم و غم خود را مصروف دنیا می كنند و به هیچ وجه به عاقبت و آخرت و آثار اخروی و نتایج آن جهانی اعمال خود نظر نمی كنند، فرموده است:

1-بل تؤثرون الحیاه الدنیا و الاخره خیر و ابقی آن هذا لفی الصحف الاولی صحف ابراهیم و موسی (اعلی/19-16)

2-فاما من طغی و آثرالحیاه الدنیا فان الجحیم هی المأوی و اما من خاف مقام ربه و نهی النفس عن الموی آن الجنه هی الماوی (فازعان/41-37) در این آیه شریفه، مقدم داشتن دنیا و ترجیخ دادن آن در مقابل خوف از مقام الهی و باز داشتن نفس از هوی و هوس است. در این آیات، به قرینة متعلق و مفعول ایثار، كه حیات دنیا باشد، ایثار در معنای منفی آن به كار رفته است به بیان دیگر در آیات یاد شده، ایثار حیات دنیا به معنای رضایت به حیات دنیا و به حیات دنیا مطمئن بودن و به لذتها و منافع و خوشی‌های حیات دنیا اكتفا كردن است. ایثار دنیا به معنای غفلت از آخرت و عدم امید به ملاقات الهی است:

1-آن الذین لا یرجون لقائنا و رضوا بالحیاه الدنیا و اطمأنوا بها والذین هم عن آیاتنا غافلون (یونس/10) و نیز كسانی كه از یاد خدا روی می گردانند و جز زندگی دنیا، هدف و غایت و مقصد دیگری ندارند، مطابق آیه 29 سوره نجم، حیات دنیا را مقدم داشته اند: 2«و ما عندالله خیر و ابقی» 3«و ما عندالله خیر وابقی للذین آمنوا و علی ربهم یتوكلون»

ایثارگر، اگرچه آخرت را بر دنیا مقدم می دارد لكن نیك می داند كه وجهه باقی آخرت نیز از ناحیه باقی علی الاطلاق است:

«كل من علیها فان و یبقی وجه ربك ذوالجلال و الاكرام»

به عبارت دیگر از رزق ربك خیر وابقی است و اگر ما عندالله خیر و ابقی است و اگر بقیه الله خیر لكم آن كنتم مؤمنین است.

پس ایثارگر، آخرت را نه برای آخرت بلكه برای صاحب آخرت می خواهد.

عشق آن زنده گزین كو باقی است     وز شراب جانفرایت ساقی است

ایثارگر اگر از رزق دنیوی می گذرد و دیگران را در این رزق دنیوی بر خود مقدم می‌سازد، از آنروست كه جویای مقام «عندیت» است. بل احیاء عند ربهم یرزقون اذ قالت رب ابن لی عندك بیتاً فی الجنه.(تحریم/ 66)

قرب، مطلق نزدیكی را می رساند لكن «عندیت» درجه اعلای قرب و حضور است. فی مقعد صدق عند ملیك مقتدر فرق است میان این كه بگوئیم «آن الله معنا» تا این كه بگوییم «انا عندالله»

به آیات شریفه ذیل دقت كنید:

«ان الله مع الصابرین» «آن الله مع المتقین»، «آن الله مع الذین اتقوا والذین هم محسنون»، «آن الله مع المحسنین» و آن را مقایسه كنید با عندیت شهدا كه ایثارگر جانن خود هستند و به درجان والای صبر، تقوی و احسان نایل شده اند از واژة عندالله یكی دیگر از ویژگی های ایثارگران نیز به دست می آید. عنید یا عنود یعنی كسی كه از روی خودكامگی، خودپرستی و خود مداری، دشمنی ورزد، چه قدر فرق است میان ایثارگر كه عندالله است و آنانكه عنیدالله اند. به این ترتیب ایثارگری به معنای نوع دوستی و دیگر دوستی نیست بلكه به معنای خدا محوری،خدادوستی و خدامداری است. به عبارت دیگر سه مرحله داریم: 1-خود مداری و خود دوستی 2-دیگر دوستی 3-خدامداری و خدا دوستی، مفهوم ایثار با مفهوم قدسی (عندالله) بودن قرین است.

