لیست پایان نامه های جدید رشته مدیریت

بهینه سازی زمان بندی وظایف در گرید با بهره گرفتن از الگوریتم های ترکیبی

بهبود اجرای مدیریت زنجیره تامین در شرکت گاز استان گیلان

وضعیت رقابت پذیری بین شرکت های بیمه استان گیلان در قالب یک مدل علّی

 ورودی­ها و خروجی­های موثر بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی در شرکت­های کوچک و متوسط شهر کرمانشاه

گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی تحت سطوح مختلف شدت رقابت و سرمایه مالی

فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای بر میزان افزایش رضایت مشتریان شرکت بیمه ایران

ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایت¬مندی مدیران

تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک دراهداف سازمان ها

میزان اثربخشی نظام  عملکرد جدیدکارکنان ازدید مدیران وکارکنان اداره کل ورزش وجوانان

کیفیت خدمات درمانی بر اساس شیوه خدمات ارائه شده از منظر ادراکات و انتظارات مشتریان

کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با بهره گرفتن از مدل سه‌شاخگی

استراتژی بازاریابی برای محصولات آموزش زبان ” آسونتر ” در بازار الکترونیک

 همسویی اهداف فردی و سازمانی

نرخ حاشیه سود بانکی در بانک انصار

عوامل مؤثر بر رضایت­مندی و تعهد مشتری به برند

تصویر برند بانک مسکن و ارائه راهبردها در جهت بهبود آن

 تبلیغات شفاهی مثبت در نمایندگی‌های بیمه پاسارگاد استان گیلان

بهبود تصویر برند بانک سینا در میان مشتریان

ایجاد تمایل به خرید الکترونیکی در فضای مجازی

انتخاب برند

ارزش ویژه نام و نشان تجاری از دیدگاه مشتریان بر اساس مدل آکر

شرکت در انتخاب استراتژی های ورود به بازار بین المللی

تبدیل شبکه های اجتماعی به ابزار پرقدرت بازاریابی ارتباطی

عملکرد تشکیل گروه های کاری رسمی و آن در چابکی نیروی کار سازمان تامین اجتماعی

علل عدم تمایل  مددجویان به  اجرای طرحهای اشتغال و خودکفایی

عادت رسانه ای مخاطبان و تعیین اثربخشی فعالیت های تبلیغاتی شعب بانک رفاه

سطح نیمه قوی  بااستفاده از ضریب قیمت به سود سهام در بورس اوراق بهادار تهران

ریسک و بازده در سرمایه گذاری های جایگزین طلا، ارز و سهام

رفتارسپرده ها درصنعت بانکداری ایران

راهکارها و چالش‌های تغییر رویکرد از مالیات ستانی سنتی به الکترونیکی

ی بین مسئولیت پذیری اجتماعی با عملکرد مالی شرکت ها

 رابطه میان خلاقیت مدیران و انگیزه کارکنان مورد مطالعه

 رابطه تفکر استراتژیک و سرمایه های فکری با عملکرد شرکت

 کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی درشرکتهای صنعتی

 عملکرد بازاریابی و ایجاد یک مزیت رقابتی

 سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکتهای تولیدی پذیرفته شده در بورس

 توسعه خدمات جدید، گرایش بازار و عملکرد بازاریابی در صنعت هتلداری

 تصویر ذهنی از برند با وفاداری مشتریان

 تبلیغات اینترنتی و سهم بازار در مؤسسه اعتباری ثامن

 پیروی سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی با میانجیگری سرمایه اجتماعی

 ارزش ویژه برند ، وفاداری به برند و رضایت مشتریان

 اجزای تعهدی سود با میزان هموارسازی سود و فرصت­های رشد در شرکت­های پذیرفته­ شده در بورس

 رابطه اندازه شرکت با ساختار سرمایه با تاکید بر سطوح مختلف رقابت بازار محصول ، سودآوری و نقدینگی

ویژگی‌های شخصیتی مصرف‌کننده بر شخصیت برند و وفاداری به برند

نتایج بازخورد عملکرد بر انگیزش در سطح کارکنان

مؤلفه های کنترل مدیریت فروش در گرایش به کارآفرینی سازمانی در بین کارکنان بخش فروش فروشگاه های زنجیره ای اتکا

موانع بهبود  نیروی انسانی برمدیریت بهینه سازی منابع انسانی و  کارکنان

مدیریت کیفیت زنجیره تأمین با بهره گرفتن از سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی

مدیریت استعداد راهبردی بر عملکرد و تعهد سازمانی

متغیرهای نسبت فعالیت معاملاتی، ریسک و تنوع پرتفوی بر بازده مازاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری

گرایش کارآفرینانه و تعهد­­ سازمانی بر عملکرد صادرات

گرایش بازار ادراک‌شده و گرایش نوآوری ادراک‌شده بر وفاداری الکترونیکی

 امنیتی پیکارجویان معارض در عراق بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران

قابلیت‌های زیرساختی و مشتری‌مداری در بالا بردن کیفیت اطلاعات مشتری در سیستم‌های CRM

امکانات تفریحی در افزایش مدت توقف گردشگران در قم

مدل سازی دومرحله ای با الگوریتم ژنتیک برای حل مسئله برنامه¬ریزی دروس دانشگاهی

گردشگری، انگیزه ها و آن

شناسایی و رتبه بندی افزایش توان مالی تامین کنندگان با بهره گرفتن از تکنیک D-ANP

شناسایی و تحلیل شکاف نیازها و خواسته‌های مشتریان

 ارتباط بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

کشور سازنده و تصویر برند بر قصد خرید مشتریان ایرانی

بازاریابی داخلی بر کیفیت رابطه با مشتریان

آمیخته ترفیع بر ارزش ویژه برند در صنعت خرده فروشی ازدیدگاه مصرف کنندگان

پیش ­بینی جایگاه رقابت پذیری و تولید خودرو در بازارهای جهانی و رابطه آن با توسعه بازارهای مالی

پیش بینی ورشکستگی مالی در شرکت‌های تولیدی بورس اوراق بهادار تهران

پتانسیل‌سنجی جاذبه‌های گردشگری شهرستان هریس با تاکید بر معرفی بازارهای جدید

پیش بینی تقاضا برای فرآورده های سوختی نفتی بر مبنای روش های فرا ابتکاری علف های هرز

برنامه ریزی راهبردی توسعه گردشگری در استان گلستان

بررسی، تحلیل و کشف چارچوب های برنامه ریزی برای جهان در سازمان ملل

و امکان سنجی استقرار صنعت بازیافت کشتی در منطقه آزاد اروند

نگرش مصرف کننده ایرانی به کشور محل ساخت در صنعت پوشاک

و جایگاه حمل و نقل هوایی در توسعه گردشگری مذهبی در کلانشهر مشهد

دفتر مدیریت پروژه (PMO) در ایجاد بسترهای مناسب جهت پیاده‌سازی مدیریت دانش

قابلیتهای توسعه گردشگری رویداد در استان گلستان

اعتماد الکترونیک در وب سایت های گردشگری

راهکارهای ارتقای خدمات الکترونیک بانک پاسارگاد

 هوش هیجانی کارکنان و ارتباط سازمان با مشتری

 بازاریابی کارآفرینانه برتوسعه صنعت گردشگری با تمرکز بر ویژگی های مدیران

تطبیقی گردشگری مذهبی در کلانشهرهای ایران

مدیریت دانش بر اثر بخشی واحدهای تولیدی – صادراتی صنایع لبنی استان مازندران

عناصر آمیخته بازاریابی بر تصمیم خرید خدمات از آزمایشگاه های کالیبراسیون در صنعت فولاد

 شخصیت برند و تجانس بر وفاداری مشتریان با توجه به متغیر تعدیل گر جنسیت

دورکاری بر عملکرد سازمانی با توجه به فرسودگی شغلی و کیفیت زندگی

ارتباط بین بازاریابی رابطه ای و وفاداری مشتریان

اولویت بندی استراتژی های اکتساب تکنولوژی در صنعت پتروشیمی ایران با بهره گرفتن از روش های تصمیم گیری چند معیاره

امکانسنجی پیاده سازی فناوری شناسایی از طریق امواج رادیویی RFIDدر مبارزه با قاچاق کالا

امکان سنجی بکارگیری مربی گری (Coaching) در فعالیت های آموزش و بهسازی منابع انسانی

آسیب‌شناسی طرح پاداش افزایش تولید با رویکرد مدل تعالی منابع انسانی با بهره گرفتن از تکنیک دلفی فازی

  عملکرد تولید با رویکرد تولید ناب با بهره گرفتن از تکنیک DEA در بنگاه های کوچک و متوسط

 عملکرد با محوریت کارت امتیازی متوازن پایدار(SBSc)

 پذیرش سیستم مدیریت اطلاعات پروژه در سازمان‌های تسهیلگر در حوزه فناوری پیشرفته

ارائه مدل مطلوب توسعه زیر ساخت‌های صنعت چرم

همسوئی استراتژی‌های بازاریابی و تولید در صنعت سیم و کابل

تنوع فرهنگی در توسعه گردشگری، مطالعه موردی کشورهای ایران، انگلستان و مالزی

شناسایی و عوامل  آمادگی شرکت­های کوچک و متوسط در به­کارگیری بازار الکترونیکی

پایان نامه

مکان­یابی استقرار کیوسک­های خودپرداز بانک ملت با بهره گرفتن از مدل ریاضی حداکثر پوشش، با راه حل الگوریتم ژنتیک

ارشد: مقایسه­ ی تطبیقی اعتماد برند بانک­های دولتی و خصوصی بر مشتریان

ارشد: مقایسه تطبیقی اثربخشی تبلیغات در بانک های دولتی و خصوصی

مدل اندازه گیری کیفیت خدمات خرده فروشی RSQS

عوامل مؤثـّر بر برند گردشگری استان گیلان

ارزش ویژه برند در شرکت های دانش بنیان

امنیت شغلی درفعالیت، روحیه وراندمان کاری کارگران

طراحی و تدوین استراتژی‌های مناسب برای محصولات موسیقایی ایرانی با رویکرد صادرات با بهره گرفتن از تکنیکSWOT

طراحی مدل عوامل مؤثر بر شکل‌گیری برند با رویکرد پویایی سیستم

شناسایی والگوی مناسب بودجه ­ریزی درسازمان تامین اجتماعی

شناسایی و رتبه بندی موانع توسعه صادرات کنسرو تون ماهی

شناسایی و رتبه بندی استراتژی های بازاریابی شرکت های کوچک ومتوسط

شناسایی و عوامل حیاتی موفقیت در صنعت روانکارهای ایران

شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت استقرار مراکز سنجش شایستگی و ارائه مدلی برای آن

شناسایی عوامل مؤثّر بر قصد خرید کالاهای تقلبی از برندهای معتبر

شناسایی عوامل مؤثر بر استقرار موفقیت آمیز بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد از نظر کارشناسان بودجه ریزی

شناسایی عارضه ها و مشکلاتی که سازمان به آنها مبتلا است با توجه به وزن و اهمیت آنها

شناسایی تنگناهای صادرات نرم افزار و راهکارهای برای رفع آن

سنجش سواد مالی دانشجویان و ارتباط آن با رفاه ذهنی و مالی آنها

روشی برای  عملکرد واحدهای تصمیم ­گیری مبتنی بر تحلیل پوششی داده­ها و وزن­های مشترک

 ارائه مدلی برای انتخاب استراتژی مدیریت دانش

رتبه بندی مالی شرکت های تولید کننده مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار

رتبه بندی استراتژی مدیریت دانش با بهره گرفتن از رویکرد تلفیقی ANP و DEMATEL

تلفیق تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها DEA با کارت امتیازی متوازن BSC برای  و مقایسه عملکرد شعب بانک تجارت

تخصیص منابع مدیریت کیفیت به استراتژی­های کیفیت با بهره گرفتن از تحلیل شبکه­ای فازی و برنامه­ریزی آرمانی

تحلیل و بازاریابی سبز در مزیت رقابتی جذب مشتریان 

تحلیل موقعیت و وضعیت شرکت های بیمه خصوصی فعال در ایران

تحلیل ارتباط توسعه پایگاه های الکترونیکی در افزایش میزان گردشگران

رفتار مصرف کنندگان حقوقی  در حوزه ی خدمات نوین بانکی براساس مدل پذیرش فناوری

نظام مدیریت دانش بر خلاقیت سازمانی در نهادهای دانش محور

میزان نهادینه شدن کارت امتیازی متوازن بر عملکرد مالی

شیوه های تصمیم گیری مدیران  بر عملکرد سازمان

سازمان گردشگری استان گیلان بر پویایی اشتغال

رقابت بازار بر نوسانات سود شرکت های صنایع غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

تبلیغات آنلاین بر رفتار خرید مصرف کنندگان ایرانی و ارائه راهکارهایی جهت بهبود آن

بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی دانش آموزان مدارس هوشمند بابلسر از دید معلمان

آمیخته بازاریابی سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان

پیش¬بینی میزان سپرده¬ها با بهره گرفتن از روش¬های خطی ARIMA و غیر خطی

وضعیت کارآفرینی در صنایع کاشی و سرامیک استان قزوین

بهینه سازی هزینه های سازمان خدماتی با نگاه موردی به شرکت کشتیرانی

و استراتژی های ممکن در مدیریت کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر

و شناسایی مناطق طبیعی گردشگر پذیر اطراف شهر ایلام

فرهنگ یادگیری پویا بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازار خارجی

استراتژی­های مدیریت بر خود مدیران بر رفتار شهروندی سازمانی دبیران مدارس

میزان ارتباط بین معیارهای توانمندساز و معیارهای نتایج مدلEFQM

میزان اثربخشی نتایج پروژه‌های تحقیقاتی انجام شده در شرکت برق منطقه‌ایی یزد

موانع توسعه بیمه های الکترونیک در شرکت های بیمه

مکانیزمهای مختلف مشتریان در مواجه با نارسایی خدمات و شهرت برند بر آن

مسائل استراتژیک و ترسیم نقشه استراتژی برای دفاتر پیشخوان دولت

عوامل تأثیرگذار بر انتخاب مقاصد مسافرتی مشتریان آژانس های مسافرتی و گردشگری استان مازندران

عملکرد شرکتهای بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها

 رابطه کارکردهای مدیریت زنجیره تامین، مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی

  و ریسک غیر سیستماتیک و بازده با رویکرد تلفیقی TOPSIS – DEA

 رابطه حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول با سیاست تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

 سطح ارگونومی و کیفیت ارائه خدمات به مشتریان

 رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق

بازار‌گرائی و عملکرد تجاری در بانک‌ شهر

 رابطه ارزش منابع انسانی و بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

قابلیت بازاریابی روی عملکرد بنگاه های کوچک و متوسط صادرکننده فرش

عوامل آمیخته بازاریابی بر افزایش فروش شرکت پگاه فارس در زمینه محصولات لبنی

تغییرات شاخص بازار سهام و نرخها ی ارز و سود  بانکی بر رفتار سپرده گذاران و عملکرد مالی در  صنعت بانکداری

بکارگیری فناوری اطلاعات بر هزینه­ های کیفیت

بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی علمی و پژوهشی مجازی بر عملکرد اعضای هیأت علمی

ا ستراتژی تعمیم نام تجاری بر نگرش مصرف کننده از محصول جدید

ارتباط بین نابی، چابکی سازمانی و رقابت پذیری سازمانی

ارتباط بین سکوت سازمانی و نگرش های شغلی در ادارات تربیت بدنی

ارتباط بین جهت یابی ‏اطلاعات مشتری و  سیستم مدیریت ارتباط با مشتری

ارتباط ارزش افزوده اقتصادی(EVA)، ارزش افزوده سهامدار(SVA)

اثربخشی مخارج تبلیغات بر وفاداری مشتری

اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش با رویکرد QFD فازی

انتخاب تجهیزات جهت اجرای CM با بهره گرفتن از تکنیک‌ها‌ی ANP وTOPSIS

امکان‌سنجی و  تطبیقی کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیند روش‌شناسی