گر برود جان ما در طلب وصل دوست  حیف نباشد كه دوست، دوست تر از جان ما است

 

ایثارگر، نوع دوست نیست، بلكه منظور آن است كه نوع دوستی ایثارگر، لازمه لاینفك و از نتایج اجتناب ناپذیر خدادوستی است.

در آیة شریفه: «انما نطمعكم لوجه الله لا نریر منكم جزاء و لا شكورا»(الدهر/8-7).

آنجا كه علی و آل علی به مسكین و یتیم و اسیر می گویند (ولو به زبان حال) از شما پاداشی می خواهیم و نه سپاسی، نه به این معناست كه نوع دوست نیستند و به نوعخود اهمیتی نمی دهند بلكه دقیقاً به این معنا است كه ایثار بی شائبه و بی ریا و صرفاً برای جلب رضای الهی انجام می دهند. بدین ترتیب ایثارگران نه اهل منت گذاران هستند و نه اهل توقع و چشمداشت از دیگران، بلكه صرفاً لوجه الله یعنی برای رضای الهی ایثار می كنند. آیة شریفه، توصیف حال اهل بیت است و حال كسانی كه در آیه شریفه، مورد توصیف قرار گرفته اند. بسیار بالاتر و والاتر از حال كسانی است كه در روایت امیرالمؤمنین مورد توصیغ قرار گرفته اند، لا یزهدنك فی المعروف من لا یشكره لك- فقد یشكرك علیه من لا یستمتع بشی منه.

از عنصر عنداللهی (=عند ربهم یرزقون) عنصر بقیه اللهی، عنصر وجه اللهی ایثار، كه عنصر و عصاره قدسی ایثار است سخن گفتیم، بنابراین تئوریسین ها و استراتژیست‌های ماتریالیست كه منكر ابدیت و تجرد روج اند و حتی سكولاریست ها كه در صصد مطلق (طبیعت و ماورای طبیعت)، (دین و دنیا)، (خدا و انسان)، (عقل و وحی) هستند، هرگز قادر به تبیین منطقی ایثار نیستند، فرد گرایان، منفعت گرایان، قائلان به اصالت لذت و آنان كه تنها به حق در مقابل تكلیف می اندیشند یعنی اصالت را با حق می دانند و هیچ محدودیتی برای حق قائل نیستند مگر از ناحیه حفظ حقوق و آزادی های خود و دیگران، هیچ توجیهی برای ایثار ندارند. اصولاً فداكاری و ایثار زمانی معنا دارد كه انسان به تكلیف خود در برابر بشریت بیشتر بیاندیشد تا به حقوق خود، هر تفكری كه به نحوی سر از اگوئیزم (Egoism) انسان محور به نحوی سر از اصالت انسان منهای ابدیت (= اومانیزم) در آورد بیهوده سخن از فداكاری می گوید و دروغ خود را حافظ و حامی ایثار و ارزشهای انسانی از قبیل احسان، انفاق، اكرام، تعان و مواسات معرفی می‌نماید. بگذریم از هابزكه به صراحت تمام، انسان را گرگ انسان معرفی می نماید و بگذریم از امثال نیچه كه با تكیه بر اصالت قدرت، هرگونه احسان، انفاق و تعاون را به طور صریح اخلاق ضعیف پرور دانسته و منكر فضیلت های اخلاقی از این قسم است.

طرفداران اخلاق تكاملی كه تبع دارونیزیم طبیعی در عالم اخلاق نیز قائل به تنازع بقا هستند. اساساً جایی برای فداكاری، تعاون و ایثار باقی نمی گذارد.

مفاهیم اخلاقی از قبیل احسان، جود، انفاق و انصاف را با ایثار مقایسه كنید تا دریابید كه ایثار یك فضیلت اخلاقی فوق همه این فضائل است. جود و بخشش احسان مالی محسوب، احسان ممكن است مالی باشد، ممكن است غیر مالی، از این جهت احسان مانند ایثار است كه ایثار ممكن است ایثار مال و یا ایثار جان باشد. آیة شریفة «و یطمعون الطعام علی حبه مسكیناً و یتیماً و اسیراً انما نطعكم لوجه الله» ظهور در ایثار مالی دارد و آیه شریفة «و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله و الله رئوف بالعباد» (بقره/207)ظهور بر ایثار جان و از خود گذشتگی دارد؛

بات علی ابن ابی طالب علی فراش رسول الله (ص). یفریه بنفسه بالحیاه فانزل الله تعالی:«و من الناس من یشری»

من غلام آنكه نفروشد وجود          جز به آن كه سلطان با افضال وجود

من غلام آن مس همت پرست         كه بر غیر كیمیا نارد شكست

این كلام مولا انسان را به یاد كلماتی از حضرت امیر (ع) می اندازد كه فرمود:«بر معامله‌ای است كه شخصیت خود را با جهان مادی برابر كنی و دنیا را به بهای انسانیت خویش بخری» و لبئس المتجران تری الدنیا لنفسك ثمنا امیرالمؤمنین در وصیت معروف خود به امام حسن(ع) می فرماید: اكرم نفسك من كل ذنیه فانك لن تعتاض بما تنزل من نفسك ثمناً.نفس خویش را از آلودگی به دنیا گرامی بدار كه در برابر آنچه از خویشتن خویش می پردازی بهایی نخواهی یافت. از امام سجاد سؤا شد چه كسی از همة مردم با ارزش تر و با اهمیت تر است؟ فرمود آن كس كه همه دنیا را با خویش برابر نداند. اسلام ارزش دنیا را پایین نیاورده است بلكه ارزش انسان را بالا بوده است. اسلام دنیا را برای انسان می خواهند نه انسان را برای دنیا.

ایثار به مال و یا ایثار به جان را دانستیم. در قرآن كریم از جمع هر دو نیز سخن گفته است كه البته جمع هر دو نور علی نور است.

عاشق آن است كه چون سودا كند یك جا كند. «الذین آمنوا و هاجروا و جاهدو فی سبیل الله باموالهم و انفسهم اعظم درجه عندالله» (توبه/520)

به تعبیر مولانا:

آن درم دادن سخن را لایق است       جان سپردن، خود سخای عاشق است

نان دهی از بهر حـق نانت دهـند    جـآن دهی از بـهر حـق جـانت دهـند

«و لا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله اموا تا بل احیاء عند ربهم یرزقون»

«و لا تقول لوا لمن یقتل فی سبیل الله اموات بل احیاء ولكن لا تشعرون» (جان دهی از بهر حق جانت دهند)

نیك می دانیم كه مرگ مساوی با عدم نیست و صرفاً انتقال از نشئه ای از حیات به نشئه ای دیگر از حیات است و این امر اختصاص به شهدا و ایثارگران ندارد. پس معلوم می شود كه آیات شریفه قرآن در مورد شهدا از هر حیاتی سخن نمی گوید، بلكه از حیاتی واقعی و عالی و حیاتی برتر و از حیاتی با نعمتها و ثمرات نامحدود سخن می‌گوید. این حیات از دیدگاه بسیاری از مفسران از جمله علامه طباطبایی «حیات طیبه» است. علاوه طباطبایی ویژگی حیات طیبه را حضور عندالرب و حالت عدم خوف خذن می داند … «عندربهم یرزقون فوصین بما اتا هم الله من فضله ویستبشرون بالذین لم یلحقوابهم من خلفهم ( لا خوف علیهم و لاهم یحزنون ) حزن و اندوه از زیان موجود و خوف و ترس از زیان محتمل مستقبل ، هرگز به ساحت پاك شهدا و اولیاء الله نمی یابد ، الا آن اولیاء الله لاخوف علیهم و لا هم یحزنون عمده مشكل مردم جهان عموماً و جهان امروز خصوصاً ، اضطراب و عدم امنیت خاطر است و این یكی از معانی معیشه خنك است « و من اعرض من ذكری فان له معیشه فنكا » (طه / 24 ) . و در نقطة مقابل آنان كه اهل ایثار آخرت بر دنیا هستند .