 عملکرد با بهره گرفتن از مدل‌های تحلیل‌پوششی‌داده‌ها

 عملکرد با بهره گرفتن از تکنیک ترکیبی تحلیل پوششی داده ها

 توسعه اکوتوریسم با رویکرد استراتژیک

 تامین‌کنندگان شرکت صنایع فولاد مازندران با بهره گرفتن ازتکنیک‌های MADM

 اثر بخشی تبلیغات در شرکت های خدماتی

ارتباط بین غنی سازی شغلی با تعهد سازمانی و رضایت شغلی در سازمان تامین اجتماعی

ارائه روشی برای  عملکرد و پروژه ها با بهره گرفتن از مدل ترکیبی BSC و QFD

ادراکات مصرف کننده از الزامات و پیامدهای مسئولیت اجتماعی سازمان

اثر ارزش درک شده، ارزش ویژه درک شده و کیفیت درک شده بر وفاداری و قصد خرید مجدد

تدوین راهکارهای بهبود ارتباطات بین سازمانی با تمرکز بر فناوری اطلاعات

یکپارچه سازی اعتماد و ارزشهای شخصی با مدل پذیرش فناوری(TAM) در مراجعه کنندگان به گمرکات استان گیلان

مشارکت مدیریت و قابلیت­های بازاریابی بر مزیت رقابتی (مطالعه موردی: بانک رفاه کارگران)

مبادله رهبر – عضو در هوش هیجانی و خلاقیت کارکنان اداره کل حمل و نقل و پایانه ­های استان گیلان

توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری؛ مطالعه موردی تعاونی‌های گردشگری استان مازندران

سیاست های سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

رهبری دانش مدار بر مدیریت دانش در کتابخانه های عمومی استان گیلان

بازاریابی رابطه‌مند با پیشبرد فروش  (مورد كاوی: شرکت قند اسلام آباد غرب)

بازاریابی الکترونیکی در گسترش فرهنگ بیمه مطالعه موردی در دفاترنمایندگی بیمه  ایران در شهرستان رشت

آموزش کارکنان در کیفیت خدمات با توجه به تعهد سازمانی (مطالعه موردی: کارکنان امور مالیاتی استان گیلان)

ارشد: مقایسه دیدگاه های اعضای هیئت علمی و دانشجویان درباره کاربرد مدیریت کیفیت فراگیر در آموزش (مطالعه موردی:دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه)

ارشد: مقایسه محرك رضایت مشتری بر تصویر، اعتماد و وفاداری مشتری به تفكیك گروه­های اجتماعی در مشتریان بانك سپه منطقه كرمانشاه

با موضوع : مطالعه و تمایلات رفتاری مشتریان (تحلیل مقایسه ای میان بانک های دولتی و خصوصی)

با موضوع : مطالعه حاکمیت شرکتی و مالیات بر ارزش افزوده در شركت سهامی مخابرات استان هرمزگان

با موضوع : مطالعه فروش­گرایی و استراتژی بازاریابی بر عملکرد (مطالعه موردی: بانک تجارت شهر کرمانشاه)

مطالعه رهبری استراتژیک،توسط منابع انسانی ومنابع مالی برپیاده سازی برنامه های کوتاه مدت وبلند مدت استفاده از زغال سنگ درصنایع

با موضوع : مطالعه اعتماد بر قصد خرید مجدد اینترنتی کتاب و مقالات (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه).

لسازی مدیریت الکترونیکی ارتباط با مشتری در کارخانه ها (عوامل رضایت مندی مشتریان )

کاربرد شبکه های عصبی برای شناسایی مشتریان راضی خدمات بانکداری الکترونیک (مطالعه موردی: بانک ملت

کاربرد تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره برای  عملکرد مالی شرکت های انبوه­ سازی در بازار بورس سهام

شناسایی و الویت بندی ویژگی های کیفیت بااستفاده ازمدل کانو  و و  نتایج و الویت بندی نیازها با روش AHP و ارتباط آن بارضایت مشتریان در صنعت سیمان

شناسایی و ریشه یابی عوامل بحرانی ادعا در حوزه های زمان و هزینه از دیدگاه        کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران

شناسایی و رتبه بندی مقایسه عوامل مؤثر بر انتخاب برندهای چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیز کالا مهر

شناسایی و رتبه بندی  هوشمندی کسب و کار جهت موفقیت فرآیند تجاری سازی فناوری در شرکت های دانش بنیان: مطالعه موردی واحدهای مستقر در پارک های علم و فناوری تهران ، خراسان رضوی و سمنان

شناسایی و رتبه بندی عوامل کلیدی موفقیت بازاریابی در شرکت های تبلیغاتی با بهره گرفتن از مدل7s (مطالعه موردی:شرکت صبا ویژن)

شناسایی و رتبه بندی عوامل تاثیرگذار بر فرایند انتقال تکنولوژی در صنایع لبنی تهران

پایا نامه شناسایی و دسته‌بندی عوامل مؤثر بر خودپنداره و رابطه آن با انضباط كاركنان اداره كل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی

شناسایی و عوامل گذار بر توسعه تجارت سیار در شهر کرمانشاه (مطالعه موردی : استفاده کنندگان گوشی تلفن همراه )

شناسایی و فرصت های کارآفرینانه در صنعت گردشگری (مورد مطالعه شهرستان مشهد)

موفقیت کارآفرینان برتر استان هرمزگان  با بهره گرفتن از تکنیکهایMADM

شناسایی و توسعه بانکداری الکترونیک (مطالعه موری: شعب بانک سپه شهر بوشهر)

شناسایی و الویت بندی اثربخشی تبلیغات پیامکی(sms)، بر مشتریان محصول گردشگری  ( مطالعه موردی : شهر همدان )

شناسایی نیازها وانتظارات مشتریان هدف بانك سپه  استان قزوین و آنها بر رضایت و نتایج رفتاری آنان

شناسایی عوامل مؤثر بر خرید کتب کودک و نوجوان به منظور تدوین استراتژی‌های مطلوب بازاریابی

شناسایی بی تفاوتی  سازمانی  در شرکت های نفتی استان کرمانشاه

شناسایی عوامل كلیدی مؤثر در پیاده­سازی موفقیت آمیز سیستم ERP در پژوهشگاه فناوری ارتباطات و اطلاعات

شناسایی جرایم اینترنتی حوزه بانکداری و روشهای پیشگیری از آن )مطالعه موردی بانک ملی شهرکرمانشاه)

شناخت فرهنگ‌سازمانی حاکم و آن بر عملکرد کارکنان قوه قضائیه- مرکز امور شوراهای حل اختلاف

شناخت عوامل مؤثر بر استقرار موفق BPR و این عوامل جهت استقرار موفق BPR در بانك گردشگری است.  

سنجش  مالی شرکت های دارویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از مدل های ابر کارای تکنیک DEA و رابطه آن با  بازده سهام

سنجش عوامل گذار بر استقرار مدیریت ارتباط با مشتری در منطقه آزاد تجاری صنعتی انزلی

سنجش رابطه میان مدیریت ارتباط با مشتری و ابعاد آن بر توسعه توان رقابتی در شرکت بیمه آسیا

 رابطه ویژگیهای شخصیتی ورفتار شهروند سازمانی با توجه به رضایت شغلی وتعهد سازمانی  کارکنان بانک مهر اقتصاد استان گیلان

 رابطه هوش استراتژیک مدیران با توسعه سازمانی و رفتار کارآفرینانه در سازمان‌های دولتی ( استان مازندران مطالعه موردی: اداره کل امور تعاون، کار و رفاه اجتماعی ) 

 رابطه مدیریت تحول آفرین و اثر بخشی ارتباطات سازمانی ادارات ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی

 رابطه کارآفرینی  و تامین مالی از طریق بدهی در شرکت های پذیرفته شده در بورس و اوراق بهادار تهران

 رابطه جو اخلاقی با نیت ترک خدمت از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی پرستاران بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی گیلان در شهر رشت

رابطه پاداش اجتماعی با اعتیاد به کار، تعهد سازمانی                    و فرسودگی شغلی کارکنان بیمارستان  حضرت امام خمینی(رض) ساری

 هوش هیجانی با تعارض و خلاقیت کارکنان در اداره کل آموزش و پرورش استان گیلان

 مؤلفه های اخلاق کار اسلامی وتعهد شغلی کارکنان و مدیران در دانشگاه پیام نور مرکز شیراز

 مدیریت کیفیت جامع و بازارگرایی عملکرد سازمانی با توجه به تعدیل گر عوامل محیط خارجی (در شعبات شرکت های بیمه استان گیلان)

یکپارچه سازی اعتماد و ارزشهای شخصی با مدل پذیرش فناوری(TAM)

مشارکت مدیریت و قابلیت­های بازاریابی بر مزیت رقابتی

مبادله رهبر – عضو در هوش هیجانی و خلاقیت کارکنان

توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری

سیاست های سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس

رهبری دانش مدار بر مدیریت دانش در کتابخانه های عمومی

 شفافیت اطلاعات مالی و ریسک سقوط قیمت سهام در شرکتهای پذیرفته در بورس اوراق بهادار

بازاریابی رابطه‌مند با پیشبرد فروش

بازاریابی الکترونیکی در گسترش فرهنگ بیمه

 الگو های کسب وکار با عملکرد شرکتهای فعال در شهرکهای صنعتی استان گیلان

آمیخته بازاریابی در توسعه صنعت گردشگری در استان گیلان

آموزش کارکنان در کیفیت خدمات با توجه به تعهد سازمانی

«بازاریابی» در فضای پیچیده رقابتی بانک‌های ایران

 رابطه بهره برداری از فرصت های فناوری با عملکرد مالی شعب بانک سپه استان گیلان

نحوه استفاده از یک ابزار اندازه گیری و روش مدیریتی استراتژیک قابل قبول

ارشد: مقایسه دیدگاه های اعضای هیئت علمی و دانشجویان درباره کاربرد مدیریت کیفیت فراگیر در آموزش

   مقایسه محرك رضایت مشتری بر تصویر، اعتماد  و وفاداری مشتری

 رابطه آموزش و اثربخشی سازمانی در شرکت های تولیدی شهرک صنعتی رشت با توجه به تعدیل گر فرایند مدیریت دانش

با موضوع : مطالعه و تمایلات رفتاری مشتریان

با موضوع : مطالعه حاکمیت شرکتی و مالیات بر ارزش افزوده در شركت سهامی مخابرات

با موضوع : مطالعه فروش­گرایی و استراتژی بازاریابی بر عملکرد

با موضوع : مطالعه رهبری استراتژیک،توسط منابع انسانی ومنابع مالی برپیاده سازی برنامه های کوتاه مدت

با موضوع : مطالعه اعتماد بر قصد خرید مجدد اینترنتی کتاب و مقالات

 رابطه  بین ساختار سازمانی و عملکرد سازمانی با میانجی­گری نوآوری خدمات در بانک­ها و موسسات مالی استان گیلان  

مدیریت ریسک و  شعب بانک سپه استان گیلان در چارچوب DEA شبکه ای

مدلسازی مدیریت الکترونیکی ارتباط با مشتری در کارخانه ها

مدلسازی توانمندی كاركنان استانداری چهارمحال و بختیاری و فرمانداری های تابعه در افق  1404

درک ریسک خدمات و استراتژی های مدیریت ریسک در آژانسهای های گردشگری استان گیلان

کاربرد شبکه های عصبی برای شناسایی مشتریان راضی خدمات بانکداری

کاربرد تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره برای  عملکرد مالی شرکت های انبوه­ سازی

قابلیت ارتباطات بازاریابی یکپارچه و عملکرد نام تجاری

عوامل مؤثر بر پذیرش بانكداری الكترونیك در میان مشتریان بانك ملت استان اردبیل

طراحی نقشه استقرار هوش تجاری در بانک رفاه کارگران استان کرمانشاه

طراحی مدل حل تعارض در شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران

حفظ مشتری با رویکرد بازاریابی رابطه‌مند با توجه به عوامل وفاداری مشتری و رضایت مشتری (مورد مطالعه مشتریان مواد شوینده گلرنگ)

چالش های بیمه اجباری سازمان تامین اجتماعی و آن بر اشتغال (مطالعه موردی بیمه شدگان شهر دزفول)

تئوری نمایندگی: مبنای بنیادی حسابرسی در شرکت های سرمایه گذار مدار ایران

تعیین افزایش بهره‌وری نیروی انسانی در بانک ملی ایران (مطالعه موردی؛ اداره امور شعب جنوب تهران)

تعیین رابطه میان هوش فرهنگی و استراتژی مدیریت تعارض مطالعه موردی شرکت پالایش نفت کرمانشا

تعیین بازاریابی داخلی و رضایت مشتری در شرکت­های پخش دارویی در استان کرمانشاه

تعیین درماندگی مالی بر میزان مدیریت سود، در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

تعیین اولویت و رتبه بندی ترجیحات مشتریان در انتخاب بانک‌های خصوصی و نیمه خصوصی در شهر شیراز

تدوین مدل مدیریت منابع‌انسانی مشتری‌مدارانه  در بانک‌های تجاری خصوصی کشور

تدوین ماتریس SWOT با تکیه بر مدل های FMEA و SMEA در بانک ها (مطالعه موردی:بانک مهر اقتصاد استان گیلان)

پاین نامه تدوین استراتژی بهینه بازاریابی در بازارهای الکترونیکی(مورد مطالعه : بازار های الکترونیکی کشور)

تحلیل  شرکتهای بیمه خصوصی کشور (رویکرد و تحلیل پوششی داده ها

تحلیل ارتباط تعهد سازمانی و تعهد حر فه ای در معلمان تربیت بدنی و غیر تربیت بدنی استان کردستان

تجزیه و تحلیل ارتباط پویای میان سرمایه گذاری، درآمد و سود سهام پرداختی در بورس اوراق بهادار

وابستگی شغلی کارکنان زندان‌های استان گیلان با تأکید بر  رهبری تحول‌گرا

کیفیت ارتباط بامشتری در صنعت بیمه با تاکید بررضایت مشتری و ابعاد بازاریابی رابطه مند (مطالعه موردی: مشتریان شرکت بیمه ایران)

ارزش ویژه برند و اطلاعات بازار بر اساس یك مدل علّی در بازار لوازم خانگی استان گیلان

سرمایه روانشناختی و سرمایه اجتماعی بر  عملکرد کارکنان (مطالعه موردی شرکت تولیدی صنعتی فراسان در سال1393)

طراحی چارچوب مفهومی سیستم مدیریت ایده ها در بخش دولتی

طراحی الگوی بازاریابی آموزش­ عالی در ایران

شناسایی و الویت بندی ویژگی های کیفیت بااستفاده ازمدل کانو  

شناسایی و سنجش قابلیت‌های رهبری کارآفرینانه در سازمان اتوبوسرانی کرج

شناسایی و ریشه یابی عوامل بحرانی ادعا در حوزه های زمان و هزینه از دیدگاه کارفرمایان

تاثیرسرمایه فکری،نوآوری واستراتژی سازمانی بر عملکرد مالی شرکت مطالعه موردی بیمه ایران شعبه سرپرستی استان گیلان

شناسایی و ریشه یابی عوامل بحرانی ادعا در حوزه های زمان و هزینه

شناسایی و رتبه بندی مقایسه عوامل مؤثر بر انتخاب برندهای چسب موجود در بازار

شناسایی و رتبه بندی  هوشمندی کسب و کار جهت موفقیت فرآیند تجاری سازی

شناسایی و رتبه بندی  براستراتژی فروش خدمات تلفن همراه

ویژگی های اجتماعی- جمعیتی کارکنان نظام بانکی بر میزان رضایت و وفاداری مشتریان (مورد مطالعه: شعب بانک ملّت در استان گیلان)

هوش هیجانی بر عملكرد شغلی كاركنان از طریق رفتار سیاسی در شرکت گاز استان گیلان

شناسایی و رتبه بندی عوامل کلیدی موفقیت بازاریابی در شرکت های تبلیغاتی

هوش تجاری بر عملکرد بازرگانی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری استان گیلان

شناسایی و رتبه بندی عوامل تاثیرگذار بر فرایند انتقال تکنولوژی در صنایع لبنی

شناسایی و رتبه بندی عناصر تفکر استراتژیک در دانشگاه جهت جذب دانشجویان خارجی

شناسایی و دسته‌بندی عوامل مؤثر بر خودپنداره و رابطه آن با انضباط كاركنان

شناسایی و عوامل گذار بر توسعه تجارت سیار در شهر کرمانشاه

شناسایی و فرصت های کارآفرینانه در صنعت گردشگری

میزان کاربرد فناوری اطلاعات در موفقیت بازاریابی صنایع کوچک و چالشهای آن مورد مطالعه:شهرک صنعتی شهرستان  دورود

موفقیت کارآفرینان برتر

شناسایی و توسعه بانکداری الکترونیک

مولفه های برند سازی درایجاد اعتماد به برند (مطالعه موردی: صنعت پوشاک)

شناسایی و الویت بندی اثربخشی تبلیغات پیامکی

شناسایی نیازها وانتظارات مشتریان هدف بانك سپه  استان قزوین

مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت بر ارزش ویژه برند و واکنش مصرف­کننده(مطالعه موردی: مشتریان فروشگاه­های زنجیره­ای در استان گیلان)

شناسایی عوامل مؤثر بر خرید کتب کودک و نوجوان

شناسایی بی تفاوتی  سازمانی  در شرکت های نفتی

شناسایی عوامل كلیدی مؤثر در پیاده­سازی موفقیت آمیز سیستم ERP

شناسایی جرایم اینترنتی حوزه بانکداری و روشهای پیشگیری از آن

شناخت فرهنگ‌سازمانی حاکم و آن بر عملکرد کارکنان قوه قضائیه

شناخت عوامل مؤثر بر استقرار موفق BPR و این عوامل جهت استقرار موفق BPR

سنجش  مالی شرکت های دارویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

سنجش عوامل گذار بر استقرار مدیریت ارتباط با مشتری

سنجش رابطه میان مدیریت ارتباط با مشتری و ابعاد آن بر توسعه توان رقابتی

رهبری معنوی ویادگیری سازمانی دراداره کل صداوسیمای مرکز مازندران

رابطۀ مدیریت دانش و نوآوری سازمانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران

 رابطه ویژگیهای شخصیتی ورفتار شهروند سازمانی با توجه به رضایت شغلی

 رابطه هوش استراتژیک مدیران با توسعه سازمانی و رفتار کارآفرینانه در سازمان‌های دولتی

مدیریت تحول آفرین و اثر بخشی ارتباطات سازمانی ادارات ورزش و جوانان

 رابطه کارآفرینی  و تامین مالی از طریق بدهی در شرکت های پذیرفته شده در بورس

 رابطه فلسفه اخلاقی و رفتار فراکارکنان شرکت گاز استان گیلان

 رابطه جو اخلاقی با نیت ترک خدمت از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی پرستاران

 رابطه پاداش اجتماعی با اعتیاد به کار، تعهد سازمانی  و فرسودگی شغلی کارکنان بیمارستان

 هوش هیجانی با تعارض و خلاقیت کارکنان در اداره آموزش و پرورش

 مؤلفه های اخلاق کار اسلامی وتعهد شغلی کارکنان

 مدیریت کیفیت جامع و بازارگرایی عملکرد سازمانی

 الگو های کسب وکار با عملکرد شرکتهای فعال در شهرکهای صنعتی

 رابطه بهره برداری از فرصت های فناوری با عملکرد مالی شعب بانک سپه

مدیریت ریسک اعتباری بر عدم ایجاد مطالبات در بانک ها ( مطالعه موردی: بانکهای خصوصی)

 رابطه آموزش و اثربخشی سازمانی در شرکت های تولیدی شهرک صنعتی رشت

ادراک رهبری خدمتگزار و عملکردکارکنان شرکت گاز استان گیلان

 رابطه اتوماسیون اداری با رضایت مشتریان سازمان تامین اجتماعی استان گیلان

مدیریت دانش بر عملکرد سازمان­های خصوصی( مطالعه موردی بانک انصار شعب غرب تهران)

 رابطه  بین ساختار سازمانی و عملکرد سازمانی با میانجی­گری نوآوری خدمات در بانک­ها

درک ریسک خدمات و استراتژی های مدیریت ریسک در آژانسهای های گردشگری

 شفافیت اطلاعات مالی و ریسک سقوط قیمت سهام

حفظ مشتری با رویکرد بازاریابی رابطه‌مند با توجه به عوامل وفاداری مشتری

مدیریت استعداد بر جانشین پروری  و شایسته سالاری در بین کارکنان سازمان آموزش فنی  و حرفه ای مرکز استان مازندران

چالش های بیمه اجباری سازمان تامین اجتماعی و آن بر اشتغال

گرایش کارآفرینانه بر میزان صادرات با توجه به نوآوری و یادگیری سازمانی(مطالعه موردی: شرکت های کوچک و متوسط استان تهران)

فعالیت های بازاریابی بر تداوم ارتباط  (مطالعه موردی شعب منطقه پنج بانک ملت)

سفارشی سازی خدمات بر رضایت، اعتماد و وفاداری مشتریان شعب بانک ملی شهرستان لنگرود

ریسک و ارزش شرکت بر میزان افشای اختیاری  در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

رهبری تحول‏آفرین بر بهبود مزیت رقابتی شرکت همراه اول در مقایسه با شرکت ایرانسل

توانمندی در اجرای ابعاد سخت افزاری و نرم افزاری مدیریت کیفیت بر عملکردنواوری با توجه به میانجی عملکرد کیفیت در شرکت های تولیدی استان گیلان

تغییرات فرآیند زنجیره تأمین فعال در بخش فناوری اطلاعات بر نتایج فرآیند و کار در شرکت پتروشیمی ایلام

پیاده سازی نظام چهار مرحله ای مدیریت دانش بر  کارکنان شعب بانک ملی شرق فارس

پذیرش تکنولوژی بر تمایل مستمر به استفاده از سیستم نوبت گیری الکترونیکی با توجه به میانجی کیفیت ارتباطات

بازاریابی حسی بر جذب مشتری در صنعت هتل و رستوران

 بازارگرایی بر عملکرد برند با توجه به برند گرایی  (مطالعه موردی شرکت های تولیدی شهرک صنعتی رشت)

ارتقای مهارت های مدیریت منابع انسانی بر سرمایه انسانی با میانجی گری مدیریت استعداد (مطالعه موردی پارک علم و فناوری گیلان)

ابعاد کیفی خدمات بر ارزش ادراک شده مشتری، رضایتمندی مشتری و وفاداری مشتری (مطالعه موردی: بانک ملت سیرجان)

ابعاد فناوری خویش خدمت بر تداوم استفاده از فناوری با توجه به ارزش مشتری و آمادگی پذیرش در مشتریان شعب بانک تجارت شهر رشت

ابعاد روش­های یادگیری استراتژیک بر تعهّد کارمندان برای شرکت­های تجاری  کوچک و متوسّط استان گیلان

پیش ­بینی رفتار خرید مصرف­کننده براساس سبک زندگی با دو رویکرد روانشناسی و جامعه شناسی

پیش بینی رفتار مصرف کننده برای پذیرش تجارت از طریق شبکه های آنلاین(مطالعه موردی کاربران شهر کرمانشاه

مبنای بنیادی حسابرسی در شرکت های سرمایه گذار مدار ایران

تعیین افزایش بهره‌وری نیروی انسانی در بانک ملی ایران

تعیین رابطه میان هوش فرهنگی و استراتژی مدیریت تعارض

تعیین بازاریابی داخلی و رضایت مشتری در شرکت­های پخش دارویی

تعیین درماندگی مالی بر میزان مدیریت سود، در شرکت های پذیرفته شده در بورس

تعیین اولویت و رتبه بندی ترجیحات مشتریان در انتخاب بانک‌های خصوصی و نیمه خصوصی

تدوین نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی

تدوین مدل مدیریت منابع‌انسانی مشتری‌مدارانه

تدوین ماتریس SWOT با تکیه بر مدل های FMEA و SMEA در بانک ها

تدوین استراتژی بهینه بازاریابی در بازارهای الکترونیکی

تخمین تابع تقاضای بیمه درمان  مکمل در استان های منتخب

تحلیل  شرکتهای بیمه خصوصی کشور

تعهد سازمانی معلمان تربیت بدنی

تجزیه و تحلیل ارتباط پویای میان سرمایه گذاری، درآمد و سود سهام پرداختی

وابستگی شغلی کارکنان زندان‌های استان گیلان با تأکید بر رهبری تحول‌گرا

کیفیت ارتباط بامشتری در صنعت بیمه با تاکید بررضایت مشتری

ارزش ویژه برند و اطلاعات بازار بر اساس یك مدل علّی

تعهد سازمانی با تاکید بر شبکه سازی در شرکت آب و فاضلاب شهر رشت

نظام آراستگی بر عملکرد کارکنان

سرمایه روانشناختی و سرمایه اجتماعی بر  عملکرد کارکنان

تاثیرسرمایه فکری،نوآوری واستراتژی سازمانی بر عملکرد مالی

ویژگی های اجتماعی- جمعیتی کارکنان نظام بانکی بر میزان رضایت و وفاداری مشتریان

هوش هیجانی بر عملكرد شغلی كاركنان از طریق رفتار سیاسی در شرکت گاز

هوش هیجانی بر تفکر استراتژیک در شرکت مهندسی صنعتی فهامه

هوش تجاری بر عملکرد بازرگانی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری

منابع و قابلیت‌ها در تحقق استراتژی‌های بازاریابی محیطی هتل در اصفهان

میزان کاربرد فناوری اطلاعات در موفقیت بازاریابی صنایع کوچک

مولفه های برند سازی درایجاد اعتماد به برند

مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت بر ارزش ویژه برند و واکنش مصرف کننده

مدیریت ریسک اعتباری بر عدم ایجاد مطالبات در بانک ها

 مدیریت دانش بر عملکرد سازمان­های خصوصی

مدیریت استعداد بر جانشین پروری  و شایسته سالاری در بین کارکنان

مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیکی بر انتخاب استراتژی بازاریابی در صنعت بیمه ایران

مخارج دولت بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران

گرایش کارآفرینانه بر میزان صادرات با توجه به نوآوری و یادگیری سازمانی

قابلیت‌های‌ سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین بر کسب مزیت رقابتی

فناوری اطلاعات بر ارائه خدمات در شهرداری كاشان

فعالیت های بازاریابی بر تداوم ارتباط

سفارشی سازی خدمات بر رضایت، اعتماد و وفاداری مشتریان شعب بانک ملی

ریسک و ارزش شرکت بر میزان افشای اختیاری  در شرکتهای پذیرفته شده در بورس

رهبری تحول‏آفرین بر بهبود مزیت رقابتی شرکت همراه اول

جو اخلاقی سازمانی بر نتایج حاصل از اقدامات مدیریت دانش در دانشگاه های گیلان 

توانمندی در اجرای ابعاد سخت افزاری و نرم افزاری مدیریت کیفیت بر عملکردنواوری

تمرکزمالکیت بر رفتار ریسک پذیری بانک ها و موسسات مالی

تنبیهات انضباطی اعمال شده بر کاهش تخلفات کارکنان

تغییرات فرآیند زنجیره تأمین فعال در بخش فناوری اطلاعات بر نتایج فرآیند و کار

تسهیلات بانک رفاه بر اشتغال بخش صنعت در استان گیلان طی 5 سال

تاکتیک های بازاریابی رابطه مند برکیفیت روابط و وفاداری مشتریان

پیاده سازی نظام چهار مرحله ای مدیریت دانش بر  کارکنان شعب بانک ملی

پذیرش تکنولوژی بر تمایل مستمر به استفاده از سیستم نوبت گیری الکترونیکی

پایا ن نامه بازاریابی حسی بر جذب مشتری در صنعت هتل و رستوران

بازارگرایی بر عملکرد برند با توجه به برند گرایی

ابعاد کیفی خدمات بر ارزش ادراک شده مشتری، رضایتمندی مشتری و وفاداری مشتری

ارتقای مهارت های مدیریت منابع انسانی بر سرمایه انسانی با میانجی گری مدیریت استعداد

ابعاد فناوری خویش خدمت بر تداوم استفاده از فناوری با توجه به ارزش مشتری

ابعاد روش­های یادگیری استراتژیک بر تعهّد کارمندان برای شرکت­های تجاری

ابعاد بسته بندی بر تصمیم خرید

پیش­ بینی رفتار خرید مصرف ­کننده براساس سبک زندگی با رویکرد روانشناسی و جامعه شناسی

پیش بینی رفتار مصرف کننده برای پذیرش تجارت از طریق شبکه های آنلاین

شناخت مدیریت نقدی،مدیریت مطالبات و مدیریت موجودی بر عملکرد شرکت ها

 مدیریت مولفه­ های ریسک و مدیریت بهره وری در بانک

 کیفیت ارائه خدمات برون‌سپاری مالیات بر درآمد مشاغل خودرو دفاتر پیشخوان دولت

  نسبی گروه های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

  شعب بانک رفاه استان گیلان با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها

 فرضیه بازار کار در بورس اوراق بهادار تهران(1391-1380)

بهینه سازی سیستم تدارکات بر اساس BSC  در شرکت پاکشو

طراحی وشاخص های موثربرعملکردشعب بانک صادرات گیلان

 عملکرد نمایندگی های بیمه ایران استان گیلان با بهره گرفتن از تکنیک تحلیل پوششی داده ها

 عملکرد گروه های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر

 عملکرد شعب بانک پارسیان استان گیلان با بهره گرفتن از تکنیک‌های غیرپارامتری

 عملکرد سازمان های حوزه حمل و نقل شهرداری رشت

مطالبات شركت گاز استان گیلان

روابط بین بازاریابی داخلی و رضایت شغلی در شرکت­های پخش دارویی

 مهارتهای تصمیم‌گیری با خشنودی شغلی و بهره‌وری کارکنان آموزش و پرورش ناحیه یک شیراز

دانلود پایان نامه:مدیریت ریسک در اقتصاد

تبلیغات و ترفیع فروش در ایجاد ارزش ویژه برند (مطالعه موردی: فروشگاه‏های لوازم خانگی ال جی و سونی در همدان)

 رابطه فرسودگی شغلی کارکنان با رفتار ضد شهروندی سازمانی شعب بانک توسعه تعاون استان همدان

 رابطه سکوت سازمانی و سلامت سازمانی (مطالعه موردی : شرکت آب منطقه ای استان همدان)

 

تکنولوژی اطلاعات، آموزش و پرورش، اطلاعات

ت وجود دارند (علیدوستی، 1386، ص323-327).

2-4-3. ارزش سیاسی اطلاعات
حاکمیت ملی که در واقع قدرت نفوذ یک کشور بر مسیر تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی‌‌ _‌ فرهنگی خود است، تحت تاثیر حاکمیت بر اطلاعات است. تمرکز قدرت، نفوذ سیاسی و تحولات اجتماعی ناشی از اطلاعات دلیل آشکاری بر مزایای ایجاد قطب اطلاعاتی است (داورپناه و آرمیده، 1384، ص.103).
همواره در متون مختلف از علم و اطلاعات به عنوان مظهر قدرت یاد شده است. پذیرش این نکته می‌تواند به این معنی نیز قلمداد شود که تلاش کشورها به منظور ارتقای جایگاه علمی خود در سطح بین‌المللی، در راستای نشان دادن قدرت آنها در آن زمینه علمی نیز قابل استناد است. به عنوان نمونه، تحقیقات مرتبط با “انرژی هسته‌ای” در یک کشور می‌تواند نشان‌دهنده توان و قدرت علمی آن کشور در زمینه موضوعی فوق باشد. متخصصان علوم سیاسی، علم را به عنوان واقعیتی مستقل از دگرگونی‌های سیاسی در نظر نگرفته‌اند، چرا که به روابط متقابل میان علم و فناوری از یک سو و دولت از سوی دیگر توجه داشته‌اند (نوروزی چاکلی و نورمحمدی، 1386، ص.3).
نا‌گفته نماند، به دلیل توسعه سریع تکنولوژی اطلاعات، سوء استفاده از قدرت به وسیله دولتهای طرفدار استبداد شهرت بیشتری را در سالهای اخیر، پیدا کرده است (ناس ، 1999، ص.11).

2-4-4. ارزش مدیریتی اطلاعات
در عرصه فعاليتهاي اقتصادي، اجتماعي، فني و … منابع محدود و نيازها نامحدود است. بكارگيري موثر و مطلوب منابع در راستاي تحقق اهداف از مهمترين مسايل حوزه مديريت و اداره هر سازمان است. در اين راستا، مديريت براي تصميم‌گيري، نياز به اطلاعات دارد (رهنمای رودپشتی، 1380، ص.28).
آهیتوو و نیومن ارزش اطلاعات را از نظر تصمیم‌گیری به تفصیل بیان کرده‌اند. از نظر آنان، هر تلاشی بر سنجش اطلاعات باید با تصمیمی که با این اطلاعات پشتیبانی می‌شود، گره بخورد. به عبارت دیگر، از نظر آنان، اطلاعات دارای ارزشی جهانی و مطلق نیست و بستگی به این دارد که چه کسی، چه زمانی و در چه موقعیتی از آن استفاده می‌کند. بدین ترتیب، اطلاعات ارزشی نسبی دارد که بر مقایسه نتایج حاصل از مجموعه‌های مختلف اطلاعات مبتنی است (علیدوستی، 1386، ص.317).
اطلاعات براي سازمان آنقدر با اهميت تلقي شده است كه آنرا به خوني تشبيه كرده‌اند كه در شريانهاي سازمان در جريان است، خوني كه حيات سازمان به آن بستگي دارد. براي تصميم‌گيري صحيح و موثر، دو نوع اطلاعات ضروري است: اطلاعات اساسي درباره ذات طبيعت سازمان و اطلاعات درباره وضعيت سازمان، يعني اطلاعات درباره رفتار مديران در سازمان، انگيزه، روحيه و اشتياق به كار كاركنان سازمان، ساختار و عملكرد شبكه ارتباطات، فرايند و مكانيزم تصميم‌گيري، توليد و درآمد سازمان. پايه تصميم‌گيري سازماني بر توانايي فرموله كردن و انتخاب گزينه‌ها با استفاده از اطلاعات بوده و اطلاعات متضمن انتقال و دريافت آگاهي و دانش است. ساختار هر سازمان چهارمين عامل سازماني است كه بر نيازهاي اطلاعاتي تاثير مي‌گذارد. شيوه مديريت يا فلسفه حاكم بر سازمان پنجمين عامل سازماني است كه بر نيازهاي اطلاعاتي تاثير مي‌نهد. بديهي است كه اطلاعات مهمترين اهرمی است كه به مديريت، فرآورده‌ها يا خدمات و نيز به بهره‌وري كمك مي‌كند تا در اين محيط رقابت‌آميز نفوذ كند و اصول اشاعه اطلاعات بايد با نيازهاي افراد يا سازمان گيرنده مناسبت داشته باشد. اطلاعات بايد به موقع ارائه شود و كيفيت اطلاعات با اهميت است. يك مدير علاوه بر دانستن قوانين و مقررات اداري، مالي و بازرگاني، بايد توان برنامه‌ريزي، سازماندهي، هماهنگي، كنترل و ايجاد انگيزه را نيز داشته باشد. موفقيت مديران در سازمانها، در گرو مهارت‌هاي آنان در برنامه‌ريزي خوب، سازماندهي و هدايت و كنترل است كه نقطه عطف تمامي اين مهارتها، بهره‌مندي از اطلاعات در امر تصميم‌گيري است. به ديگر سخن تمامي فعاليت‌هاي مديران با تصميم‌گيري در ارتباط خواهد بود (كنعاني تودشكي، 1384، ص.9-10). پس، مدير يك سازمان براي انجام كارهاي روزمره مديريتي سازمان خود نياز به اطلاعات دارد. بنابراين، يك مدير بايد توان شناسايي (نياز، مجرا و جريان اطلاعات در داخل سازمان)، ارزيابي اطلاعات مديريتي به دست آمده، بكارگيري آنها در فرآيند مديريت و پيشبرد اهداف سازماني را داشته باشد. زيرا محيط سازماني امروزي بسيار متحول‌تر از گذشته است و مديريت تغيير و تحول به اطلاعات روزآمد بستگي دارد (حسن‌زاده، 1383 الف، ص.128).

2-4-5. ارزش اطلاعات در آموزش و پژوهش
اگر اقتصاد را موتور حركت توسعه بدانيم، آموزش و پرورش بستر و هموار كننده مسير حركت به شمار مي‌آيد. آموزش، شرايط لازم براي حركت در مسير صحيح را فراهم مي‌سازد. آنچه با آموزش اتفاق مي‌افتد، در واقع، انتقال اطلاعات و دانش براي تربيت نيروي لازم براي توسعه است. بنابراين، اطلاعات و دانش عنصر اصلي نظام آموزش و پژوهش محسوب مي‌شوند.
تصور آن كه در امر آموزش، انتقال اطلاعات صورت نگيرد غير ممكن است. اين مسأله به ويژه در حوزه‌هايي كه روزآمد بودن اطلاعات امري بسيار مهم به شمار مي‌آيد (از قبيل علوم پزشكي، علوم كاربردي، كشاورزي، علوم رايانه و مانند آنها) و حتي در حوزه‌هاي علوم انساني كه نظريه‌هاي جديد مطرح مي‌شود، حياتي است (پريرخ، 1386، ص.13).
سرشت هر پژوهش آنچنان با اطلاعات و منابع دانش در هم آميخته كه بدون توجه به اطلاعات موجود و بدون داشتن رفتار اطلاع‌يابي مؤثر نمي‌توان اطلاعات جديد و به اصطلاح دانش نو توليد كرد. بديهي است چنانچه پژوهشگري در شناخت نيازهاي اطلاعاتي خود، دستيابي به منابع اطلاعات، ارزيابي و بهره‌گيري بهينه از آنها بتواند موفق عمل كند، نتايج پژوهش وي از موفقيت بيشتري برخوردار خواهد بود و بر دانش موجود خواهد افزود (فتاحي، 1383، ص.138).
رابطه مستقيم ميان حجم فعاليتهاي پژوهشي و كميت و كيفيت منابع اطلاعاتي در كتابخانه‌ها شاهدي است بر اين ادعا كه پژوهش به صورت جدي از يك سو وابسته به اطلاعات است و از سوي ديگر خود اطلاعات توليد مي‌كند (پريرخ، 1386، ص.13).

2-4-6. ارزش توسعه‌ای اطلاعات
اطلاعات از جهات مختلف با توسعه در ارتباط است. از آنجا كه توسعه با تغيير همراه است، تغيير بدون اطلاعات امكان‌پذير نيست و چنانچه صورت پذيرد، نتايج مطلوب به همراه نخواهد داشت. معيار توسعه‌يافتگي چيزي جز قابليت توليد و استفاده از اطلاعات نيست (حسن‌زاده، 1385، ص.85). برنامه‌ريزي توسعه و توسعه آگاهانه اقتصادي و اجتماعي، تلاش ارزشمندي است كه نياز شديد به دانش و اطلاعات دارد و به جرات مي‌توان گفت كه امروزه پيشرفت و توسعه نمود عيني كاربرد اطلاعات است.
اگر جوامع كنوني را در دو دسته توسعه يافته و در حال توسعه قرار دهيم، مشخصاً به دو گروه ثروتمندان اطلاعاتي و فقراي اطلاعاتي برمي‌خوريم (بهشتي، 1376، ص.3). جوامع توسعه يافته و ثروتمندان اطلاعاتي جوامعي هستند كه به ابزار پيشرفت و توسعه مسلح‌اند و به جامعه اطلاعاتي به عنوان محصول عصر اطلاعات بدل شده‌اند و اين جوامع پيشتاز ميدان تلقي مي‌گردند و ساير جوامع دنباله‌رو آن خواهند بود. بديهي است اين جوامع به اهميت اطلاعات پي برده و از تسهيلات آن نيز بهره‌مندند. درك اين واقعيت كه در برخي از كشورهاي توسعه يافته بيش از 50 درصد اشتغال نيروي انساني در بخش اطلاعات و صنعت اطلاع‌رساني است بر اهميت موضوع مي‌افزايد، تا جايي كه سهولت در دسترسي به اطلاعات را شاخص تعيين‌كننده در امر توسعه دانسته‌اند (نقش كليدي…، 1377، ص.2).
پس”بين اطلاعات و توسعه رابطه نزديكي وجود دارد؛ اگر به اغلب نظامهاي اقتصادي موفق آسيا، مثل ژاپن، سنگاپور و كره نگاهي داشته باشيم، در‌مي‌يابيم كه آنها حقيقتا كشورهايي هستند كه در آنها اطلاعات علمي و اقتصادي به سهولت و به طور وسيع در اختيار است و فناوري اطلاعات در هر سه كشور توسعه يافته و در سطح پيشرفته‌اي قرار دارد” (اميني، 1387، ص.106). کشورهای توسعه یافته، اطلاعات را بسان درون‌دادهای ضروری برای توسعه تکنولوژیکی و اقتصادی خود می‌دانند، زیرا معتقدند تحقیقات کاربردی حال و گذشته، بر نوعی از فناوریهای اطلاعاتی مبتنی بوده است و پژوهشهای نظری نیز به نحو دیگری از آن بهره‌مند گشته‌اند (ناصح، 1385، ص.178-179). جنبه‌های مختلف توسعه عبارتند از: توسعه فرهنگي، توسعه سياسي، توسعه اقتصادي و صنعتي، توسعه انساني، توسعه اجتماعي و رفاه كه بحث جداگانه اي نياز دارد.

2-4-7. ظهور جامعه اطلاعاتی
از زماني كه دانش تبديل به نيروي شتاب دهنده براي توسعه اجتماعي شده، توجه جامعه به اطلاعات و دانش در حال گسترش بوده و تقاضاهاي مردم براي اطلاعات و دانش مرحله به مرحله گسترش يافته است (شانهونگ ، 1386، ص.17).
در عصر اطلاعات، همه مناسبت‌ها با اطلاعات به وجود مي‌آيد و دسترسي به اطلاعات و استفاده مناسب از آن، جايگاه اجتماعي مناسبی را براي انسان‌ها به ارمغان مي‌آورد. كشاورزي و صنعت نيز متاثر از عصر اطلاعات‌اند. داشتن اطلاعات در بازارهاي مالي، اقليم‌هاي مناسب كشت و زرع، فروش محصولات، آفات و بلاياي طبيعي، يكي از اركان مهم فعاليت‌هايي است كه به ظاهر، فعاليت‌هاي اطلاعاتي نيستند ولي با دقت و تامل مي‌توان دريافت كه به اطلاعات بسيار نيازمندند. به جرات مي‌توان ادعا كرد كه 100 درصد افراد جامعه، كم و بيش، متاثر از اطلاعات و فناوري اطلاعاتي و ارتباطي‌اند. هم چنين، اطلاعات كليه زير‌ساخت‌هاي فرهنگي، فني، اقتصادي، سياسي و بين‌المللي جوامع را متحول كرده و موجب شكل‌گيري نظام‌هاي اطلاعاتي نويني در عرصه جهاني شده است كه ظهور جامعه اطلاعاتي يكي از مهم‌ترين ره‌آوردهاي عصر

اطلاعات، اطلاعاتي،

اطلاعات به شمار مي‌رود (حسن‌زاده؛ نويدي و حسيني، 1388، ص.19).
جامعه‌اي كه در آن فن‌آوري اطلاعاتي، رايانه‌ها و ارتباطات از راه دور با هزينه‌اي اندك و در سطحي گسترده براي تسهيل ارتباطات ملي و بين‌المللي و پيشبرد دسترسي به كتابخانه‌ها، بايگاني داده‌ها و ساير بانك‌هاي اطلاعاتي كه توسط سازمان‌هاي خصوصي نگهداري و يا در مالكيت عمومي هستند، به كار مي‌روند. گفته مي‌شود كه اين تسهيل بيشتر ارتباطات و دسترسي فزاينده اطلاعات، جامعه‌اي را به وجود مي‌آورد كه از نظر كيفي متفاوت است و با مشكلات جديدي، از قبيل انباشت بيش از حد اطلاعات و نياز به اشكال جديدي از مقررات براي كنترل جريان اطلاعات ميان افراد، شركت‌ها و كشورها روبرو است (گوردن ، 1388، ص.567).

2-5. انواع اطلاعات
برای اطلاعات تقسیم‌بندی‌های متفاوتی قائل شده‌اند که ذکر همه آنها در این بحث امکان‌پذیر نيست. در جدول 2-1 تقسیم‌بندی مهم اطلاعات بطور خلاصه بيان شده است:

جدول 2-1. تقسيمبندي اطلاعات از جهات و ديدگاههاي مختلف
رديف تقسيم بندي انواع اطلاعات تعريف منبع

1

بر اساس انواع
دادهها
اطلاعات اوليه متناظر با داده‌هاي اوليه كه منتقل كننده اطلاعات است.

(خندان، 1388، ص.114-115)
اطلاعات ثانويه متناظر با داده‌هاي ثانويه و اطلاعاتي است كه در غياب اطلاعات ديگر حاصل مي شود.
فرا اطلاعات متناظر با فراداده و اطلاعاتي است درباره ماهيت اطلاعات.
اطلاعات عملكردي متناظر با داده‌هاي عملكردي و اطلاعاتي است درباره ديناميك‌هاي يك سيستم اطلاعاتي.
اطلاعات اشتقاقي متناظر با داده‌هاي اشتقاقي كه از اطلاعات ديگر استخراج مي شود.

2

از لحاظ ساختاری به عنوان فرآورده اطلاعات به عنوان کالا قابلیت تولید، ذخیره ‌سازی و انتقال دارد و به تبع آن می‌تواند آفریده شود، رشد یابد، و ازمیان برود

(حری، 1381، ص.231)
به عنوان فرآیند وجه معنا‌شناختی اطلاعات كه به تناسب زمان ومکان تغییر می‌کند، ذاتا جوهره فرایندی دارد و ماهیتاً پویاست.

از لحاظ مفهومی نگرش اِسنادي اطلاعات را ویژگی کلیه عناصر و نظام‌ها می‌دانند (طرفداران نظريه رياضي اطلاعات).
نگرش كاركردي اطلاعات را فقط با عملکرد نظام‌ها مرتبط می‌دانند (مدافعان نظریه معنا‌شناختی).

3
اطلاعات ترکیبی به نمادهای پیام‌ساز و رابطه میان آنها (شكل اطلاعات) وابسته است. (نشاط، 1385 الف، ص.7)
اطلاعات معنایی وابسته به معانی پیام‌ها و جنبه‌های معرفتی (محتواي اطلاعات) است.
اطلاعات عملی وابسته به کاربرد و اثر پیام‌ها (متن آطلاعات) است.

4

از لحاظ
[قالب] اطلاعات شفاهي نتيجه تحقيقات و مطالعات افراد باشد و يا اينكه صرفاً بازگويي نظريات و تجربيات گذشته افراد و سازمان‌ها را در بر مي گيرد.
(حسن‌زاده و فتاحی، 1383، ص.85)
اطلاعات مكتوب اطلاعاتي كه در قالب يك نوشته از جمله: كتاب، نامه، روزنامه، مجله و ديگر اشكال مكتوب درآمده و قابل انتقال و استناد است.
اطلاعات ديداري و شنيداري اطلاعاتي كه از طريق سخن‌پراكني‌ها و به شكل فيلم، راديو و تلويزيون و پخش ماهواره‌اي منتقل مي‌شود.

5
اطلاعات رخدادگانی یک گزاره قابل اثبات است؛ یعنی هر چند بار و در هر جا که به دنبال این اطلاعات بگردید، در نهایت و همواره پاسخ‌های یکسان خواهید یافت.
(برکهارت ؛ مک‌دونالد ‌‌و رادماخر ، 1387، ص.14)
اطلاعات تحلیلی تفسیر اطلاعات رخدادگانی است.
اطلاعات ذهنی صرفاٌ نقطه نظری است که ارائه شده و نظر و دیدگاه فقط یک نفر را بیان می‌کند.
اطلاعات عینی تلفیقی از اطلاعات بر گرفته از چند منبع مختلف است و یافته‌های تکرارپذیر را ارائه می‌دهد.

6

از نظر منشا اطلاعات دست اول برای بار اول پدیدار شده، در جای دیگر منتشر نشده، در بستر دیگری به کار نرفته، فرد دیگری آن را تفسیر، تصفیه، تلخیص، یا ارزیابی نکرده است. (برکهارت؛‌‌
مکدونالد‌‌ و
‌رادماخر، 1387، ص.15)
اطلاعات دست دوم از منبع اصلی جدا شده و باز‌آرایی گردیده، به باز‌گویی، باز‌آرایی، آزمون یا تفسیر اطلاعات برگرفته از یک یا چند منبع دست اول می‌پردازند.
اطلاعات دست سوم در مقایسه با اطلاعات دست دوم، از منبع اصلی بیشتر فاصله گرفته است.

در بعضی مواقع انواع اطلاعات با انواع منابع یا قالب‌های اطلاعات در ذهن یکسان متبادر می‌شود، برای رفع این ابهام ذهنی و همچنین جهت مرور، در ادامه انواع منابع (قالب‌های) اطلاعاتی بصورت مختصر بیان ميگردد.

2-6. انواع منابع (قالب‌های) اطلاعات در سازمان‌ها
اطلاعات به روشهاي گوناگون، اشكال مختلف و از منابع متفاوت دريافت يا ارسال، نگهداري، ذخيره‌سازي و مديريت مي‌شوند. نظامهاي خودكار اداري، كتابخانه‌ها، بايگاني‌ها و ارتباطات درون، ميان و برون ‌سازماني و پايگاههاي داده‌ها و برقراري ارتباطات با شبكه‌هاي درون و ميان و برون سازماني و شبكه‌هاي اينترانت، اكسترانت و اينترنت نمونه‌هايي از واحدهاي عرضه كننده و تأمين كننده اطلاعات هستند. اين شبكه‌ها اطلاعات را به اشكال نموداري، تصويري، متن و به صورت داده‌هاي خام و پرورده و در رسانه‌هاي چند منظوره در اختيار كاربران، كارشناسان و مديران قرار مي‌دهند (مومنی، 1385، ص.296).
منابع اطلاعاتي سازمانها را مي‌توان به 4 دسته به شرح ذيل تقسيم‌بندي كرد: منابع كتابي ، منابع غيركتابي ، مواد ديداري و شنيداري و مواد الكترونيكي (اسدزاده، 1385، ص.35-39). مواد الكترونيكي را مي توان به عنوان پايگاه‌هاي اطلاعاتي بررسي كرد.
پايگاه‌هاي اطلاعاتي را مي‌توان به دو دسته كلي پايگاه‌هاي اطلاعاتي «مرجع» و «منبع» دسته‌بندي كرد. پايگاه‌هاي اطلاعاتي مرجع شامل پايگاه‌هاي اطلاعاتي كتابشناختي و ارجاعي هستند.
پايگاه‌هاي اطلاعاتي منبع يا غيركتابشناختي شامل پايگاه‌هاي اطلاعاتي عددي، متني– عددي، خواص و گاه تمام متن هستند.
پايگاه‌هاي اطلاعاتي «عددي» در‌بردارنده ارقام، جداول و يا سري‌هاي زماني بيان هستند.
پايگاه‌هاي اطلاعاتي عددي- متني در بردارنده اطلاعات آماري و متني هستند.
پايگاههاي اطلاعاتي خواص دربردارنده اطلاعات در زمينه خواص فيزيكي، شيميايي و فني مواد و تركيبات هستند.
پايگاه‌هاي اطلاعاتي تمام متن، دستيابي به متن كامل مدارك را امكان‌پذير مي سازند (داور‌پناه، 1385، ص.65-66).
ويلسون (1997) نیز در يك تقسيم‌بندي براي منابع اطلاعاتي سازماني، آنها را به چهار دسته تقسيم‌بندي مي‌كند. به نظر مي‌رسد كه معيار ويلسون نیز براي اين تقسيم‌بندي براساس قالب منابع اطلاعاتي بوده است تا محتواي آنها، زيرا در اين راه كمتر به محتواي آنها توجه داشته است. ويلسون منابع اطلاعاتي سارمان را متشكل از چهار نوع مختلف “داده، پيشينه، متن و فناوري اطلاعات” مي‌داند.
در بسياري از سازمان‌هاي امروزي فناوري اطلاعات زير ساخت لازم براي ديگر بخشهاي اطلاعاتي سازمان مانند سيستم‌هاي خبره و پايگاه‌هاي اطلاعاتي را فراهم مي‌كند (ویلسون، 1997، ص.190-191؛ نقل در: محمدخانی، 1387، ص.24-27).

ارزش افزوده، ادراک، اطلاعات

همان‌طور که مشاهده می‌شود اطلاعات بر حسب داده، دانش بر حسب اطلاعات و خرد بر حسب دانش تعریف می‌شود. آکوف (1989) معتقد است:
_ داده به عنوان نمودی که نماینده موجودی یک شیء، رویداد یا محیط آن هستند، تعریف می‌شود. داده‌ها محصول مشاهده‌اند و تا زمانیکه در یک قالب مفید که مرتبط است قرار نگیرد، غیر قابل استفاده است. تفاوت بین داده و اطلاعات کاربردی است نه ساختاری.
_ اطلاعات پاسخ به سوالاتی است که با کلماتی مانند چه کسی، چگونه، چه وقت و چقدر شروع می‌شود. سیستم‌های اطلاعات، داده‌ها را تولید، بازیابی و پردازش می‌کنند. اطلاعات از داده‌ها استخراج می‌گردد.
_ دانش دانایی و آنچه که امکان آموزش و انتقال اطلاعات را ممکن می‌سازد، است. دانش می‌تواند یا از طریق انتقال از کسی که آن را دارد (از طریق آموزش)، یا از طریق استخراج (اقتباس) از تجربه کسب شود.
_ خرد توانایی افزایش تاثیر است. خرد به ارزش می‌افزاید و نیازمند عملیات ذهنی است که ما آن را قضاوت می‌نامیم. ارزشهای اخلاقی و زیبایی که خرد به آن دلالت می‌کند ذاتی فرد (شخصی و منحصر به فرد) هستند (رولی ؛ هارتلی ، 2008، ص.5-6).
درخصوص مفهوم و ماهیت “اطلاعات” نیز همانند اصطلاح علم، تعاریف و دیدگاههای متعددی وجود دارد. اطلاعات مفهومی است با کاربردهای متعدد و متفاوت، به گونه‌ای که هرکس متناسب با نیاز خود معنی یا معانی خاصی از آن استنباط می‌کند (چشمه سهرابی، 1386، ص.8).
از جمله عوامل دیگری که موجب شده، تعاريف و تفاسير مختلفي براي واژه اطلاعات ارائه شود همپوشانی این اصطلاح با موضوعات و اصطلاحات علمي و فني ديگر است و شماري از رشته‌هاي علمي و آكادميك در پيوندي نزديك با اين واژه قرار دارند؛ به همین دلیل بر پيچيدگي بار معناشناختي آن افزوده شده است.
مارچلو يكي از كارشناسان انفورماتيك، معتقد است كه اطلاعات عبارت است از هر مجموعه‌اي از عناصر رقمي‌(ديجيتال)، حروفي يا نمادي كه داراي مفهومي آشكار و مشخص است و مي‌تواند در معرض پردازش اتوماتيك قرار گيرد (محسنی، 1380؛ نقل در: اميني، 1387، ص.105).
دانشمندان علوم شناختي عقيده دارند: اطلاعات از يك فرايند خاص و مجموعه‌اي از شرايط سرچشمه مي‌گيرد، اما به خودي خود داراي ماهيتي عيني است (دارنلی و فدر ، 1384؛ نقل در: اميني، 1387، ص.105).
موكي و ديگران نيز از «جنبه مفهومي» دو نگرش را براي اين اصطلاح شناسايي کرده‌اند كه يكي اسنادي و ديگري كاركردي است. اِسنادگرايان اطلاعات را ويژگي كليه عناصر و نظامها مي‌دانند، يعني اين خصيصه را به وجود آنها نسبت مي‌دهند در حاليكه كاركردگرايان اطلاعات را فقط به عملكرد نظامها مرتبط مي‌دانند (حری، 1387؛ نقل در: اميني، 1387، ص.105).
“مگ كريداي”و”رايس” مفاهيم عرضه شده از آن را در طول پنجاه سال اخير، چنين جمع‌بندي مي‌كنند:
_ اطلاعات داده‌های ذخيره شده است و اين ذخيره‌سازي ممكن است در رسانه‌اي سنتي چون كتاب يا رسانه الكترونيكي و رو به رشد امروزي صورت گيرد.
_ اطلاعات را مي‌توان از انگيزش‌ها و پديده‌هاي محيط كسب كرد، كه البته اين نگرش و پديده‌ها به قصد انتقال پيام خاصي پديد نيامده‌‌اند؛ اما هرگاه به درستي تفسير شوند مي‌توانند جنبه اطلاعات داشته باشند.
_ معاني در ذهن مردم نهفته است نه در واژه‌ها و داده‌ها. عوامل زماني و مكاني نقش عمده‌اي در شكل‌گيري اطلاعات و تفسير آن دارند.
_ اطلاعات از مبداء ارسال به مقصد دريافت از طريق پيام منتقل مي‌شود و انتظار مي‌رود كه دريافت كننده، پيام را آن گونه كه نيت فرستنده بوده است، تفسير كند.
_ هرگاه اطلاعات اشاعه يابد يا مبادله شود ارزش افزوده خواهد يافت (حری، 1387؛ نقل در: اميني، 1387، ص.105).
عینی (1384، ص.29-34) مفهوم و واژه “اطلاعات” را از دیدگاه دانشمندان مختلف بیان می‌کند. وي جدیدترین دیدگاه را متعلق به نورتون (2000) معرفي كرده است:
“در همه فعالیت‌های بشری اطلاعات به مثابه کالا یا پدیده‌ای اساسی اهمیت زیادی دارد و توسعه همه فناوری‌ها حول مرکز اطلاعات می‌گردد، پس واژه اطلاعات برای ما بسیار مهم است. اطلاعات پدیده‌ای است که خلق می‌شود و از طریق طبیعت، میان جوامع انسانی و در ارتباط با یاخته هر جانداری، تبادل با موجودات زنده و نظام‌های اجتماعی پردازش می‌شود. اطلاعات مثل”انرژی” یک پدیده اصلی است. انرژی به صورت‌های متنوعی ظهور می‌کند (گرما، انرژی الکتریکی، شیمیایی و…) اطلاعات را به همان شکل متنوع می‌توان مشاهده کرد (دانش، خبر، داده واقعی و…). انرژی را می‌توان با مفهومی انتزاعی و تحلیلی توصیف کرد که با شکل صوری آن تفاوت دارد. بدیهی است که مثل انرژی، اطلاعات هم می‌تواند به مفهوم انتزاعی و تحلیلی توصیف شود و ماهیت اساسی اطلاعات به خودی خود به طور کلی با فرآیند انتقال یا تبادل اطلاعات نشان داده شود. مجراهای ارتباطی، ابزاری است برای انتقال از مجراها یا نشانه‌های فیزیکی، زبان رایانه، انواع سخن وگفتار، گرافیک یا حتی پویانمائی (تصویر متحرک) در تلویزیون”.
در عصري كه تصميم‌سازي و سودمندي هر اقدامي منوط به دانسته‌هاست، تكريم و پاسداشت منزلت اطلاعات به مثابه حربه‌اي جهت مقابله با نادانسته‌ها و عدول از حريم ناامن ترديد و ناكامي است (سبكتكين، 1386، ص.141).
در قرن نوزده که قدرت رسانه دیجیتالی پدید آمد، مفهوم اطلاعات وارد عصر تازه‌ای گردید. اطلاعات سه مرحله متوالی و پیوسته دارد:
1. تولید می‌شود.
2. به اشتراک گذاشته می‌شود
3. استفاده می‌شود (کلیولند و کلیولند، 1385، ص.35).
شناخت اطلاعات را ديگر نمي‌توان به شناخت مفهومي واحد مانند بيت، ادراك، توصيف، ايده يا هر چيز ديگر تقليل داد؛ بلكه بايد حالات و سطوح مختلفي را در آن قائل شد (نشاط و حري، 1386، ص.28).
حری (1383 الف، ص.15) بیان می‌کند: اطلاعات تنها مجموعه‌ای از داده‌ها، بیت‌ها نیست، و حتی آن را تنها تا حد کالای قابل خرید و فروش نمی‌توان تنزل داد. اطلاعات مجموعه‌ای از انگاره‌های ادراک، روابط شناختی، و شاخص تفاوت‌هاست.
وقتي مي‌گوييم اطلاعات پديده‌اي است چند بُعدي، بدين معناست كه اطلاعات پديده‌اي است كه در آن واحد فيزيكي، زيستي، مغزي، نفساني، رواني، فرهنگي و اجتماعي است كه به نحوي جدايي‌ناپذير به يكديگر پيونده خورده‌اند. هر يك از اين بخش‌هاي جدا افتاده، تصوير كلي را كه خود جزئي از آن هستند ناديده مي‌گيرند. اطلاعات، شبه جزيره‌اي است كه براي شناختش بايد آن را به قاره‌اي كه خود، جزيي از آن است متصلش كرد. شناخت اطلاعات در آن واحد زيست‌شناختي، مغزي، روحي، منطقي، زباني، فرهنگي، اجتماعي و تاريخي است؛ به همين دليل نمي‌توان آن را از زندگي بشر و روابط اجتماعي جدا و در مرزهاي مشخص محدود كرد (نشاط و حري، 1386،ص. 29).
«اطلاعات، در واقع، بذر تجزیه‌ناپذيري است كه همه چيزهاي ديگر از آن مي‌رويد» (زایلینگر ، نقل درفن بایر ،2004، ص.XIII، نقل در: حري، 1385ب، ص. 106). اين سخن كه درونمايه اصلي كتابي با عنوان (اطلاعات: زبان نوين علم) است، اساس بحثي است كه از اوايل قرن بيستم تا‌كنون موضوع مناظرات و جدل‌هايي بوده كه امروزه به جايگاهي متفاوت با گذشته دست يافته است.
سخن زايلينگر از دو جهت حائز اهميت است: نخست اينكه اطلاعات زير‌ساخت كليه فعاليت‌هايي است كه در عرصه‌هاي مختلف علمي و نيز ميان مردم عادي جريان دارد، كه اين خود موضوع آثار و متون متعددي است؛ ديگر آنكه اين اطلاعات خود تجربه‌ناپذير بوده و كاهش‌پذير نيست. به اعتبار همين دو خصلت اطلاعات، نه مي‌توان براي آن انواع مختلف از قبيل اطلاعات فيزيكي، اطلاعات رياضي، اطلاعات معناشناختي، اطلاعات سيبرنتيكي، يا اطلاعات كوانتومي قائل بود و نه مي‌توان اطلاعات را شامل اجزايي دانست كه تجميع آن اجزاء «كلي» به نام اطلاعات را تشكيل دهد.
به اعتقاد حسن‌زاده (1383‌ب، ص.85) می‌توان صرف نظر از هستی‌شناسی اطلاعات، اطلاعات را به مثابه پديده‌اي اجتماعي كه توليد مي‌شود، توزيع مي‌گردد و در نهايت به مصرف مي‌رسد، بررسي کرد و به چگونگي عملكرد آن در جغرافياي سياسي اطلاعات پرداخت.

2-3. همگرایی اطلاعات و ارتباطات
همگرايي به ادغام شدن چندين كاركرد در يك محصول واحد اشاره دارد كه به اين همگرايي، همگرايي تكنولوژيكي مي‌گويند؛ از قبيل كامپيوترها كه علاوه بر متن به ارائه گرافيك و تصوير نيز مي‌پردازند و تلفن‌هاي همراه كه متن و گرافيك را به خوبي صدا منتقل مي‌نمايند. اين همگرايي منجر به تغييراتي در زمينه زير‌ساخت‌هاي ارتباطي، توليدات اطلاعاتي و ارتباطاتي و خدمات گرديده است؛
ابزارها و وسايلي كه به هر طريق موجب توليد، انباشت، پردازش و اشاعه اطلاعات مي‌شوند كه اساس آن بر مبناي رايانه و ارتباطات از راه دور است، فناوري ارتباطات و اطلاعات گويند. در اين تعريف، كامپيوترها اساساً كار پردازش و انباشت اطلاعات را انجام مي‌دهند و ارتباطات از راه دور امكانات پخش و توزيع اين اطلاعات را در سطح بسيار وسيعي فراهم مي‌نمايند. زماني كه صحبت از كامپيوتر مي‌شود هر دو جنبه مدنظر قرار مي‌گيرد. اين همگرايي موجب توسعه دسترسي به ارتباط، كاهش هزينه و رشد اقتصادي و به دنبال آن شركت مؤثر در اقتصاد جهاني و جوامع اطلاعاتي گردید. وظيفه اصلي اين فناوري، اشاعه اطلاعات و تسريع هر چه بيشتر جريان مبادله اطلاعات است (فهيمي‌فر، 1387، ص.61-62).
اطلاعات همواره در فرايند برقراري ارتباط است كه خود را نشان مي‌دهد، به گونه‌اي كه زماني ارتباط ميان دو عنصر برقرار مي‌گردد، همواره اطلاعاتي در اين بين مبادله گشته و زماني كه اطلاعاتي به دست گيرنده مي‌رسد اين اطلاعات حتماً از طريق يك مجراي ارتباطي مناسب

ارزش افزوده، ، اطلاعات

منتقل گرديده است؛ البته اطلاعاتی بودن پيام، بسته به نگرش قبلي گيرنده و تصميمات بعدي وي مربوط است. بنابراين، نمي‌توان اطلاعات را از ارتباطات و ارتباطات را از اطلاعات جدا نمود. حتي نمي‌توان گفت كه اطلاعات پايه ارتباطات است يا ارتباطات سنگ بناي اطلاعات را به وجود آورده است. در واقع، ميان اين دو مفهوم رابطه تعاملي دو طرفه و همزمان وجود دارد (شکل2-2). از سويي، انبوه اطلاعات نيازمند پيشرفت مجراي ارتباطي و پيشرفت اين مجرا نيازمند اطلاعات است (فهیمی‌فر، 1387، ص.58).

شکل2-2. رابطه میان اطلاعات و ارتباطات (فهیمی‌فر، 1387، ص.58)

بالاخره، انقلاب ارتباطي و اطلاعاتی معاصر از سويي موجب پيدايي و فراگيري انواع فناوريهاي نوين ارتباطي و اطلاعاتي شده كه از طريق آنها انواع فعاليتها و استنباط‌هاي افراد را مي‌توان به اشتراك گذاشت، و از سوي ديگر موجب شكل‌گيري نظام ارتباطي تله ماتيك از تركيب ارتباطات راه دور و انفورماتيك و فضاي جديد شد كه جوامع، گروهها و افراد مي‌توانند در آن گردهم آيند و به بحث و تبادل نظر بپردازند و هر جا كه امكان مشاركت گسترده وجود داشته باشد و خدمات عمومي ايده‌آل فراهم باشد، اين نظام مي‌تواند سواي انتقال انحصاري اطلاعات، فرصتي را نيز براي تبادلات فرهنگي و علمي فراهم آورد (عليدوستي؛ خسروجردي و دوران، 1388، ص.47).

2-3-1. جهانی شدن اطلاعات و ارتباطات
یکی از شعارهای رایج در قرن 21 واژه جهانی شدن است. تعریف واحدی از جهانی شدن وجود ندارد، اما یک ویژگی عمده جهانی شدن که بر آن توافق نظر وجود دارد ایجاد یکپارچگی در اقتصاد، سیاست، محیط زیست، توسعه اجتماعی و … است (فتحی و عزیزی، 1386، ص.192). به عبارتی”جهانی شدن” به فرایندی اطلاق می‌شود که طی آن جریان آزاد اندیشه، کالا، خدمات و سرمایه در سراسر دنیا میسر شده و موجبات رفاه و سعادت بیشتر شرکت کنندگان فراهم گردد (شادمان، 1386، ص.65).
جهانی شدن جوی را ایجاد کرده است که کسب اطلاعات لازم برای پیشرفت هم‌آهنگ با رشد اقتصاد جهانی و جذب سرمایه‌های خارجی به ارتباطات الکترونیکی نیاز است. اطلاعات برای پیشرفت انسان ضروری است و امروزه به کالایی تبدیل شده است که قابلیت خرید و فروش دارد. بدون ارتباط و سرمایه لازم برای تکنولوژی، دیگر اطلاعاتی وجود نخواهد داشت و بدون اطلاعات هیچ رشدی وجود ندارد و توانمندی‌های اطلاعاتی لازم برای جهانی شدن و حضور موفق در عرصه جهانی امری غیرممکن خواهد بود (دچامپس ، 2002؛ نقل در: فتحی و عزیزی، 1386، ص.192).

2-4. ارزش اطلاعات
جامعه كنوني، انرژي خود را از اطلاعات مبتني بر پژوهشهاي علمي بدست مي‌آورد كه نه تنها احياپذير بلكه قابل زايش نيز هستند. با مطالعه تاريخ جوامع انساني، مي‌توان دريافت كه تحولات جوامع، همواره با جابجايي قدرت و انرژي همراه بوده است و اين دگرگوني تمام ابعاد و زواياي زندگي را تحت تاثير قرار داده است و كساني در عرصه تحول بقاي خود را حفظ كرده‌اند كه ضرورت همگام شدن با تغييرات را پذيرفته‌اند. امروزه انسان در جايي قرار دارد كه اطلاعات قدرت است و پذيرش الزامات جامعه اطلاعاتي يك ضرورت. در اين بحران، جبران لحظه‌اي غفلت، بسيار سخت و حتي غير ممكن است (اميني، 1387، ص. 106).
مولانا (1371، ص.9-10) معتقد است: پس از جنگ دوم جهاني ابرقدرت‌ها مخصوصاً آمريكا، پوشش جديدي به سلطه‌گري و نفوذ خود در سراسر دنيا دادند و مسئله اطلاعات و ارتباط را به طرزي حياتي، در تمام سياست‌هاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي و نظامي خود قرار دادند.
علاوه بر اینکه اطلاعات در تمام کنش‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی انسانها حضور دارد؛ گروهی از فیزیکدانها اطلاعات را نوعی انرژی دانسته‌اند و گاهی به جای اصطلاح انرژی، لفظ یا اصطلاح اطلاعات را به کار می‌برند. به دلیل اینکه، مقدار معینی از انرژی به مقدار معینی از کار تبدیل می‌شود.
در نبود اطلاعات، جریان اطلاعات از منبعی به منبع دیگر منتقل نمی‌شود و در نتیجه کاری صورت نمی‌گیرد. اطلاعات زمانی مفید و سودمند خواهد بود که کهنه و سوخته نباشد و بتواند در ساختار ذهنی گیرنده آن، تحول و دگرگونی ایجاد کند. باید دید که این اطلاعات کاربرد آموزشی دارد یا عملیاتی. در هر یک از این جنبه‌ها، اطلاعات کارکرد خاص خود را دارد؛ مثلاً استفاده از اطلاعات در اندازه‌گیری نظام‌های مدیریت. پس در هر سیستمی، اطلاعات یک عنصر و مولفه اساسی محسوب می‌شود (اصنافی، 1386، ص.20).
از طرفی فن‌آوری‌های نوین به طور شگفت‌انگیزی تاُثیر اطلاعات بر زندگی انسان را افزایش داده است. پیش‌بینی می‌شود در آینده‌ای نه چندان دور اطلاعات به حالت گاز در‌آید. این بدان معنا خواهد بود که به زودی شاهد خواهیم بود که اطلاعات در تمامی فضای محیط زندگی‌مان انتشار خواهد یافت (اصنافی، 1386، ص.25).
استوارت (1997) اطلاعات را یکی از انواع سرمایه‌های معنوی می‌داند که می‌توان برای ایجاد سرمایه و ثروت استفاده کرد (مالهوترا ، 1386، ص.13).
فتاحی (1382، ص.5-10) ارزش افزوده‌ای برای اطلاعات قائل بوده و معتقد است: چنانچه از یک واحد اطلاعات استفاده بیشتری صورت گیرد و بهره‌گیری از آن بیش از میزانی باشد که در ابتدا مورد نظر بوده، ارزش افزوده حاصل شده است؛ به عبارت دیگر، بازده اطلاعات نسبت به میزان سرمایه‌گذاری و هزینه‌های صرف شده برای تولید، ذخیره یا سازماندهی آن بیشتر باشد. لازم به یاد‌آوریست که ارزش افزوده اطلاعات به خودی خود محقق نمی‌شود مگر آن که فرایندهایی روی آن صورت گیرد و از جمله این فرایند‌ها نظام اطلاعاتی است (فتاحی، 1382، ص.11)، که در بحث جریان اطلاعات به آن اشاره خواهد شد.

2-4-1. ارزش فرهنگی اطلاعات بر اساس فناوري اطلاعات
تاثیرات فرهنگی فناوري اطلاعات بر جامعه از ملموس‌ترین تاُثیرات آن به حساب میآید. افزایش غیرعادی اطلاعات در گردش، شتاب در همگرایی فرهنگها از طریق تبادل وسیع و سریع اطلاعات، تشکیل خرده فرهنگهای مجازی در فراسوی مرزهای جغرافیایی و تهاجم اطلاعات به قلمروهای خصوصی افراد از جمله تاُثیرات مشهود این فناوری بر فرهنگ به شمار میروند. تاکید اقتصادی و اجتماعی براطلاعات، فرهنگ جدیدی را شکل داده که نقش سیاسی و اجتماعی رسانه در آن افزایش یافته، محدودیتهای زمان ومکان کمرنگتر و موجب نمادپردازی و حقیقت نمایی جهانی شده است (علیدوستی و باقری، 1386، ص.71-72).

2-4-2. ارزش اقتصادی و صنعتي اطلاعات
از نظر زندیروان (1386، ص.217) ساختار اقتصادی در جامعه اطلاعاتی بر یک بخش اصلی و گسترده به نام اطلاعات تکیه دارد، این بخش، خود به دو زیر بخش، یکی تولید اطلاعات و دیگری تولید محصولات اطلاعات محور تقسیم میشود و سه بخش کشاورزی، صنعت و خدمات برای حفظ بقای خود در این ساختار اقتصادی جدید، ماهیتی کاملاٌ اطلاعات محور یافتهاند و به بخش ثانویه اطلاعات اتکا دارند (شکل2-3).

شکل 2-3. پیشنهاد ساختار اقتصاد در جامعه اطلاعاتی (زندي روان، 1386، ص.217).

بعضی از اقتصاددانان مانند کلی اطلاعات و ارتباطات را به عنوان اقتصاد نوین یا جدید میدانند که دارای سه ویژگی خاص است:
1. جهانی و همهگیر است.
2. شامل چیزهای نرم، غیرمملوس و پیچیده نظیر اندیشهها و آراء، اطلاعات و روابط است،
3. و به نحوی خاص مرتبط و بهم پیوسته است (کلی، 1378، ص.8).
اقتصاد جدید با موجودیتها و نهادهائی فرّار و سبک همچون اطلاعات، روابط، ارتباطات، حق طبع و نشر، سرگرمی، امنیت و رفاه، و نظایر آن سرو کار خواهد داشت [دارد] (کلی، 1378، ص.10).
صنعت اطلاعات در کشورهای توسعه یافته، بخشی است که عده زیادی را به کار می‌گیرد و در عین حال صنعت رایانه برای گسترش و تقویت صنعت اطلاعات، پشتیبانی تکنولوژیک لازم را فراهم می‌آورد.
محرک اصلی تحقیقات علمی، تولید است. نتایج تحقیقات علمی برای تولید کالا و توسعه محصولات و خدمات جدید به کار می‌رود. نوآوری کلید بقای صنعت و رقابت است. نوآوری از طریق دست‌یابی به آخرین اطلاعات و انتقال آن به فرآیند تولید امکان‌پذیر است. بنابراین، اطلاعات مهمترین عامل در خلق، نگه‌داری و توسعه هر صنعتی است، به طوری که مقدار اطلاعات مصرف شده در یک صنعت یا فناوری نشان‌دهنده سطح تکنولوژیکی و صنعتی یک ملت است (داورپناه و آرمیده، 1384، ص.109-110).
شایان ذکر است “برامان ” مشکلات تعیین ارزش اطلاعات را با بررسی ویژگیهای آنها از دیدگاه اقتصاد اطلاعات و کاربرد ابزار تحلیل نئوکلاسیک در خلق، پردازش، جریان و استفاده از اطلاعات، دسته‌بندی می‌کند. “ماندیل ” نیز معتقد است، مشکلاتی از جمله مسائل خلق اطلاعات، زمان، مکان، عینیت، عدم تجانس ، تصرف‌ناپذیری و خود‌انعکاسی در تعیین ارزش اطلاعات از دیدگاه اقتصاد اطلاعا

گروه مهارتهاي اجتماعي- قسمت 4

گوش بزنگي 1 وجذب 2 با هم مقايسه نمود ، توجه فرد (گوش بزنگي)، آزادانه از موضوعي به موضوع ديگر منتقل ميشود . در جذب توجه کاهش ميابد ، بطوريکه شخصي بدون ذهن بنظر ميرسد ، اگرچه معمولا” محتوي اين جذب را ميتوان پس از آن بخاطر آورد . بين توجه متمرکز3 وتوجه تقسيم شده 4 ، تمايز مهمي وجود دارد . به افراددر يک زمان دويا چند ورودي محرک دادند واز آنها خواستند تنها به يکي از آنها پاسخ دهند و به اين روش توجه متمرکز ( توجه انتخابي ) را مطالعه کردند . تحقيقات مربوط به توجه متمرکز ميتواند به ما بگويد افرادبا چه کارايي ميتوانند ورودي هاي خاصي را برگزينند ، وبه ما امکان ميدهد سرنوشت محرکهارا مطالع کنيم که به آنها توجهي نشده است . ودر مطالعه ديگر به آزمودني ها در يک زمان حداقل دوورودي محرکرا دادند وازآنها خواستند به تمامي ورودي هاي محرک توجه کنند وپاسخ دهند و بااين کار توجه تقسيم شده را مطالعه کردند . مطالعات توجه تقسيم شده اطلاعات مفيدي را در باره محدوديت هاي پردازش افرادبدست ميدهد و ميتواند درباره مکانيسم هاي توجه و توانايي آنها مطالبي را به ما بگويد . دراين مطالعه سه محدوديت مهم ديده ميشود اول ماميتوانيم يا به محيط خارج يا محيط داخل توجه کنيم . دوم اينکه بطور عمده اهداف جاري ما آنچه را تعيين مي کنند که در دنياي واقعي ، بايد به آن توجه کنيم .

65
سوم ، در دنياي واقعي ، مابطور کلي به اشياء وافراد سه بعدي توجه ميکنيم و با توجه به آنها تعيين ميکنيم چه اقداماتي متناسب است (تيپر1، لورتي2، و بيليس ، 1992).
اين حالتهاي تغيير يافته ) آگاهي ( و ) توجه ( در حاليکه کاهش هشياري ناشي از بيماري نباشد) از دونوع مراقبه متعالي 1و خلسه2هستند. در مراقبه متعالي ، فرد جذب تجربه اي مي شود که به الگوي ي فيزيولوژيکي خواب آلودگي منتهي ميشود . در خلسه نيازي به ايجاد اين حالت نيست وفرد ممکن است از نظر فيزيولوژيکي فعال باشد . در خلسه ، ممکن است با تلقيين هيپنوتيک فردي گروهي ، خود تلقيني ، يا درتجارب گروهي توام با هيجان بالا ( برخي از گروهها ي سياسي ، مراسم مذهبي ) ايجاد شود( کاپلان وسادوک ، 2004 ).
تغيير ميزان توجه
( توجه )در افراد بهنجار در خواب ، رويا ، حالات هيپوتونيک ، خستگي ، کسالت کاهش مي يابد . (توجه ) ممکن است درحالت عضوي به گونه اي آسيب شناختي ، (معمولا” با پايين آمدن هوشياري ) کاهش يابد . براي نمونه ميتوان از صدمه به سر ، حالتهاي گيجي جسمي حاد1 مانند حالت ايجاد شده توسط دارو و الکل ، صرع ، بالا رفتن داخل جمجمه وضايعات ساقه مغز نام برد . در حالت روانزاد ( توجه ) ممکن است تغيير يابد ( براي مثال کاهش توجه در تجزيه هيستريک). همچنين محدود شدن (توجه ) يکي از سيمايه هاي بارز اختلالات پر جنبشي کودکي است (سازمان جهاني بهداشت 1992 ). بزرگسالان مانند والدين ومعلمين مشاهده خودرا بر سه جنبه از رفتار کودک متمرکز ميکنند :
بي توجهي، تکانشي بودن و بيش فعالي در اکثر موارد ، بي توجهي در پسر بچه هايي ديده ميشود که داراي ويژه گيهاي زير است :
1- معمولا” بين سنين 3 -10 سالگي بوده ، در پايان داده ها به فعاليت هايي که آغاز کرده شکست ميخورد ، بنظر ميرسد که گوش نميدهد ، به آساني حواسش پرت ميشود ، در تمرکز برروي هر کاري که مستلزم حفظ توجه باشد مشکل دارد ، در تداوم يک فعاليت ( بازي ) ناتوان است ( لواساني و شاهسوند ،1378).
66
2- آنها معمولا” با صداها ومحرکات بينايي حواسشان پرت ميشود واز موضوع خارج شده واز کاري به کار ديگر مي پردازند و کار هارا نيمه تمام رها ميکنند (دکتر آذرنگي ، 1392 ) .

ساختارحافظه
برخي از نظريه پردازان حافظه ساختار اصلي حافظه را توصيف کرده اند وميتوان رويکرد چند خزانه اي مبتني برمشخصه هاي عمومي نظريات آنها بحث کرد. (اتکينسون شيفرين 1968 ).
انواع حافظه : سه نوع حافظه پيشنهاد شده است :
• خزانه حسي ، که اطلاعات را براي کوتاه مدت نگه مي دارند و مختص دستگاه حسي مي باشد ( يا به يک دستگاه حسي محدود مي شوند) .

• يک خزانه کوتاه مدت ( حافظه فعال ) از توانايي بسيار محدود .
• يک خزانه بلند مدت از توان نامحدود که اطلاعات را براي مدت وديدي نگه ميدارد . بين مناطق توجه وحافظه نقاط مشترک زيادي وجود دارد ( برادينت ، 1958 ) .

خزانه حسي
حس هاي ما بطور دائم با اطلاعات بمباران ميشوند . که به اکثر آنها توجهي نمي شود . اگر شما هنگام خواندن اين مطلب روي صندلي نشسته باشيد ، اطلاعات لمسي آن بخشي از بدنتان که در تماس با صندلي مي باشد ، بدست مي آيد . با اين حال شايد تاکنون از اين از اين اطلاعات لمسي آگاه نبوديد. اطلاعات هر دستگاه حسي به مدت کوتاهي پس از پايان تحريک ادامه دارد و به اخذ جوانب اصلي آن وپردازش بيشتر کمک ميکند( برادينت ، 1958 ) .
• ذخيره سازي به سه صورت سازمان يافته است :

67
• حافظه فوري ( ذخيره حسي) اطلاعات به همان شکلي که دريافت شده اند ، براي مدتي کمتر از يک ثانيه حفظ مي شوند . ذخيره سازي ديداري1 و شنيداري2 ( پژواکي ) جدا از يکديگر بوده واطلاعات بصورت معنايي فراگشت نمي شوند.

• اين سطح معمولا” در اختلالات عضوي تحت تاثيرقرارنمي گيرد . البته حافظه فوري با توجه رابطه نزديکي دارد .
• بدلي و هيچ (1974) وبدلي ( 1986 ) مفهوم حافظه کاري را بجاي خزانه کوتاه مدت بکاربردند. از آن زمان تاکنون ، مفهومي کردن سيستم حافظه روش کاري به يک پيچيدگي فزاينده تبديل شده است . سيستم حافظه روش کاري چهار جزء دارد:
• يک عامل اجراي مرکزي عاري از دستگاه حسي که به توجه شباهت دارد.
• يک لوب واجي که اطلاعاتي را دريک شکل واجي ( گفتاري ) نگه مي دارد.
• يک لوح ديداري فضايي 1که به کدگذاري ديداري و فضايي اختصاص دارد.
• يک ميانجي رويدادي ، که يک سيستم موقت ذخيره سازي است که ميتواند اطلاعات لوب واجي ، لوح ديداري فضايي ، و حافظه بلند مدت را حفظ کرده وادغام نمايد ( بدلي ، 2001 ) .
• يک ميانجي رويدادي ، که يک سيستم موقت ذخيره سازي است که ميتواند اطلاعات لوب واجي ، لوح ديداري فضايي ، و حافظه بلند مدت را حفظ کرده وادغام نمايد ( بدلي ، 2001 ) .
• ازنظر لوجي (1995 ) مدعي بود ميتوان حافظه روش کاري ديداري – فضايي را به دو جزء تقسيم کرد :
• خزانه حسي تصويري : برروي خزانه حسي تصويري تحقيقات گسترده اي انجام گرفته ، زماني که اسپرلينگ يک مجموعه ديداري شامل سه رديف چهار حرفي رابراي 50 هزارم ثانيه ارائه کرد ، آزمودني هاي او بطور معمول توانستند چهار يا پنج حرف را گزارش کنند اما معي بودند حروف بيشتري را ديده بودند.

_____________________________________________
1.Sensitive Memory 2. Vedio Memory
68

خزانه حسي تصويري : برروي خزانه حسي تصويري تحقيقات گسترده اي انجام گرفته ، زماني که اسپرلينگ يک مجموعه ديداري شامل سه رديف چهار حرفي رابراي 50 هزارم ثانيه ارائه کرد ، آزمودني هاي او بطور معمول توانستند چهار يا پنج حرف را گزارش کنند اما معي بودند حروف بيشتري را ديده بودند.
اسپرلينگ تصور کرد چون اطلاعات ديداري قبل از اينکه اگثر آنها گزارش شوند ، محو شده بودند . براي ازمايش اين مطلب وي از آزمودني هاي خود خواست تنها بخشي از اطلاعات ارائه شده را به ياد آورند . يافته هاي وي از فرضيه او حمايت ميکردند ونشان داد اطلاعات در خزانه تصويري بعداز حدود 5/0 ثانيه ازبين ميرود( اسپرلينگ ، 1960) . هنگامي که پيام دوم يا تعقيب نشده جلوتر از پيام تعقيب شده ارائه ميگشت آن دو پيام وقتي که با فاصله دوثانيه از همديگر قرارداشتند فقط بعنوان يک پيام شناسايي ميشدند. اين امر بيانگر اين است که پايداري زماني اطلاعات شنيداري مورد توجه قرار نگرفته ، انباره پژواکي در حدود 2 ثانيه است ( ايزنک1 و کين 2، 1994 ).
خزانه پژواکي( انباره پژواکي 3):
يک خزانه شنيداري موقت است که دروندادهايي راکه نسبتا” مورد پردازش قرار نگرفته اند در خود نگه ميدارد . براي مثال شخصي را درنظر بگيريد که موقع خواندن روزنامه از او سؤالي ميشود ، اين شخص از مخاطب خود خواهد پرسيد چي گفتيد اما بعد پي ميبرد که آنچه راکه گفته شده است را ميداند. اين قابليت برگشت به انباره پژواکي بستگي دارد .
تريسمن ( 1964 ) از افراد خواست که پيام ارائه شده به يک گوش را تعقيب کنند ( با صداي بلند تکرارکنند) ودرهمان حال پيام مشابه دوم را که به گوش ديگر ارائه ميشود ناديده بگيرند ( اسپرلينگ ، 1960).
_____________________________________
1.Isenk 2.Keen 3. Audio Memory

69

حافظه نهاني ديداري
حافظه نهاني ديداري اطلاعات مربوط به شکل ديداري ورنگ را ذخيره ميکند.
کاتب دروني : که با اطلاعات فضايي و حرکتي سروکار دارد . آن اطلاعات را درحافظه نهاني ديداري ، مرور ميکند وآن را ازاين حافظه به عامل اجرايي مرکزي منتقل کند.اين کاتب در طراحي واجراي حرکات بدن و دست و پا دخيل ميباشد(بدلي ، 2001 ). تمايز خزانه کوتاه مدت وبلند مدت همانند تميزي است که ويليام جيمز (1980 ) بين حافظه اوليه و حافظه ثانويه پيشنهاد نموده است .

حافظه کوتاه مدت :
• يک ظرفيت و توانايي بسيار محدود آن ( تنها حدود هفت رقم را ميتوان بياد آورد) .
• شکنندگي انباشت چون بطور معمول هر نوع حواسپرتي موجب فراموشي ميشود.

با توجه به مقياس هاي فراخناي و پديده تاخر در يادآوري آزاد ، ظرفيت و توانايي حافظه کوتاه مدت سنجيده ميشود . فراخناي عدد ، يک شاخص فراخنايي است که در آن ازمودني ها مجموعه اي از ارقام تصادفي را به ترتيب صحيح ، پس از شنيدن همه ارقام تکرار ميکنند، فراخناي حافظه فوري معمولا” 2 +7 واحد است ، چه اين

گروه مهارتهاي اجتماعي- قسمت 3

ر محدوده 2-7 هرتز تشويق ميشوندومورد درمان قرارميکيرند (هاموند .دي کوريدون ، 2005).

______________________________
1Judi.D.kropto 2.Green yansko

59

انواع نوروفيدبک ها
نوروفيدبک به انواع مختلفي تقسيم مي شود ، يکي از انواع نوروفيدبک ها ، نوروفيدبک کم انرژي 1 يا به اختصار LENS است در اين نوع تقريبا” متفاوت از ساير انواع نوروفيدبک ، پالسي از ميدان الکترومغناطيسي به عنوان فيدبک ، به فرد داده ميشود . شدت ميدان اعمال شده درLENS بسيار کم و فرکانس آن نيز در حد فرکانسهاي مغزي است (9) . در واقع ميدانهاي بکار گرفته شده درسيستم هاي نوروفيدبک کم انرژي ، در محدودهء ميدانهاي مغناطيسي کم شدت با فرکانس پايين هستند . تفاوت اساسي و کاربردي LENS با ساير نوروفيدبکها در اين است که هنگام انجام آن لازم نيست بيمار از هدف درمان آگاهي کامل داشته باشند. اين ويژه گي براي برخي از مقاصد درماني يک مزيت عمده محسوب ميشود . علاوه براين سبب کارکرد راحت تر کاهش تعداد جلسات درمان ودر نتيجه سرعت بخشيدن به روند درمان مي شود . بنابرين ميتوان گفت که يکي از کاربردهاي درماني ميدانهاي مغناطيسي کم شدت و مک فرکانس ، در سيستم هاي نوروفيدبک کم انرژي است . بديهي است که شناخت دقيق تر آثار اين ميدان ها برفعاليت الکتريکي مغز انسان در جهت گسترش و توسعه بيشتر اين نوروفيدبک نوين ، امري ضروري است .
به عبارت ديگر گسترش کسب اطمينان در توانمندي سيستم نوروفيدبک کم انرژي در گروه نتايج حاصل از مطالعاتي است که باهدف کشف آثار ميدان مغناطيسي ضعيف با فرکانس پايين بر مغز انسان انجام ميشوند (9) .
ريتم حسي – حرکتي (SMR) را علاوه بر نکاتي که در بخش قبل ذکر کرديم به مهار – تالاموس – کورتيکال 1 نيز منسوب کرده اند(ورنون ،2006 ).
ارزيابي هاي يک کاناله با سيستم آموزشي EEG يک کاناله انجام ميشوند که باروش يک قطبي ( ارجاعي) صرفا” از يک ناحيه پوست سر داده ها ثبت ميشوند آرايش هاي فشرده طيفي (CSAS) با روش يک کاناله بدست مي آيند.اين روش اجازه مقايسه همزمان دونيمکره را نمي دهد و علاوه بر اين وقت گير هم است .

60
ارزيابي هاي دوکاناله با سيستم هاي آموزشي EEG دو کاناله انجام مي شوند که ميتواند با روش يک قطبي از دوناحيه پوست در يکزمان گرفته شود .اين روش به اين معناست که ارزيابي نواحي متقابل مغز بسيار آسان بوده و پنج ثبت ميتواند فعاليت ده ناحيه مغز را اندازه گيري کند. بنابراين ثبت يک کاناله و دوکاناله بسيار متفاوتند. ارزيابي هاي 19 کاناله با سيستم QEEG 19 کاناله انجام مي شوند . به اين معني که در يک ثبت ميتوان داده هاي 19 ناحيه مختلف را بطور همزمان بدست آورد.
تعاريف ونقائص کارکردهاي اجرايي1 در کودکان مبتلا به اختلال بيش فعالي – نقص توجه :
شاخصهاي الکتروفيزيولوژيکي اساسي از آرام شدگي مشخص شده است که از طريق تحليل EEG کمي بيماران ADHD شناسايي شده است . توان نسبي افزايش يافته باند تتا ، توان نسبي کاهش يافته باند بتا و آلفا و نسبت توان افزايش يافته تتا / آلفا و تتا / بتا غالبا” در نواحي مرکزي ، فرونتال مياني ميشود. علاوه براين ، در مقايسه بيماراني با الگوي آرام شدگي امواج مغزي قشري با ديگر بيماران ADHD بيماران بيش فعال فعاليت نسبي باند بتا بيشتر فعاليت باند تتا نسبي کاهش يافته ، نسبت کاهش يافته باند تتا /بتا و باند دلتا کاهش يافته در نواحي فروننتال مرکزي وقشري دارند که منجر به اختلال در عملکردهاي اجرايي کودکان بيش فعال – کمبود توجه ميگردد.(کينگ ا.سي ; کوهن آر.ام، 1994 ). درزمينه نقائص شناختي اين اختلال ، تحقيقات قابل توجهي صورت گرفته است از جمله حوزه هايي که دراين مطالعات به آن توجه شده است ، نقص در کارکردهاي اجرايي مي باشد. نظريه نقص در کارکردهاي اجرايي نظريه نقص کارکردهاي اجرايي (EF) در افراد ADHD بوسيله برخي از محققان پيشنهاد شده است . عملکردهاي اجرايي شامل ، حفظ آمايه 2 ، تغيير آمايه 3 تزاحم کنترل 4 مهار يکپارچه گي مکان و زمان ، برنامه ريزي 5 ، توجه 6 و حافظه کاري 7 است . از ديدگاه نورو سايکولوژي ، کارکردهاي اجرايي جزو اعمالي هستند که بيماران دچار اسيب هاي لوب فروننتال به خوبيقادر به انجام آنها نمي باشند . ذر مطالعات مختلف مشخص شده است( پنينگتون و آزنوف1996 ).
_________________________________
1.Excutive Function 2.Set Maintenance 3.Set shifting 4.Interference Control 5.Programm 7.Working Memory
61

افراد مبتلا به ADHD در اکثر توانايي هاي مربوط به کارکردهاي اجرايي نقايصي دارند.
( پنينگتون و آزنوف ،1996 ). با بازنگري در پژوهش هاي مربوط به کارکردهاي اجرايي کودکان مبتلا به ADHD دريافتند که 15 تا 18 مطالعه نشان داده است که افراد مبتلا به ADHD و افراد سالم در يکي يا بيشتر از سنجه هاي1کارکردهاي اجرايي تفاوت معني داري دارند.. عملکردهاي اجرايي، کارکردهاي عالي دستگاه شناختي هستند که به مجموعه اي از توانايي هايي شناختي شامل او چنين نتيجه گيري مي کند که از جمله آزمون هايي که پيوسته مختل بوده اند ف ويسکانسين ، برج هانوي ، آزمون جور کردن شکلها ي آشنا ف آزمون استروپ مي باشند . . مدل شناختي اصلي که نقص در کارکردهاي اجرايي را به علايم رفتاري ADHD مرتبط مي سازد . اين است که سه دسته از علايم اصلي ADHD ( بيش فعالي ، نقص توجه ؛ تکانشگري ) همگني زير مجموعه نقص در مهار ( که خود يکي از انواع کارکردهاي اجرايي مي باشد ) هستند( پنينگتون و آزنوف1996 ; بارکلي ، 1997 و 1994 ). . مدل شناختي اصلي که نقص در کارکردهاي اجرايي را به علايم رفتاري ADHD مرتبط مي سازد .
اين است که سه دسته از علايم اصلي ADHD ( بيش فعالي ، نقص توجه ؛ تکانشگري ) همگني زير مجموعه نقص در مهار ( که خود يکي از انواع کارکردهاي اجرايي مي باشد ) هستند( پنينگتون1 و آزنوف1996 ; بارکلي ، 1997 و 1994 ). علاوه بر آن وجود درجاتي از اختلال در عملکرد لوب فروننتال در کودکان ADHD گزارش ده است(بارکلي ،گروزينسکي و دوبال2 ، 1992 ) . با مرور مطالعات نوروسايکولوژي مربوز به لوب فروننتال ، بخصوص نواحي اوربيتوفروننتال وهمينطور اتصالات فراوانشان با استرياتوم صورت مي گيرد. يکي از کارکردهاي اجرايي که بنظر مي رسد در کودکان ADHD مختل باشد ، برنامه ريزي و سازماندهي است که دو تا از آزمونهاي نوروسايکولوژيک براي سنجش آنها يکي برج لندن وديگري آزمون ويسکانسين 1 نام دارند.
___________________________
1.Pennington 2. Dubal 3.Wiscancin Test
62

که هدف از اين مطالعه اين بود که دريابيم آيا کودکان مبتلا به ADHD در برنامه ريزي وساير کارکردها ي اجرايي از جمله مهار اختلال دارند آيا يافته هاي آزمون ويسکانسين با بقيه آزمونهاي بکار رفته در اين گروه بيماران هماهنگ است .

63

توجه و تمرکز1
مقدمه :
همانگونه که ( پاشلر2 1998 ) اشاره کرد ، مدتهاي مديدي است که توجه براي روانشناسان يک چالش عمده بوده است . از نظر تاريخي در اوايل قرن بيستم مفهوم توجه با بي اعتباري همراه شد ، چون رفتار گرايان با ديد شک و ترديد به تمامي فرايندهاي داخلي مي نگريستند . توجه بار ديگر با انتشار کتاب ادراک وبرقراري ارتباط 2 برادينت در سال 1958 بر سر زبانها افتاد وتاکنون مطرح بوده است. توجه کارکردي متفاوت از هوشياري داشته ، ولي به آن وابسته است . بنابراين امکان دارد درجات متنوعي از توجه با هوشياري کامل همراه باشد ، اما همزماني توجه وتمرکز کامل با هوشياري کاهش يافته غير ممکن است . توجه و آگاهي ، دو مقوله کاملا” متمايز از يکديگر نيستند . توجه به مشاهده عيني شخص ، شئي ، يا حادثه ديگري اشاره داشته ، در حاليکه آگاهي توصيف ذهني وضعيتي است که در آن دريافت ها صورت ميگيرد (ويليام جيمز، 1980 ) ، بين حالات ” فعال ” و “منفعل” توجه تمايزي قائل شد . توجه در زماني فعال است که بواسطه انتظارات يا اهداف فرد به روش از بالا به پايين کنترل ميشود. ولي در زماني منفعل است که بواسطه محرک هاي خارجي ( چون يک صداي بلند ) به روش پايين به بالا کنترل ميگردد. (کوريتاوشولمن3 ، 2002 ).
تمرکز، بر تداوم توجه براي يک دوره زماني مشخص دلالت دارد . براي مثال در همين لحظه اي که شما در حال خواندن هستيد ، توجه ارادي ( فعال ) رخ داده است . توجه غير ارادي ( منفعل ) معطوف شدن توجه به صداي بلند ترمز ماشين در خيابان مجاور خانه شما است. ( شاهسوند و لواساني 1378) . ميزان توجه برحسب موضوع مورد توجه تفاوت ميکند ، هرچه ميزان نوجه ارادي بيشتر باشد، احتمالا” توجه غير ارادي کمتر خواهد بود. همراه با توجه غير ارادي ، نوعي تمرکز واضح وجود داردکه موجب هدايت گرايش تعيين کننده تفکر ميشود. ( شاهسوند و لواساني 1378) .
________________________________
1. Attention 2..Bashler 3..K.Sholman
64
توجه ارادي به يک موضوع ، آن را در مرکز توجه يا کانون توجه نگه ميدارد . هرچه يک موضوع از اين کانون دورتر باشد ، توجه غير ارادي بيشتري به ان معطوف شده و بالطبع وضوح آن کمتر خواهد شد. تا اينکه نهايتا” هيچگونه تمايزي بين آگاهي هشيارانه وآنچه که در اين لحظه به آن هشيار نيستيم ، وجود نخواهد داشت . کروپل تيلور (1983 )
توجه ارادي به يک موضوع ، آن را در مرکز توجه يا کانون توجه نگه ميدارد . هرچه يک موضوع از اين کانون دورتر باشد ، توجه غير ارادي بيشتري به ان معطوف شده و بالطبع وضوح آن کمتر خواهد شد. تا اينکه نهايتا” هيچگونه تمايزي بين آگاهي هشيارانه وآنچه که در اين لحظه به آن هشيار نيستيم ، وجود نخواهد داشت . کروپل تيلور (1983 ) حالت

گروه مهارتهاي اجتماعي- قسمت 1

گروه مهارتهاي اجتماعي ، آموزش والدين کودکان ADHD و مداخلات رفتاري در مدرسه وخانه اغلب دردرمان کلي اين کودکان مؤثر هستند يکي از اهداف مشترک درمان اين است که والدين در يابند با اينکه کودک احتمالا” به طور ارادي علائم ADHD را بروز نميدهد ، قادر است مسئوليت برآوردن انتظارات مغقول را بپذيرد. آموزش والدين بخش لازم از مداخلات رواندرماني است (کاپلان سادوک،2007 ). گروه درماني باهدف . اصلاح مهارتهاي اجتماعي و افزايش عزت نفس وحس موفقيت در کودکان مبتلايي که در زمينه هاي گروهي بخصوص در مدرسه دچار مشکلات کارکردي زيادي هستند ميتواند بسيار مفيد باشد (کاپلان سادوک،2007 ).
جديد ترين درمان براي کودکان ADHD آموزش نوروفيدبک ميباشد، نوروفيدبك، نوعي رويكرد توانبخشي در درمان است، و هدف آن، بهنجار سازي پايدار ADHD-ADD است ( بارابار ،1996 ) . و هدف آن بهنجار سازي پايدار رفتار بدون وابستگي مداوم به داروها يا رفتاردرماني است. نوروفيدبك، يک سيستم در مان جامع است که مستقيما” برروي کار مغز کار ميکند.هر کدام از ما تعداد بيشماري نورون در مغزمان داريم . امواج مغزي با فعاليت و عدم فعاليت الکتريکي نورون ها در ارتباط هستند سيکل آنها بار ها وبارها بالا و پايين مي رود . بلافاصله زماني که سيکل امواج مغزي مراجع براساس الگوي تعريف شده حرکت کند باز خورد دريافت ميکند . در نوروفيدبک صنسورهايي که الکترود ناميده ميشوند برروي پوست سر بيمار قرار ميگيرند . اين سنسورها فعاليت الکتريکي مغز فرد را ثبت و در غالب منحني هاي امواج مغزي ويا در اغلب موارد به شکل شبيه سازي شده در قالب يک بازي کامپيوتري يا فيلم ويديويي ، به او نشان داده ميشود. در اين حالت فيلم يا هدايت بازي کامپيوتري بدون استفاده از دست تنها با امواج مغزي شخص انجام ميشود. به اين شکل فرد با ديدن پيشرفت يا توقف بازي و گرفتن پاداش يا ازدست دادن امتياز ياتغييراتي که درصدا يا پحش فيلم بوجود مي آيد ، پي به شرايط مطلوب يا نامطلوب امواج مغزي خود برده و سعي ميکند تا با هدايت فيلم ، وضعيت توليد امواج مغزي خودرا اصلاح کند . مثلا” اگر قراراست فرد موج تتا ي خودرا کاهش دهد بازي در صورتي پيش ميرود که موج تتا از يک حد مشخص شده اي کمتر باشد.
51
نوروفيدبک يک فرايند آموزشي است که درآن مغز خود تنظيمي را فرا ميگيرد. نورولوژيك اساس اين اختلال را مي پذيرد. با عنايت به اين كه كودكان، نوجوانان يا بزرگسالان مبتلا به اختلال بيش فعالي – نقص توجه ، در مقايسه با افراد نرمال، فعاليت امواج مغزي آهسته تتا بيشتر و فعاليت بتاي كم تر ي دارند ، نوروفيدبك به دنبال آن است تا به بيماران آموزش دهد واكنش هاي امواج مغزي خود را نسبت به محر كها، بهنجار سازند ( مان ، لوبار، زيمر من ، ميلر ، 1992 ، لوبار ،2003).
از زمان اولين گزارشات از درمان اختلال بيش فعالي با نقص توجه (ADHD ) از طريق نوروفيدبک درسال 1976 ، در مطالعات بسياري به بررسي و تحقيق درباره اثرات نوروفيدبک بر نشانه ها ي مختلف ADHD اعم از بي توجهي ، بيش فعالي و تکانش پذيري پرداخته اند اين روش همچنين مورد استفاده اطباء بسياري قرار گرفته است ولي ميزان تاثير گذاري اين درمان برمبناي شواهد- هنوز مشخص نيست . لوبار ، اظهار مي دارد كه فرضيه اصلي اين زيربنايي استفاده از نوروفيدبك در درمان ADHD اين عبارت است : کودکان ADD و ADHD با کارکرد عصبي زيستي به ويژه در سطح كورتيكال و عمدتا كاركرد لوب پري فرونتال همراه است ، و اگر چه اين نقص زيربنايي عصب شناختي قابل اصلاح است،
كودكان مبتلا به ADHD/ADD خواهند توانست راهبردها وپاراديم هايي را نشان بدهند که کودکان بدون ADHD/ADD از قبل دارا بوده اند.
منشاء سيگنالهاي مغزي
تخليه يک نورون يا يک فيبر عصبي از واحد پوست سر قابل ثبت. بجاي آن بايد بطور همزمان هزاران ويا حتي ميليونها نورون يا فيبر ، تخليه شوند و فقط در اين حالت است که پتانسيل هاي نورون ها و يافيبرها بخاطر اثر برهمزماني به اندازه اي مي رسند که قابل ثبت باشند. بدين ترتيب شدت امواج مغزي ثبت شده از پوست سربا تعدادنورون ها يا فيبرهايي که بطور همزمان تخليه ميشوند ، تعيين ميگردد. . در واقع سيگنالهاي عصبي غير هزمان اثر همديگر را خنثي مي کنند(هنريش اچ ; گوين لبن اچ ، 2006 ). در هنگام بسته بودن چشم ها تخليه همزمان نورون هاي زيادي در قشر مغز با فرکانس 13 هرتز امواج آلفا را توليد ميکنند و اين امواج برطرح EEG فرد غالب ميشوند .
52
. اما وقتي که چشم ها باز ميشوند فعاليت برخي نواحي مغز شديدا” افزايش يافته و همزماني سيگناله در فرکانس 13 هرتز ازبين مي رود . در اين شرايط همزماني سيگنالها در فرکانس ديگري ، مثلا” بتا بر قرار مي شود . وحالا امواج بتا در EEG ثبت ميشوند . فعاليت قشري ثبت شده در EEG را به ساختارهاي زيرين قشر مغز بويژه تالاموس نسبت داده اند(هنريش اچ; گوين لبن اچ ، 2006 ). اگر ارتباط قشر مغز با تلاموس قطع شود ، امواج آلفا بوجود نمي آيند . احتمالا” تحريک لايه غير اختصاصي هسته هاي احاطه کننده تالاموس و يا هسته هاي عميق تالاموس ، موجب بروز امواج آلفا ميشوند . . برخي معتقدند که امواج آلفا از يک نوسان فيدبکي خود بخودي در سيستم تالاموس – قشري منتشر ميشوند و همين نوسان موجب دوره اي بودن امواج آلفا وهم فعال شدن همزمان ميليونها نورون قشري در جريان هر موج ميشود(ورنون دي جي،2006 ). قطع ارتباط قشر مغز با تالاموس موجب بروز موج دلتا ميشود. اين موضوع بيان ميکند که احتمالا” مکانيسم هاي هماهنگ کننده اي در نورون هاي قشري وجود دارند که بطور کامل از سازمان هاي تحتاني مغز مستقل هستند.
منشاء امواج بتا و تتا ، نا شناخته اند ولي احتمال ميدهند که اين امواج نيز مسيرهاي دو جانبه اي در قسمت هاي عميق تالاموس ويا راههايي رفت وبرگشتي بين قشر مغز و تالاموس داشته باشند (فيروز ابادي ، 1388).
امواج مغزي و کارکردهاي آن
موج آلفا
در زمان آرامش 1و فعاليت بسزايي دارد. فرکانس ريتم آلفا بين هشت تا چهارده سيکل در ثانيه و دامنه آن در حدود پنجاه ميکروولت است . اين ريتم هنگامي ثبت ميشود که فرد در حالت استراحت کافي به سر ميبرد و محرکهاي حسي شديد در او اثر نکنند. براي ثبت اين منحني ها فردرا درمحيط آرامي قرارداده نور محيط راکاهش ميدهند يا از فرد ميخواهند تا چشمهاي خودرا ببندد. دامنه ريتم آلفا در برخي بيماران مانند صرع و هيدروسفالي 2 از منحنيحاي طبيعي بيشتر است . اين امواج با تحريکاتي که از بخش تورينه اي تالاموس به قشر مخ ميرسندمربوط است وقطع ارتباط تالاموس با قشرمخ باعث از بين رفتن آنها ميشود.
53
مواج آلفا1 بطور گسترده اي براي کار برروي حالت مراقبه وتوجه و حافظه مورد مطالعه قرار گرفتند . بطور کلي بنظر ميرسد اين امواج فعاليت هاي منطقي از مغزکه براي تمرکز برروي محرک استفاده نميشوند را سرکوب مي کنند . به عبارت ديگر ، اگر براي فردي يک محرک بصري ايجاد شود. در نواحي مختص حس لامسه و شنوايي افزايش فعاليت آلفا مشاهده ميشود. در اسکن حافظه ، جاييکه ليستي از کلمات حفظ ميشود مشاهده شده است . همچنين امواج الفا با زماني که از فرد خواسته ميشود که به يک محرک خاص را پيش بيني کند در ارتباط هستند . از دو تحقيق انجام شده اخير نمونه هاي بدست آمدهکه نشان مي دهد زمانيکه براي فرد به جاي محرک بصري ، محرک شنوايي ارائه ميشود ، قدرت آلفا سرتاسر قشر مغز به ميزان زيادي افزايش مي يابد. چنين اثري نيز در امور بصري مشاهده شده است . اين اثر در سرتاسر قشر مغز با دقت کامل رخ ميدهدکه نشان دهنده حواس پرتي در زمينه بصري است (فوکس، 1998 ) و0فر، 2001 ) .

در حالت الفا امواج الفا سرتاسر قشر مغز مشاهده شده اند . اين حالات بطور کلي ، با حالت ارامش در هشياري کامل ، تفکر مثبت ( خيالپردازي ) وتفکر خلاق که ممکن است در آن حواس افراد پرت شود ، در ارتباط است . همچنين در اين حالت آزادي از محيط مورد توجه است. الفا همچنين به يک احساس راحتي ، خوشايندي و يک حالت شناور بودن همراه است ( ليندسلي ، 1952 ).
با توجه به برسي ديگر موج استراحت ( آلفا ) با بهبود پردازش توجه وحافظه افراد همراه ميباشد(ايگنر، گروزيلر،2001).
بطور کلي مي توان اظهار نمود که امواج آلفا به شکل گسترده اي با فرايند توجه در ارتباط هستند . همچنين امواج آلفا در کليه تکينيک هاي تن ارامي ، کاهش حساسيت نسبت به محرک خارجي و افزايش توجه به محرک هاي دروني همراه است(تارو ، 2005 ).
موج بتا 1
باند فرکانس آرامتر بتا شامل محدوده فرکانس امواج مغزي 13 الي 30 هرتزميباشد . حالت بتا ، يعني نوسانات امواج بتا در طول قشرمغز ، تنها در هنگام بيداري اتفاق مي افتد . نکته اي که وجوددارد اين است که هيچ چيزي در اين حالت مانند حالت گاما وجود ندارد .

___________________________
1.Alpha Rhythm 2. .Batha Rhytmm
54

باند فرکانس آرامتر بتا شامل محدوده فرکانس امواج مغزي 13 الي 30 هرتزميباشد . حالت بتا ، يعني نوسانات امواج بتا در طول قشرمغز ، تنها در هنگام بيداري اتفاق مي افتد . نکته اي که وجوددارد اين است که هيچ چيزي در اين حالت مانند حالت گاما وجود ندارد . امواج گاما تا حد زيادي نقش حمايت کننده اگرچه جدايي ناپذير در مغز دارند. از ديد نوار مغزي EEG اين امواج تنها زمانيکه فرد بيدار است حضور دارند.، اما هميشهتوسط ديگر امواج در محدوده بتا ، الفا يا دلتا حمايت ميشوند. بطور کلي حالت بتا با احساسات قوي هيجاني مانند ترس ، خشم ، يا اضطراب و علاوه بر آن با توجه هوشيارانه ، توجه انتخابي ، تمرکز يا انتتظار ار ارتباط است . مطالعات ديگر امواج بتارا با رفتار هوشيارانه ،

گروه مهارتهاي اجتماعي- قسمت 5

اين واحدها عدد باشند چه حرف باشند و چه کلمه ( ميلر 1960 ).
ميلر ادعا کرد که در حدود 7 قطعه بهم پيوسته اطلاعات ميتوانند در حافظه کوتاه مدت نگه داشته ميشود. براي مثال IBM براي کساني که بانام شرکت آشنا هستند يک قطعه است اما براي کساني که چنين آشنايي ندارند سه قطعه بحساب مي آيد ( سيمون ، 1974 ) .