الف : 1- اهل مشیت الهی اند : «رفی الله عنهم و رفواعنه ذلك لمن خشی ربه » (بینه / 8 ) « یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربك راضیه مرضیه»

2-اهل احسان اند «والذین اتبعوا هم باحسان رضی الله عنهم و رضوا»(توبه/100)

3-بنای آنها بر تقوی و جلب رضای الهی است. «افمن اسس بنیانه علی التقوی من الله و رضوانه خیرا من اسس بنیانه علی شفا جرف ها رفانها برفی ناز جهنم» (توبه/109)

ب:متوكل علی الله اند، نه متكی و مطمئن به دنیا، دلهایشان فقط به یاد خدا آرام می‌گیرد«الذین آمنوا و تطمئن قلوبهم بذركر الله الا بذكر الله تطمئن القلوب» (رعد.28)

ج-به دنبال دار آخرت و نعمت های باقی هستند، نه مدیر حیات دنیای قلیل زودگذر، «واتبع فیما اتاتك الله الدار الاخره» (قصص/28). بهترین نعمت را نعمتی می دانند كه با آن زاد و توشه آخرت خود را فراهم كنند، دنیا را معین آخرت خود قرار می دهند. د:خرسند و خشنود به حیات زودگذر دنیا نیستند «فرحین بما اتاهم الله من فضله»(آل عمران /170) «الا خوف علیهم و لاهم یحزنون» هستند.

هـ . نه تنها علم آنها منحصر به حیات دنیا نیست بلكه به خصلت خالصی محهزند كه توجه و تفطن به حیات آخرت است «انا اخلصناهم بخالصه ذكری الدار». (ص/38)

بدیهی است آنكه اوصاف (خیر(الف الی هـ) در او نباشد و به عكس رذایل پنج گانه یعنی « رمنوا بالحیاه الدنیا، و اطمأنوا بما»(یونس/7)، «ولم یرد الاحیاه الدنیا» (نجم/29)، «و فدحوا بالحوه الدنیا» (رعد/26) و هم چنین «یعلمون ظاهراً من الحیاه الدنیا» (روم/7)

 

[1] -شهود، فصل نامة فرهنگی و پژوهشی بنیاد شهید انقلاب اسلامی، شماره 6 و7، بهار و تابستان 1380، ص 79

این تکه ای از پایان نامه رایگان رشته روانشناسی و علوم تربیتی

با موضوع :

بررسی رابطه عزت نفس با پرخاشگری در دانش آموزان 105ص

می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره (هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع کارشناسی ارشد)می باشد

می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید البته ممکن است بعضی از متون موقع انتقال از فایل ورد به هم بریزد یا عکس ها درج نشود برای دانلود پایان نامه ها با فرمت ورد به همراه تمام پیوست ها به لینک زیر مراجعه کنید:

در سایت مرجع دانلود پایان نامه می توانید صدها پایان نامه رافقط با داشتن یک پسورد  دانلود کنید و به متن کامل آنها دسترسی بدون محدودیت داشته باشید.

برای جزییات بیشتر اینجا کلیک کنید 

سایت فوق (payanname.net) قوی ترین سایت در زمینه دانلود پایان نامه است 

کافیست عبارت

دانلود پایان نامه

را در گوگل سرچ کنید

خواهید دید که گوگل این سایت را به عنوان اولین گزینه معرفی می کند 

برای دانلود متن کامل پایان نامه های جدید کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک های زیر را هم ببینید :

قسمت سوم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  208 پایان نامه

قسمت پنجم لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  222 پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *