لیست پایان نامه های جدید رشته مدیریت

بهینه سازی زمان بندی وظایف در گرید با بهره گرفتن از الگوریتم های ترکیبی

بهبود اجرای مدیریت زنجیره تامین در شرکت گاز استان گیلان

وضعیت رقابت پذیری بین شرکت های بیمه استان گیلان در قالب یک مدل علّی

 ورودی­ها و خروجی­های موثر بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی در شرکت­های کوچک و متوسط شهر کرمانشاه

گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی تحت سطوح مختلف شدت رقابت و سرمایه مالی

فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای بر میزان افزایش رضایت مشتریان شرکت بیمه ایران

ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایت¬مندی مدیران

تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک دراهداف سازمان ها

میزان اثربخشی نظام  عملکرد جدیدکارکنان ازدید مدیران وکارکنان اداره کل ورزش وجوانان

کیفیت خدمات درمانی بر اساس شیوه خدمات ارائه شده از منظر ادراکات و انتظارات مشتریان

کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با بهره گرفتن از مدل سه‌شاخگی

استراتژی بازاریابی برای محصولات آموزش زبان ” آسونتر ” در بازار الکترونیک

 همسویی اهداف فردی و سازمانی

نرخ حاشیه سود بانکی در بانک انصار

عوامل مؤثر بر رضایت­مندی و تعهد مشتری به برند

تصویر برند بانک مسکن و ارائه راهبردها در جهت بهبود آن

 تبلیغات شفاهی مثبت در نمایندگی‌های بیمه پاسارگاد استان گیلان

بهبود تصویر برند بانک سینا در میان مشتریان

ایجاد تمایل به خرید الکترونیکی در فضای مجازی

انتخاب برند

ارزش ویژه نام و نشان تجاری از دیدگاه مشتریان بر اساس مدل آکر

شرکت در انتخاب استراتژی های ورود به بازار بین المللی

تبدیل شبکه های اجتماعی به ابزار پرقدرت بازاریابی ارتباطی

عملکرد تشکیل گروه های کاری رسمی و آن در چابکی نیروی کار سازمان تامین اجتماعی

علل عدم تمایل  مددجویان به  اجرای طرحهای اشتغال و خودکفایی

عادت رسانه ای مخاطبان و تعیین اثربخشی فعالیت های تبلیغاتی شعب بانک رفاه

سطح نیمه قوی  بااستفاده از ضریب قیمت به سود سهام در بورس اوراق بهادار تهران

ریسک و بازده در سرمایه گذاری های جایگزین طلا، ارز و سهام

رفتارسپرده ها درصنعت بانکداری ایران

راهکارها و چالش‌های تغییر رویکرد از مالیات ستانی سنتی به الکترونیکی

ی بین مسئولیت پذیری اجتماعی با عملکرد مالی شرکت ها

 رابطه میان خلاقیت مدیران و انگیزه کارکنان مورد مطالعه

 رابطه تفکر استراتژیک و سرمایه های فکری با عملکرد شرکت

 کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی درشرکتهای صنعتی

 عملکرد بازاریابی و ایجاد یک مزیت رقابتی

 سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکتهای تولیدی پذیرفته شده در بورس

 توسعه خدمات جدید، گرایش بازار و عملکرد بازاریابی در صنعت هتلداری

 تصویر ذهنی از برند با وفاداری مشتریان

 تبلیغات اینترنتی و سهم بازار در مؤسسه اعتباری ثامن

 پیروی سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی با میانجیگری سرمایه اجتماعی

 ارزش ویژه برند ، وفاداری به برند و رضایت مشتریان

 اجزای تعهدی سود با میزان هموارسازی سود و فرصت­های رشد در شرکت­های پذیرفته­ شده در بورس

 رابطه اندازه شرکت با ساختار سرمایه با تاکید بر سطوح مختلف رقابت بازار محصول ، سودآوری و نقدینگی

ویژگی‌های شخصیتی مصرف‌کننده بر شخصیت برند و وفاداری به برند

نتایج بازخورد عملکرد بر انگیزش در سطح کارکنان

مؤلفه های کنترل مدیریت فروش در گرایش به کارآفرینی سازمانی در بین کارکنان بخش فروش فروشگاه های زنجیره ای اتکا

موانع بهبود  نیروی انسانی برمدیریت بهینه سازی منابع انسانی و  کارکنان

مدیریت کیفیت زنجیره تأمین با بهره گرفتن از سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی

مدیریت استعداد راهبردی بر عملکرد و تعهد سازمانی

متغیرهای نسبت فعالیت معاملاتی، ریسک و تنوع پرتفوی بر بازده مازاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری

گرایش کارآفرینانه و تعهد­­ سازمانی بر عملکرد صادرات

گرایش بازار ادراک‌شده و گرایش نوآوری ادراک‌شده بر وفاداری الکترونیکی

 امنیتی پیکارجویان معارض در عراق بر محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران

قابلیت‌های زیرساختی و مشتری‌مداری در بالا بردن کیفیت اطلاعات مشتری در سیستم‌های CRM

امکانات تفریحی در افزایش مدت توقف گردشگران در قم

مدل سازی دومرحله ای با الگوریتم ژنتیک برای حل مسئله برنامه¬ریزی دروس دانشگاهی

گردشگری، انگیزه ها و آن

شناسایی و رتبه بندی افزایش توان مالی تامین کنندگان با بهره گرفتن از تکنیک D-ANP

شناسایی و تحلیل شکاف نیازها و خواسته‌های مشتریان

 ارتباط بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

کشور سازنده و تصویر برند بر قصد خرید مشتریان ایرانی

بازاریابی داخلی بر کیفیت رابطه با مشتریان

آمیخته ترفیع بر ارزش ویژه برند در صنعت خرده فروشی ازدیدگاه مصرف کنندگان

پیش ­بینی جایگاه رقابت پذیری و تولید خودرو در بازارهای جهانی و رابطه آن با توسعه بازارهای مالی

پیش بینی ورشکستگی مالی در شرکت‌های تولیدی بورس اوراق بهادار تهران

پتانسیل‌سنجی جاذبه‌های گردشگری شهرستان هریس با تاکید بر معرفی بازارهای جدید

پیش بینی تقاضا برای فرآورده های سوختی نفتی بر مبنای روش های فرا ابتکاری علف های هرز

برنامه ریزی راهبردی توسعه گردشگری در استان گلستان

بررسی، تحلیل و کشف چارچوب های برنامه ریزی برای جهان در سازمان ملل

و امکان سنجی استقرار صنعت بازیافت کشتی در منطقه آزاد اروند

نگرش مصرف کننده ایرانی به کشور محل ساخت در صنعت پوشاک

و جایگاه حمل و نقل هوایی در توسعه گردشگری مذهبی در کلانشهر مشهد

دفتر مدیریت پروژه (PMO) در ایجاد بسترهای مناسب جهت پیاده‌سازی مدیریت دانش

قابلیتهای توسعه گردشگری رویداد در استان گلستان

اعتماد الکترونیک در وب سایت های گردشگری

راهکارهای ارتقای خدمات الکترونیک بانک پاسارگاد

 هوش هیجانی کارکنان و ارتباط سازمان با مشتری

 بازاریابی کارآفرینانه برتوسعه صنعت گردشگری با تمرکز بر ویژگی های مدیران

تطبیقی گردشگری مذهبی در کلانشهرهای ایران

مدیریت دانش بر اثر بخشی واحدهای تولیدی – صادراتی صنایع لبنی استان مازندران

عناصر آمیخته بازاریابی بر تصمیم خرید خدمات از آزمایشگاه های کالیبراسیون در صنعت فولاد

 شخصیت برند و تجانس بر وفاداری مشتریان با توجه به متغیر تعدیل گر جنسیت

دورکاری بر عملکرد سازمانی با توجه به فرسودگی شغلی و کیفیت زندگی

ارتباط بین بازاریابی رابطه ای و وفاداری مشتریان

اولویت بندی استراتژی های اکتساب تکنولوژی در صنعت پتروشیمی ایران با بهره گرفتن از روش های تصمیم گیری چند معیاره

امکانسنجی پیاده سازی فناوری شناسایی از طریق امواج رادیویی RFIDدر مبارزه با قاچاق کالا

امکان سنجی بکارگیری مربی گری (Coaching) در فعالیت های آموزش و بهسازی منابع انسانی

آسیب‌شناسی طرح پاداش افزایش تولید با رویکرد مدل تعالی منابع انسانی با بهره گرفتن از تکنیک دلفی فازی

  عملکرد تولید با رویکرد تولید ناب با بهره گرفتن از تکنیک DEA در بنگاه های کوچک و متوسط

 عملکرد با محوریت کارت امتیازی متوازن پایدار(SBSc)

 پذیرش سیستم مدیریت اطلاعات پروژه در سازمان‌های تسهیلگر در حوزه فناوری پیشرفته

ارائه مدل مطلوب توسعه زیر ساخت‌های صنعت چرم

همسوئی استراتژی‌های بازاریابی و تولید در صنعت سیم و کابل

تنوع فرهنگی در توسعه گردشگری، مطالعه موردی کشورهای ایران، انگلستان و مالزی

شناسایی و عوامل  آمادگی شرکت­های کوچک و متوسط در به­کارگیری بازار الکترونیکی

پایان نامه

مکان­یابی استقرار کیوسک­های خودپرداز بانک ملت با بهره گرفتن از مدل ریاضی حداکثر پوشش، با راه حل الگوریتم ژنتیک

ارشد: مقایسه­ ی تطبیقی اعتماد برند بانک­های دولتی و خصوصی بر مشتریان

ارشد: مقایسه تطبیقی اثربخشی تبلیغات در بانک های دولتی و خصوصی

مدل اندازه گیری کیفیت خدمات خرده فروشی RSQS

عوامل مؤثـّر بر برند گردشگری استان گیلان

ارزش ویژه برند در شرکت های دانش بنیان

امنیت شغلی درفعالیت، روحیه وراندمان کاری کارگران

طراحی و تدوین استراتژی‌های مناسب برای محصولات موسیقایی ایرانی با رویکرد صادرات با بهره گرفتن از تکنیکSWOT

طراحی مدل عوامل مؤثر بر شکل‌گیری برند با رویکرد پویایی سیستم

شناسایی والگوی مناسب بودجه ­ریزی درسازمان تامین اجتماعی

شناسایی و رتبه بندی موانع توسعه صادرات کنسرو تون ماهی

شناسایی و رتبه بندی استراتژی های بازاریابی شرکت های کوچک ومتوسط

شناسایی و عوامل حیاتی موفقیت در صنعت روانکارهای ایران

شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت استقرار مراکز سنجش شایستگی و ارائه مدلی برای آن

شناسایی عوامل مؤثّر بر قصد خرید کالاهای تقلبی از برندهای معتبر

شناسایی عوامل مؤثر بر استقرار موفقیت آمیز بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد از نظر کارشناسان بودجه ریزی

شناسایی عارضه ها و مشکلاتی که سازمان به آنها مبتلا است با توجه به وزن و اهمیت آنها

شناسایی تنگناهای صادرات نرم افزار و راهکارهای برای رفع آن

سنجش سواد مالی دانشجویان و ارتباط آن با رفاه ذهنی و مالی آنها

روشی برای  عملکرد واحدهای تصمیم ­گیری مبتنی بر تحلیل پوششی داده­ها و وزن­های مشترک

 ارائه مدلی برای انتخاب استراتژی مدیریت دانش

رتبه بندی مالی شرکت های تولید کننده مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار

رتبه بندی استراتژی مدیریت دانش با بهره گرفتن از رویکرد تلفیقی ANP و DEMATEL

تلفیق تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها DEA با کارت امتیازی متوازن BSC برای  و مقایسه عملکرد شعب بانک تجارت

تخصیص منابع مدیریت کیفیت به استراتژی­های کیفیت با بهره گرفتن از تحلیل شبکه­ای فازی و برنامه­ریزی آرمانی

تحلیل و بازاریابی سبز در مزیت رقابتی جذب مشتریان 

تحلیل موقعیت و وضعیت شرکت های بیمه خصوصی فعال در ایران

تحلیل ارتباط توسعه پایگاه های الکترونیکی در افزایش میزان گردشگران

رفتار مصرف کنندگان حقوقی  در حوزه ی خدمات نوین بانکی براساس مدل پذیرش فناوری

نظام مدیریت دانش بر خلاقیت سازمانی در نهادهای دانش محور

میزان نهادینه شدن کارت امتیازی متوازن بر عملکرد مالی

شیوه های تصمیم گیری مدیران  بر عملکرد سازمان

سازمان گردشگری استان گیلان بر پویایی اشتغال

رقابت بازار بر نوسانات سود شرکت های صنایع غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

تبلیغات آنلاین بر رفتار خرید مصرف کنندگان ایرانی و ارائه راهکارهایی جهت بهبود آن

بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توانمند سازی دانش آموزان مدارس هوشمند بابلسر از دید معلمان

آمیخته بازاریابی سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان

پیش¬بینی میزان سپرده¬ها با بهره گرفتن از روش¬های خطی ARIMA و غیر خطی

وضعیت کارآفرینی در صنایع کاشی و سرامیک استان قزوین

بهینه سازی هزینه های سازمان خدماتی با نگاه موردی به شرکت کشتیرانی

و استراتژی های ممکن در مدیریت کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر

و شناسایی مناطق طبیعی گردشگر پذیر اطراف شهر ایلام

فرهنگ یادگیری پویا بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازار خارجی

استراتژی­های مدیریت بر خود مدیران بر رفتار شهروندی سازمانی دبیران مدارس

میزان ارتباط بین معیارهای توانمندساز و معیارهای نتایج مدلEFQM

میزان اثربخشی نتایج پروژه‌های تحقیقاتی انجام شده در شرکت برق منطقه‌ایی یزد

موانع توسعه بیمه های الکترونیک در شرکت های بیمه

مکانیزمهای مختلف مشتریان در مواجه با نارسایی خدمات و شهرت برند بر آن

مسائل استراتژیک و ترسیم نقشه استراتژی برای دفاتر پیشخوان دولت

عوامل تأثیرگذار بر انتخاب مقاصد مسافرتی مشتریان آژانس های مسافرتی و گردشگری استان مازندران

عملکرد شرکتهای بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها

 رابطه کارکردهای مدیریت زنجیره تامین، مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی

  و ریسک غیر سیستماتیک و بازده با رویکرد تلفیقی TOPSIS – DEA

 رابطه حاکمیت شرکتی و رقابت بازار محصول با سیاست تقسیم سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

 سطح ارگونومی و کیفیت ارائه خدمات به مشتریان

 رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارشناسان شرکت توزیع برق

بازار‌گرائی و عملکرد تجاری در بانک‌ شهر

 رابطه ارزش منابع انسانی و بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

قابلیت بازاریابی روی عملکرد بنگاه های کوچک و متوسط صادرکننده فرش

عوامل آمیخته بازاریابی بر افزایش فروش شرکت پگاه فارس در زمینه محصولات لبنی

تغییرات شاخص بازار سهام و نرخها ی ارز و سود  بانکی بر رفتار سپرده گذاران و عملکرد مالی در  صنعت بانکداری

بکارگیری فناوری اطلاعات بر هزینه­ های کیفیت

بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی علمی و پژوهشی مجازی بر عملکرد اعضای هیأت علمی

ا ستراتژی تعمیم نام تجاری بر نگرش مصرف کننده از محصول جدید

ارتباط بین نابی، چابکی سازمانی و رقابت پذیری سازمانی

ارتباط بین سکوت سازمانی و نگرش های شغلی در ادارات تربیت بدنی

ارتباط بین جهت یابی ‏اطلاعات مشتری و  سیستم مدیریت ارتباط با مشتری

ارتباط ارزش افزوده اقتصادی(EVA)، ارزش افزوده سهامدار(SVA)

اثربخشی مخارج تبلیغات بر وفاداری مشتری

اولویت‌بندی راه‌حل‌های مدیریت دانش با رویکرد QFD فازی

انتخاب تجهیزات جهت اجرای CM با بهره گرفتن از تکنیک‌ها‌ی ANP وTOPSIS

امکان‌سنجی و  تطبیقی کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیند روش‌شناسی

 عملکرد با بهره گرفتن از مدل‌های تحلیل‌پوششی‌داده‌ها

 عملکرد با بهره گرفتن از تکنیک ترکیبی تحلیل پوششی داده ها

 توسعه اکوتوریسم با رویکرد استراتژیک

 تامین‌کنندگان شرکت صنایع فولاد مازندران با بهره گرفتن ازتکنیک‌های MADM

 اثر بخشی تبلیغات در شرکت های خدماتی

ارتباط بین غنی سازی شغلی با تعهد سازمانی و رضایت شغلی در سازمان تامین اجتماعی

ارائه روشی برای  عملکرد و پروژه ها با بهره گرفتن از مدل ترکیبی BSC و QFD

ادراکات مصرف کننده از الزامات و پیامدهای مسئولیت اجتماعی سازمان

اثر ارزش درک شده، ارزش ویژه درک شده و کیفیت درک شده بر وفاداری و قصد خرید مجدد

تدوین راهکارهای بهبود ارتباطات بین سازمانی با تمرکز بر فناوری اطلاعات

یکپارچه سازی اعتماد و ارزشهای شخصی با مدل پذیرش فناوری(TAM) در مراجعه کنندگان به گمرکات استان گیلان

مشارکت مدیریت و قابلیت­های بازاریابی بر مزیت رقابتی (مطالعه موردی: بانک رفاه کارگران)

مبادله رهبر – عضو در هوش هیجانی و خلاقیت کارکنان اداره کل حمل و نقل و پایانه ­های استان گیلان

توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری؛ مطالعه موردی تعاونی‌های گردشگری استان مازندران

سیاست های سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

رهبری دانش مدار بر مدیریت دانش در کتابخانه های عمومی استان گیلان

بازاریابی رابطه‌مند با پیشبرد فروش  (مورد كاوی: شرکت قند اسلام آباد غرب)

بازاریابی الکترونیکی در گسترش فرهنگ بیمه مطالعه موردی در دفاترنمایندگی بیمه  ایران در شهرستان رشت

آموزش کارکنان در کیفیت خدمات با توجه به تعهد سازمانی (مطالعه موردی: کارکنان امور مالیاتی استان گیلان)

ارشد: مقایسه دیدگاه های اعضای هیئت علمی و دانشجویان درباره کاربرد مدیریت کیفیت فراگیر در آموزش (مطالعه موردی:دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه)

ارشد: مقایسه محرك رضایت مشتری بر تصویر، اعتماد و وفاداری مشتری به تفكیك گروه­های اجتماعی در مشتریان بانك سپه منطقه كرمانشاه

با موضوع : مطالعه و تمایلات رفتاری مشتریان (تحلیل مقایسه ای میان بانک های دولتی و خصوصی)

با موضوع : مطالعه حاکمیت شرکتی و مالیات بر ارزش افزوده در شركت سهامی مخابرات استان هرمزگان

با موضوع : مطالعه فروش­گرایی و استراتژی بازاریابی بر عملکرد (مطالعه موردی: بانک تجارت شهر کرمانشاه)

مطالعه رهبری استراتژیک،توسط منابع انسانی ومنابع مالی برپیاده سازی برنامه های کوتاه مدت وبلند مدت استفاده از زغال سنگ درصنایع

با موضوع : مطالعه اعتماد بر قصد خرید مجدد اینترنتی کتاب و مقالات (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه).

لسازی مدیریت الکترونیکی ارتباط با مشتری در کارخانه ها (عوامل رضایت مندی مشتریان )

کاربرد شبکه های عصبی برای شناسایی مشتریان راضی خدمات بانکداری الکترونیک (مطالعه موردی: بانک ملت

کاربرد تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره برای  عملکرد مالی شرکت های انبوه­ سازی در بازار بورس سهام

شناسایی و الویت بندی ویژگی های کیفیت بااستفاده ازمدل کانو  و و  نتایج و الویت بندی نیازها با روش AHP و ارتباط آن بارضایت مشتریان در صنعت سیمان

شناسایی و ریشه یابی عوامل بحرانی ادعا در حوزه های زمان و هزینه از دیدگاه        کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران

شناسایی و رتبه بندی مقایسه عوامل مؤثر بر انتخاب برندهای چسب موجود در بازارهای پرفروش و کم فروش شرکت پرهیز کالا مهر

شناسایی و رتبه بندی  هوشمندی کسب و کار جهت موفقیت فرآیند تجاری سازی فناوری در شرکت های دانش بنیان: مطالعه موردی واحدهای مستقر در پارک های علم و فناوری تهران ، خراسان رضوی و سمنان

شناسایی و رتبه بندی عوامل کلیدی موفقیت بازاریابی در شرکت های تبلیغاتی با بهره گرفتن از مدل7s (مطالعه موردی:شرکت صبا ویژن)

شناسایی و رتبه بندی عوامل تاثیرگذار بر فرایند انتقال تکنولوژی در صنایع لبنی تهران

پایا نامه شناسایی و دسته‌بندی عوامل مؤثر بر خودپنداره و رابطه آن با انضباط كاركنان اداره كل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی

شناسایی و عوامل گذار بر توسعه تجارت سیار در شهر کرمانشاه (مطالعه موردی : استفاده کنندگان گوشی تلفن همراه )

شناسایی و فرصت های کارآفرینانه در صنعت گردشگری (مورد مطالعه شهرستان مشهد)

موفقیت کارآفرینان برتر استان هرمزگان  با بهره گرفتن از تکنیکهایMADM

شناسایی و توسعه بانکداری الکترونیک (مطالعه موری: شعب بانک سپه شهر بوشهر)

شناسایی و الویت بندی اثربخشی تبلیغات پیامکی(sms)، بر مشتریان محصول گردشگری  ( مطالعه موردی : شهر همدان )

شناسایی نیازها وانتظارات مشتریان هدف بانك سپه  استان قزوین و آنها بر رضایت و نتایج رفتاری آنان

شناسایی عوامل مؤثر بر خرید کتب کودک و نوجوان به منظور تدوین استراتژی‌های مطلوب بازاریابی

شناسایی بی تفاوتی  سازمانی  در شرکت های نفتی استان کرمانشاه

شناسایی عوامل كلیدی مؤثر در پیاده­سازی موفقیت آمیز سیستم ERP در پژوهشگاه فناوری ارتباطات و اطلاعات

شناسایی جرایم اینترنتی حوزه بانکداری و روشهای پیشگیری از آن )مطالعه موردی بانک ملی شهرکرمانشاه)

شناخت فرهنگ‌سازمانی حاکم و آن بر عملکرد کارکنان قوه قضائیه- مرکز امور شوراهای حل اختلاف

شناخت عوامل مؤثر بر استقرار موفق BPR و این عوامل جهت استقرار موفق BPR در بانك گردشگری است.  

سنجش  مالی شرکت های دارویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از مدل های ابر کارای تکنیک DEA و رابطه آن با  بازده سهام

سنجش عوامل گذار بر استقرار مدیریت ارتباط با مشتری در منطقه آزاد تجاری صنعتی انزلی

سنجش رابطه میان مدیریت ارتباط با مشتری و ابعاد آن بر توسعه توان رقابتی در شرکت بیمه آسیا

 رابطه ویژگیهای شخصیتی ورفتار شهروند سازمانی با توجه به رضایت شغلی وتعهد سازمانی  کارکنان بانک مهر اقتصاد استان گیلان

 رابطه هوش استراتژیک مدیران با توسعه سازمانی و رفتار کارآفرینانه در سازمان‌های دولتی ( استان مازندران مطالعه موردی: اداره کل امور تعاون، کار و رفاه اجتماعی ) 

 رابطه مدیریت تحول آفرین و اثر بخشی ارتباطات سازمانی ادارات ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی

 رابطه کارآفرینی  و تامین مالی از طریق بدهی در شرکت های پذیرفته شده در بورس و اوراق بهادار تهران

 رابطه جو اخلاقی با نیت ترک خدمت از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی پرستاران بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی گیلان در شهر رشت

رابطه پاداش اجتماعی با اعتیاد به کار، تعهد سازمانی                    و فرسودگی شغلی کارکنان بیمارستان  حضرت امام خمینی(رض) ساری

 هوش هیجانی با تعارض و خلاقیت کارکنان در اداره کل آموزش و پرورش استان گیلان

 مؤلفه های اخلاق کار اسلامی وتعهد شغلی کارکنان و مدیران در دانشگاه پیام نور مرکز شیراز

 مدیریت کیفیت جامع و بازارگرایی عملکرد سازمانی با توجه به تعدیل گر عوامل محیط خارجی (در شعبات شرکت های بیمه استان گیلان)

یکپارچه سازی اعتماد و ارزشهای شخصی با مدل پذیرش فناوری(TAM)

مشارکت مدیریت و قابلیت­های بازاریابی بر مزیت رقابتی

مبادله رهبر – عضو در هوش هیجانی و خلاقیت کارکنان

توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری

سیاست های سرمایه در گردش بر عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس

رهبری دانش مدار بر مدیریت دانش در کتابخانه های عمومی

 شفافیت اطلاعات مالی و ریسک سقوط قیمت سهام در شرکتهای پذیرفته در بورس اوراق بهادار

بازاریابی رابطه‌مند با پیشبرد فروش

بازاریابی الکترونیکی در گسترش فرهنگ بیمه

 الگو های کسب وکار با عملکرد شرکتهای فعال در شهرکهای صنعتی استان گیلان

آمیخته بازاریابی در توسعه صنعت گردشگری در استان گیلان

آموزش کارکنان در کیفیت خدمات با توجه به تعهد سازمانی

«بازاریابی» در فضای پیچیده رقابتی بانک‌های ایران

 رابطه بهره برداری از فرصت های فناوری با عملکرد مالی شعب بانک سپه استان گیلان

نحوه استفاده از یک ابزار اندازه گیری و روش مدیریتی استراتژیک قابل قبول

ارشد: مقایسه دیدگاه های اعضای هیئت علمی و دانشجویان درباره کاربرد مدیریت کیفیت فراگیر در آموزش

   مقایسه محرك رضایت مشتری بر تصویر، اعتماد  و وفاداری مشتری

 رابطه آموزش و اثربخشی سازمانی در شرکت های تولیدی شهرک صنعتی رشت با توجه به تعدیل گر فرایند مدیریت دانش

با موضوع : مطالعه و تمایلات رفتاری مشتریان

با موضوع : مطالعه حاکمیت شرکتی و مالیات بر ارزش افزوده در شركت سهامی مخابرات

با موضوع : مطالعه فروش­گرایی و استراتژی بازاریابی بر عملکرد

با موضوع : مطالعه رهبری استراتژیک،توسط منابع انسانی ومنابع مالی برپیاده سازی برنامه های کوتاه مدت

با موضوع : مطالعه اعتماد بر قصد خرید مجدد اینترنتی کتاب و مقالات

 رابطه  بین ساختار سازمانی و عملکرد سازمانی با میانجی­گری نوآوری خدمات در بانک­ها و موسسات مالی استان گیلان  

مدیریت ریسک و  شعب بانک سپه استان گیلان در چارچوب DEA شبکه ای

مدلسازی مدیریت الکترونیکی ارتباط با مشتری در کارخانه ها

مدلسازی توانمندی كاركنان استانداری چهارمحال و بختیاری و فرمانداری های تابعه در افق  1404

درک ریسک خدمات و استراتژی های مدیریت ریسک در آژانسهای های گردشگری استان گیلان

کاربرد شبکه های عصبی برای شناسایی مشتریان راضی خدمات بانکداری

کاربرد تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره برای  عملکرد مالی شرکت های انبوه­ سازی

قابلیت ارتباطات بازاریابی یکپارچه و عملکرد نام تجاری

عوامل مؤثر بر پذیرش بانكداری الكترونیك در میان مشتریان بانك ملت استان اردبیل

طراحی نقشه استقرار هوش تجاری در بانک رفاه کارگران استان کرمانشاه

طراحی مدل حل تعارض در شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران

حفظ مشتری با رویکرد بازاریابی رابطه‌مند با توجه به عوامل وفاداری مشتری و رضایت مشتری (مورد مطالعه مشتریان مواد شوینده گلرنگ)

چالش های بیمه اجباری سازمان تامین اجتماعی و آن بر اشتغال (مطالعه موردی بیمه شدگان شهر دزفول)

تئوری نمایندگی: مبنای بنیادی حسابرسی در شرکت های سرمایه گذار مدار ایران

تعیین افزایش بهره‌وری نیروی انسانی در بانک ملی ایران (مطالعه موردی؛ اداره امور شعب جنوب تهران)

تعیین رابطه میان هوش فرهنگی و استراتژی مدیریت تعارض مطالعه موردی شرکت پالایش نفت کرمانشا

تعیین بازاریابی داخلی و رضایت مشتری در شرکت­های پخش دارویی در استان کرمانشاه

تعیین درماندگی مالی بر میزان مدیریت سود، در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

تعیین اولویت و رتبه بندی ترجیحات مشتریان در انتخاب بانک‌های خصوصی و نیمه خصوصی در شهر شیراز

تدوین مدل مدیریت منابع‌انسانی مشتری‌مدارانه  در بانک‌های تجاری خصوصی کشور

تدوین ماتریس SWOT با تکیه بر مدل های FMEA و SMEA در بانک ها (مطالعه موردی:بانک مهر اقتصاد استان گیلان)

پاین نامه تدوین استراتژی بهینه بازاریابی در بازارهای الکترونیکی(مورد مطالعه : بازار های الکترونیکی کشور)

تحلیل  شرکتهای بیمه خصوصی کشور (رویکرد و تحلیل پوششی داده ها

تحلیل ارتباط تعهد سازمانی و تعهد حر فه ای در معلمان تربیت بدنی و غیر تربیت بدنی استان کردستان

تجزیه و تحلیل ارتباط پویای میان سرمایه گذاری، درآمد و سود سهام پرداختی در بورس اوراق بهادار

وابستگی شغلی کارکنان زندان‌های استان گیلان با تأکید بر  رهبری تحول‌گرا

کیفیت ارتباط بامشتری در صنعت بیمه با تاکید بررضایت مشتری و ابعاد بازاریابی رابطه مند (مطالعه موردی: مشتریان شرکت بیمه ایران)

ارزش ویژه برند و اطلاعات بازار بر اساس یك مدل علّی در بازار لوازم خانگی استان گیلان

سرمایه روانشناختی و سرمایه اجتماعی بر  عملکرد کارکنان (مطالعه موردی شرکت تولیدی صنعتی فراسان در سال1393)

طراحی چارچوب مفهومی سیستم مدیریت ایده ها در بخش دولتی

طراحی الگوی بازاریابی آموزش­ عالی در ایران

شناسایی و الویت بندی ویژگی های کیفیت بااستفاده ازمدل کانو  

شناسایی و سنجش قابلیت‌های رهبری کارآفرینانه در سازمان اتوبوسرانی کرج

شناسایی و ریشه یابی عوامل بحرانی ادعا در حوزه های زمان و هزینه از دیدگاه کارفرمایان

تاثیرسرمایه فکری،نوآوری واستراتژی سازمانی بر عملکرد مالی شرکت مطالعه موردی بیمه ایران شعبه سرپرستی استان گیلان

شناسایی و ریشه یابی عوامل بحرانی ادعا در حوزه های زمان و هزینه

شناسایی و رتبه بندی مقایسه عوامل مؤثر بر انتخاب برندهای چسب موجود در بازار

شناسایی و رتبه بندی  هوشمندی کسب و کار جهت موفقیت فرآیند تجاری سازی

شناسایی و رتبه بندی  براستراتژی فروش خدمات تلفن همراه

ویژگی های اجتماعی- جمعیتی کارکنان نظام بانکی بر میزان رضایت و وفاداری مشتریان (مورد مطالعه: شعب بانک ملّت در استان گیلان)

هوش هیجانی بر عملكرد شغلی كاركنان از طریق رفتار سیاسی در شرکت گاز استان گیلان

شناسایی و رتبه بندی عوامل کلیدی موفقیت بازاریابی در شرکت های تبلیغاتی

هوش تجاری بر عملکرد بازرگانی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری استان گیلان

شناسایی و رتبه بندی عوامل تاثیرگذار بر فرایند انتقال تکنولوژی در صنایع لبنی

شناسایی و رتبه بندی عناصر تفکر استراتژیک در دانشگاه جهت جذب دانشجویان خارجی

شناسایی و دسته‌بندی عوامل مؤثر بر خودپنداره و رابطه آن با انضباط كاركنان

شناسایی و عوامل گذار بر توسعه تجارت سیار در شهر کرمانشاه

شناسایی و فرصت های کارآفرینانه در صنعت گردشگری

میزان کاربرد فناوری اطلاعات در موفقیت بازاریابی صنایع کوچک و چالشهای آن مورد مطالعه:شهرک صنعتی شهرستان  دورود

موفقیت کارآفرینان برتر

شناسایی و توسعه بانکداری الکترونیک

مولفه های برند سازی درایجاد اعتماد به برند (مطالعه موردی: صنعت پوشاک)

شناسایی و الویت بندی اثربخشی تبلیغات پیامکی

شناسایی نیازها وانتظارات مشتریان هدف بانك سپه  استان قزوین

مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت بر ارزش ویژه برند و واکنش مصرف­کننده(مطالعه موردی: مشتریان فروشگاه­های زنجیره­ای در استان گیلان)

شناسایی عوامل مؤثر بر خرید کتب کودک و نوجوان

شناسایی بی تفاوتی  سازمانی  در شرکت های نفتی

شناسایی عوامل كلیدی مؤثر در پیاده­سازی موفقیت آمیز سیستم ERP

شناسایی جرایم اینترنتی حوزه بانکداری و روشهای پیشگیری از آن

شناخت فرهنگ‌سازمانی حاکم و آن بر عملکرد کارکنان قوه قضائیه

شناخت عوامل مؤثر بر استقرار موفق BPR و این عوامل جهت استقرار موفق BPR

سنجش  مالی شرکت های دارویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

سنجش عوامل گذار بر استقرار مدیریت ارتباط با مشتری

سنجش رابطه میان مدیریت ارتباط با مشتری و ابعاد آن بر توسعه توان رقابتی

رهبری معنوی ویادگیری سازمانی دراداره کل صداوسیمای مرکز مازندران

رابطۀ مدیریت دانش و نوآوری سازمانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران

 رابطه ویژگیهای شخصیتی ورفتار شهروند سازمانی با توجه به رضایت شغلی

 رابطه هوش استراتژیک مدیران با توسعه سازمانی و رفتار کارآفرینانه در سازمان‌های دولتی

مدیریت تحول آفرین و اثر بخشی ارتباطات سازمانی ادارات ورزش و جوانان

 رابطه کارآفرینی  و تامین مالی از طریق بدهی در شرکت های پذیرفته شده در بورس

 رابطه فلسفه اخلاقی و رفتار فراکارکنان شرکت گاز استان گیلان

 رابطه جو اخلاقی با نیت ترک خدمت از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی پرستاران

 رابطه پاداش اجتماعی با اعتیاد به کار، تعهد سازمانی  و فرسودگی شغلی کارکنان بیمارستان

 هوش هیجانی با تعارض و خلاقیت کارکنان در اداره آموزش و پرورش

 مؤلفه های اخلاق کار اسلامی وتعهد شغلی کارکنان

 مدیریت کیفیت جامع و بازارگرایی عملکرد سازمانی

 الگو های کسب وکار با عملکرد شرکتهای فعال در شهرکهای صنعتی

 رابطه بهره برداری از فرصت های فناوری با عملکرد مالی شعب بانک سپه

مدیریت ریسک اعتباری بر عدم ایجاد مطالبات در بانک ها ( مطالعه موردی: بانکهای خصوصی)

 رابطه آموزش و اثربخشی سازمانی در شرکت های تولیدی شهرک صنعتی رشت

ادراک رهبری خدمتگزار و عملکردکارکنان شرکت گاز استان گیلان

 رابطه اتوماسیون اداری با رضایت مشتریان سازمان تامین اجتماعی استان گیلان

مدیریت دانش بر عملکرد سازمان­های خصوصی( مطالعه موردی بانک انصار شعب غرب تهران)

 رابطه  بین ساختار سازمانی و عملکرد سازمانی با میانجی­گری نوآوری خدمات در بانک­ها

درک ریسک خدمات و استراتژی های مدیریت ریسک در آژانسهای های گردشگری

 شفافیت اطلاعات مالی و ریسک سقوط قیمت سهام

حفظ مشتری با رویکرد بازاریابی رابطه‌مند با توجه به عوامل وفاداری مشتری

مدیریت استعداد بر جانشین پروری  و شایسته سالاری در بین کارکنان سازمان آموزش فنی  و حرفه ای مرکز استان مازندران

چالش های بیمه اجباری سازمان تامین اجتماعی و آن بر اشتغال

گرایش کارآفرینانه بر میزان صادرات با توجه به نوآوری و یادگیری سازمانی(مطالعه موردی: شرکت های کوچک و متوسط استان تهران)

فعالیت های بازاریابی بر تداوم ارتباط  (مطالعه موردی شعب منطقه پنج بانک ملت)

سفارشی سازی خدمات بر رضایت، اعتماد و وفاداری مشتریان شعب بانک ملی شهرستان لنگرود

ریسک و ارزش شرکت بر میزان افشای اختیاری  در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

رهبری تحول‏آفرین بر بهبود مزیت رقابتی شرکت همراه اول در مقایسه با شرکت ایرانسل

توانمندی در اجرای ابعاد سخت افزاری و نرم افزاری مدیریت کیفیت بر عملکردنواوری با توجه به میانجی عملکرد کیفیت در شرکت های تولیدی استان گیلان

تغییرات فرآیند زنجیره تأمین فعال در بخش فناوری اطلاعات بر نتایج فرآیند و کار در شرکت پتروشیمی ایلام

پیاده سازی نظام چهار مرحله ای مدیریت دانش بر  کارکنان شعب بانک ملی شرق فارس

پذیرش تکنولوژی بر تمایل مستمر به استفاده از سیستم نوبت گیری الکترونیکی با توجه به میانجی کیفیت ارتباطات

بازاریابی حسی بر جذب مشتری در صنعت هتل و رستوران

 بازارگرایی بر عملکرد برند با توجه به برند گرایی  (مطالعه موردی شرکت های تولیدی شهرک صنعتی رشت)

ارتقای مهارت های مدیریت منابع انسانی بر سرمایه انسانی با میانجی گری مدیریت استعداد (مطالعه موردی پارک علم و فناوری گیلان)

ابعاد کیفی خدمات بر ارزش ادراک شده مشتری، رضایتمندی مشتری و وفاداری مشتری (مطالعه موردی: بانک ملت سیرجان)

ابعاد فناوری خویش خدمت بر تداوم استفاده از فناوری با توجه به ارزش مشتری و آمادگی پذیرش در مشتریان شعب بانک تجارت شهر رشت

ابعاد روش­های یادگیری استراتژیک بر تعهّد کارمندان برای شرکت­های تجاری  کوچک و متوسّط استان گیلان

پیش ­بینی رفتار خرید مصرف­کننده براساس سبک زندگی با دو رویکرد روانشناسی و جامعه شناسی

پیش بینی رفتار مصرف کننده برای پذیرش تجارت از طریق شبکه های آنلاین(مطالعه موردی کاربران شهر کرمانشاه

مبنای بنیادی حسابرسی در شرکت های سرمایه گذار مدار ایران

تعیین افزایش بهره‌وری نیروی انسانی در بانک ملی ایران

تعیین رابطه میان هوش فرهنگی و استراتژی مدیریت تعارض

تعیین بازاریابی داخلی و رضایت مشتری در شرکت­های پخش دارویی

تعیین درماندگی مالی بر میزان مدیریت سود، در شرکت های پذیرفته شده در بورس

تعیین اولویت و رتبه بندی ترجیحات مشتریان در انتخاب بانک‌های خصوصی و نیمه خصوصی

تدوین نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی

تدوین مدل مدیریت منابع‌انسانی مشتری‌مدارانه

تدوین ماتریس SWOT با تکیه بر مدل های FMEA و SMEA در بانک ها

تدوین استراتژی بهینه بازاریابی در بازارهای الکترونیکی

تخمین تابع تقاضای بیمه درمان  مکمل در استان های منتخب

تحلیل  شرکتهای بیمه خصوصی کشور

تعهد سازمانی معلمان تربیت بدنی

تجزیه و تحلیل ارتباط پویای میان سرمایه گذاری، درآمد و سود سهام پرداختی

وابستگی شغلی کارکنان زندان‌های استان گیلان با تأکید بر رهبری تحول‌گرا

کیفیت ارتباط بامشتری در صنعت بیمه با تاکید بررضایت مشتری

ارزش ویژه برند و اطلاعات بازار بر اساس یك مدل علّی

تعهد سازمانی با تاکید بر شبکه سازی در شرکت آب و فاضلاب شهر رشت

نظام آراستگی بر عملکرد کارکنان

سرمایه روانشناختی و سرمایه اجتماعی بر  عملکرد کارکنان

تاثیرسرمایه فکری،نوآوری واستراتژی سازمانی بر عملکرد مالی

ویژگی های اجتماعی- جمعیتی کارکنان نظام بانکی بر میزان رضایت و وفاداری مشتریان

هوش هیجانی بر عملكرد شغلی كاركنان از طریق رفتار سیاسی در شرکت گاز

هوش هیجانی بر تفکر استراتژیک در شرکت مهندسی صنعتی فهامه

هوش تجاری بر عملکرد بازرگانی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری

منابع و قابلیت‌ها در تحقق استراتژی‌های بازاریابی محیطی هتل در اصفهان

میزان کاربرد فناوری اطلاعات در موفقیت بازاریابی صنایع کوچک

مولفه های برند سازی درایجاد اعتماد به برند

مسئولیت اجتماعی شرکت و تصویر قیمت بر ارزش ویژه برند و واکنش مصرف کننده

مدیریت ریسک اعتباری بر عدم ایجاد مطالبات در بانک ها

 مدیریت دانش بر عملکرد سازمان­های خصوصی

مدیریت استعداد بر جانشین پروری  و شایسته سالاری در بین کارکنان

مدیریت ارتباط با مشتری الکترونیکی بر انتخاب استراتژی بازاریابی در صنعت بیمه ایران

مخارج دولت بر رشد بهره­وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران

گرایش کارآفرینانه بر میزان صادرات با توجه به نوآوری و یادگیری سازمانی

قابلیت‌های‌ سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین بر کسب مزیت رقابتی

فناوری اطلاعات بر ارائه خدمات در شهرداری كاشان

فعالیت های بازاریابی بر تداوم ارتباط

سفارشی سازی خدمات بر رضایت، اعتماد و وفاداری مشتریان شعب بانک ملی

ریسک و ارزش شرکت بر میزان افشای اختیاری  در شرکتهای پذیرفته شده در بورس

رهبری تحول‏آفرین بر بهبود مزیت رقابتی شرکت همراه اول

جو اخلاقی سازمانی بر نتایج حاصل از اقدامات مدیریت دانش در دانشگاه های گیلان 

توانمندی در اجرای ابعاد سخت افزاری و نرم افزاری مدیریت کیفیت بر عملکردنواوری

تمرکزمالکیت بر رفتار ریسک پذیری بانک ها و موسسات مالی

تنبیهات انضباطی اعمال شده بر کاهش تخلفات کارکنان

تغییرات فرآیند زنجیره تأمین فعال در بخش فناوری اطلاعات بر نتایج فرآیند و کار

تسهیلات بانک رفاه بر اشتغال بخش صنعت در استان گیلان طی 5 سال

تاکتیک های بازاریابی رابطه مند برکیفیت روابط و وفاداری مشتریان

پیاده سازی نظام چهار مرحله ای مدیریت دانش بر  کارکنان شعب بانک ملی

پذیرش تکنولوژی بر تمایل مستمر به استفاده از سیستم نوبت گیری الکترونیکی

پایا ن نامه بازاریابی حسی بر جذب مشتری در صنعت هتل و رستوران

بازارگرایی بر عملکرد برند با توجه به برند گرایی

ابعاد کیفی خدمات بر ارزش ادراک شده مشتری، رضایتمندی مشتری و وفاداری مشتری

ارتقای مهارت های مدیریت منابع انسانی بر سرمایه انسانی با میانجی گری مدیریت استعداد

ابعاد فناوری خویش خدمت بر تداوم استفاده از فناوری با توجه به ارزش مشتری

ابعاد روش­های یادگیری استراتژیک بر تعهّد کارمندان برای شرکت­های تجاری

ابعاد بسته بندی بر تصمیم خرید

پیش­ بینی رفتار خرید مصرف ­کننده براساس سبک زندگی با رویکرد روانشناسی و جامعه شناسی

پیش بینی رفتار مصرف کننده برای پذیرش تجارت از طریق شبکه های آنلاین

شناخت مدیریت نقدی،مدیریت مطالبات و مدیریت موجودی بر عملکرد شرکت ها

 مدیریت مولفه­ های ریسک و مدیریت بهره وری در بانک

 کیفیت ارائه خدمات برون‌سپاری مالیات بر درآمد مشاغل خودرو دفاتر پیشخوان دولت

  نسبی گروه های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

  شعب بانک رفاه استان گیلان با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها

 فرضیه بازار کار در بورس اوراق بهادار تهران(1391-1380)

بهینه سازی سیستم تدارکات بر اساس BSC  در شرکت پاکشو

طراحی وشاخص های موثربرعملکردشعب بانک صادرات گیلان

 عملکرد نمایندگی های بیمه ایران استان گیلان با بهره گرفتن از تکنیک تحلیل پوششی داده ها

 عملکرد گروه های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر

 عملکرد شعب بانک پارسیان استان گیلان با بهره گرفتن از تکنیک‌های غیرپارامتری

 عملکرد سازمان های حوزه حمل و نقل شهرداری رشت

مطالبات شركت گاز استان گیلان

روابط بین بازاریابی داخلی و رضایت شغلی در شرکت­های پخش دارویی

 مهارتهای تصمیم‌گیری با خشنودی شغلی و بهره‌وری کارکنان آموزش و پرورش ناحیه یک شیراز

دانلود پایان نامه:مدیریت ریسک در اقتصاد

تبلیغات و ترفیع فروش در ایجاد ارزش ویژه برند (مطالعه موردی: فروشگاه‏های لوازم خانگی ال جی و سونی در همدان)

 رابطه فرسودگی شغلی کارکنان با رفتار ضد شهروندی سازمانی شعب بانک توسعه تعاون استان همدان

 رابطه سکوت سازمانی و سلامت سازمانی (مطالعه موردی : شرکت آب منطقه ای استان همدان)

 

اطلاعات، اطلاعاتی،

اطلاعات به شمار می‌رود (حسن‌زاده؛ نویدی و حسینی، 1388، ص.19).
جامعه‌ای كه در آن فن‌آوری اطلاعاتی، رایانه‌ها و ارتباطات از راه دور با هزینه‌ای اندك و در سطحی گسترده برای تسهیل ارتباطات ملی و بین‌المللی و پیشبرد دسترسی به كتابخانه‌ها، بایگانی داده‌ها و سایر بانك‌های اطلاعاتی كه توسط سازمان‌های خصوصی نگهداری و یا در مالكیت عمومی هستند، به كار می‌روند. گفته می‌شود كه این تسهیل بیشتر ارتباطات و دسترسی فزاینده اطلاعات، جامعه‌ای را به وجود می‌آورد كه از نظر كیفی متفاوت است و با مشكلات جدیدی، از قبیل انباشت بیش از حد اطلاعات و نیاز به اشكال جدیدی از مقررات برای كنترل جریان اطلاعات میان افراد، شركت‌ها و كشورها روبرو است (گوردن ، 1388، ص.567).

2-5. انواع اطلاعات
برای اطلاعات تقسیم‌بندی‌های متفاوتی قائل شده‌اند که ذکر همه آنها در این بحث امکان‌پذیر نیست. در جدول 2-1 تقسیم‌بندی مهم اطلاعات بطور خلاصه بیان شده است:

جدول 2-1. تقسیمبندی اطلاعات از جهات و دیدگاههای مختلف
ردیف تقسیم بندی انواع اطلاعات تعریف منبع

1

بر اساس انواع
دادهها
اطلاعات اولیه متناظر با داده‌های اولیه كه منتقل كننده اطلاعات است.

(خندان، 1388، ص.114-115)
اطلاعات ثانویه متناظر با داده‌های ثانویه و اطلاعاتی است كه در غیاب اطلاعات دیگر حاصل می شود.
فرا اطلاعات متناظر با فراداده و اطلاعاتی است درباره ماهیت اطلاعات.
اطلاعات عملكردی متناظر با داده‌های عملكردی و اطلاعاتی است درباره دینامیك‌های یك سیستم اطلاعاتی.
اطلاعات اشتقاقی متناظر با داده‌های اشتقاقی كه از اطلاعات دیگر استخراج می شود.

2

از لحاظ ساختاری به عنوان فرآورده اطلاعات به عنوان کالا قابلیت تولید، ذخیره ‌سازی و انتقال دارد و به تبع آن می‌تواند آفریده شود، رشد یابد، و ازمیان برود

(حری، 1381، ص.231)
به عنوان فرآیند وجه معنا‌شناختی اطلاعات كه به تناسب زمان ومکان تغییر می‌کند، ذاتا جوهره فرایندی دارد و ماهیتاً پویاست.

از لحاظ مفهومی نگرش اِسنادی اطلاعات را ویژگی کلیه عناصر و نظام‌ها می‌دانند (طرفداران نظریه ریاضی اطلاعات).
نگرش كاركردی اطلاعات را فقط با عملکرد نظام‌ها مرتبط می‌دانند (مدافعان نظریه معنا‌شناختی).

3
اطلاعات ترکیبی به نمادهای پیام‌ساز و رابطه میان آنها (شكل اطلاعات) وابسته است. (نشاط، 1385 الف، ص.7)
اطلاعات معنایی وابسته به معانی پیام‌ها و جنبه‌های معرفتی (محتوای اطلاعات) است.
اطلاعات عملی وابسته به کاربرد و اثر پیام‌ها (متن آطلاعات) است.

4

از لحاظ
[قالب] اطلاعات شفاهی نتیجه تحقیقات و مطالعات افراد باشد و یا اینكه صرفاً بازگویی نظریات و تجربیات گذشته افراد و سازمان‌ها را در بر می گیرد.
(حسن‌زاده و فتاحی، 1383، ص.85)
اطلاعات مكتوب اطلاعاتی كه در قالب یك نوشته از جمله: كتاب، نامه، روزنامه، مجله و دیگر اشكال مكتوب درآمده و قابل انتقال و استناد است.
اطلاعات دیداری و شنیداری اطلاعاتی كه از طریق سخن‌پراكنی‌ها و به شكل فیلم، رادیو و تلویزیون و پخش ماهواره‌ای منتقل می‌شود.

5
اطلاعات رخدادگانی یک گزاره قابل اثبات است؛ یعنی هر چند بار و در هر جا که به دنبال این اطلاعات بگردید، در نهایت و همواره پاسخ‌های یکسان خواهید یافت.
(برکهارت ؛ مک‌دونالد ‌‌و رادماخر ، 1387، ص.14)
اطلاعات تحلیلی تفسیر اطلاعات رخدادگانی است.
اطلاعات ذهنی صرفاٌ نقطه نظری است که ارائه شده و نظر و دیدگاه فقط یک نفر را بیان می‌کند.
اطلاعات عینی تلفیقی از اطلاعات بر گرفته از چند منبع مختلف است و یافته‌های تکرارپذیر را ارائه می‌دهد.

6

از نظر منشا اطلاعات دست اول برای بار اول پدیدار شده، در جای دیگر منتشر نشده، در بستر دیگری به کار نرفته، فرد دیگری آن را تفسیر، تصفیه، تلخیص، یا ارزیابی نکرده است. (برکهارت؛‌‌
مکدونالد‌‌ و
‌رادماخر، 1387، ص.15)
اطلاعات دست دوم از منبع اصلی جدا شده و باز‌آرایی گردیده، به باز‌گویی، باز‌آرایی، آزمون یا تفسیر اطلاعات برگرفته از یک یا چند منبع دست اول می‌پردازند.
اطلاعات دست سوم در مقایسه با اطلاعات دست دوم، از منبع اصلی بیشتر فاصله گرفته است.

در بعضی مواقع انواع اطلاعات با انواع منابع یا قالب‌های اطلاعات در ذهن یکسان متبادر می‌شود، برای رفع این ابهام ذهنی و همچنین جهت مرور، در ادامه انواع منابع (قالب‌های) اطلاعاتی بصورت مختصر بیان میگردد.

2-6. انواع منابع (قالب‌های) اطلاعات در سازمان‌ها
اطلاعات به روشهای گوناگون، اشكال مختلف و از منابع متفاوت دریافت یا ارسال، نگهداری، ذخیره‌سازی و مدیریت می‌شوند. نظامهای خودكار اداری، كتابخانه‌ها، بایگانی‌ها و ارتباطات درون، میان و برون ‌سازمانی و پایگاههای داده‌ها و برقراری ارتباطات با شبكه‌های درون و میان و برون سازمانی و شبكه‌های اینترانت، اكسترانت و اینترنت نمونه‌هایی از واحدهای عرضه كننده و تأمین كننده اطلاعات هستند. این شبكه‌ها اطلاعات را به اشكال نموداری، تصویری، متن و به صورت داده‌های خام و پرورده و در رسانه‌های چند منظوره در اختیار كاربران، كارشناسان و مدیران قرار می‌دهند (مومنی، 1385، ص.296).
منابع اطلاعاتی سازمانها را می‌توان به 4 دسته به شرح ذیل تقسیم‌بندی كرد: منابع كتابی ، منابع غیركتابی ، مواد دیداری و شنیداری و مواد الكترونیكی (اسدزاده، 1385، ص.35-39). مواد الكترونیكی را می توان به عنوان پایگاه‌های اطلاعاتی بررسی كرد.
پایگاه‌های اطلاعاتی را می‌توان به دو دسته كلی پایگاه‌های اطلاعاتی «مرجع» و «منبع» دسته‌بندی كرد. پایگاه‌های اطلاعاتی مرجع شامل پایگاه‌های اطلاعاتی كتابشناختی و ارجاعی هستند.
پایگاه‌های اطلاعاتی منبع یا غیركتابشناختی شامل پایگاه‌های اطلاعاتی عددی، متنی– عددی، خواص و گاه تمام متن هستند.
پایگاه‌های اطلاعاتی «عددی» در‌بردارنده ارقام، جداول و یا سری‌های زمانی بیان هستند.
پایگاه‌های اطلاعاتی عددی- متنی در بردارنده اطلاعات آماری و متنی هستند.
پایگاههای اطلاعاتی خواص دربردارنده اطلاعات در زمینه خواص فیزیكی، شیمیایی و فنی مواد و تركیبات هستند.
پایگاه‌های اطلاعاتی تمام متن، دستیابی به متن كامل مدارك را امكان‌پذیر می سازند (داور‌پناه، 1385، ص.65-66).
ویلسون (1997) نیز در یك تقسیم‌بندی برای منابع اطلاعاتی سازمانی، آنها را به چهار دسته تقسیم‌بندی می‌كند. به نظر می‌رسد كه معیار ویلسون نیز برای این تقسیم‌بندی براساس قالب منابع اطلاعاتی بوده است تا محتوای آنها، زیرا در این راه كمتر به محتوای آنها توجه داشته است. ویلسون منابع اطلاعاتی سارمان را متشكل از چهار نوع مختلف “داده، پیشینه، متن و فناوری اطلاعات” می‌داند.
در بسیاری از سازمان‌های امروزی فناوری اطلاعات زیر ساخت لازم برای دیگر بخشهای اطلاعاتی سازمان مانند سیستم‌های خبره و پایگاه‌های اطلاعاتی را فراهم می‌كند (ویلسون، 1997، ص.190-191؛ نقل در: محمدخانی، 1387، ص.24-27).

تکنولوژی اطلاعات، آموزش و پرورش، اطلاعات

ت وجود دارند (علیدوستی، 1386، ص323-327).

2-4-3. ارزش سیاسی اطلاعات
حاکمیت ملی که در واقع قدرت نفوذ یک کشور بر مسیر تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی‌‌ _‌ فرهنگی خود است، تحت تاثیر حاکمیت بر اطلاعات است. تمرکز قدرت، نفوذ سیاسی و تحولات اجتماعی ناشی از اطلاعات دلیل آشکاری بر مزایای ایجاد قطب اطلاعاتی است (داورپناه و آرمیده، 1384، ص.103).
همواره در متون مختلف از علم و اطلاعات به عنوان مظهر قدرت یاد شده است. پذیرش این نکته می‌تواند به این معنی نیز قلمداد شود که تلاش کشورها به منظور ارتقای جایگاه علمی خود در سطح بین‌المللی، در راستای نشان دادن قدرت آنها در آن زمینه علمی نیز قابل استناد است. به عنوان نمونه، تحقیقات مرتبط با “انرژی هسته‌ای” در یک کشور می‌تواند نشان‌دهنده توان و قدرت علمی آن کشور در زمینه موضوعی فوق باشد. متخصصان علوم سیاسی، علم را به عنوان واقعیتی مستقل از دگرگونی‌های سیاسی در نظر نگرفته‌اند، چرا که به روابط متقابل میان علم و فناوری از یک سو و دولت از سوی دیگر توجه داشته‌اند (نوروزی چاکلی و نورمحمدی، 1386، ص.3).
نا‌گفته نماند، به دلیل توسعه سریع تکنولوژی اطلاعات، سوء استفاده از قدرت به وسیله دولتهای طرفدار استبداد شهرت بیشتری را در سالهای اخیر، پیدا کرده است (ناس ، 1999، ص.11).

2-4-4. ارزش مدیریتی اطلاعات
در عرصه فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی، فنی و … منابع محدود و نیازها نامحدود است. بكارگیری موثر و مطلوب منابع در راستای تحقق اهداف از مهمترین مسایل حوزه مدیریت و اداره هر سازمان است. در این راستا، مدیریت برای تصمیم‌گیری، نیاز به اطلاعات دارد (رهنمای رودپشتی، 1380، ص.28).
آهیتوو و نیومن ارزش اطلاعات را از نظر تصمیم‌گیری به تفصیل بیان کرده‌اند. از نظر آنان، هر تلاشی بر سنجش اطلاعات باید با تصمیمی که با این اطلاعات پشتیبانی می‌شود، گره بخورد. به عبارت دیگر، از نظر آنان، اطلاعات دارای ارزشی جهانی و مطلق نیست و بستگی به این دارد که چه کسی، چه زمانی و در چه موقعیتی از آن استفاده می‌کند. بدین ترتیب، اطلاعات ارزشی نسبی دارد که بر مقایسه نتایج حاصل از مجموعه‌های مختلف اطلاعات مبتنی است (علیدوستی، 1386، ص.317).
اطلاعات برای سازمان آنقدر با اهمیت تلقی شده است كه آنرا به خونی تشبیه كرده‌اند كه در شریانهای سازمان در جریان است، خونی كه حیات سازمان به آن بستگی دارد. برای تصمیم‌گیری صحیح و موثر، دو نوع اطلاعات ضروری است: اطلاعات اساسی درباره ذات طبیعت سازمان و اطلاعات درباره وضعیت سازمان، یعنی اطلاعات درباره رفتار مدیران در سازمان، انگیزه، روحیه و اشتیاق به كار كاركنان سازمان، ساختار و عملكرد شبكه ارتباطات، فرایند و مكانیزم تصمیم‌گیری، تولید و درآمد سازمان. پایه تصمیم‌گیری سازمانی بر توانایی فرموله كردن و انتخاب گزینه‌ها با استفاده از اطلاعات بوده و اطلاعات متضمن انتقال و دریافت آگاهی و دانش است. ساختار هر سازمان چهارمین عامل سازمانی است كه بر نیازهای اطلاعاتی تاثیر می‌گذارد. شیوه مدیریت یا فلسفه حاكم بر سازمان پنجمین عامل سازمانی است كه بر نیازهای اطلاعاتی تاثیر می‌نهد. بدیهی است كه اطلاعات مهمترین اهرمی است كه به مدیریت، فرآورده‌ها یا خدمات و نیز به بهره‌وری كمك می‌كند تا در این محیط رقابت‌آمیز نفوذ كند و اصول اشاعه اطلاعات باید با نیازهای افراد یا سازمان گیرنده مناسبت داشته باشد. اطلاعات باید به موقع ارائه شود و كیفیت اطلاعات با اهمیت است. یك مدیر علاوه بر دانستن قوانین و مقررات اداری، مالی و بازرگانی، باید توان برنامه‌ریزی، سازماندهی، هماهنگی، كنترل و ایجاد انگیزه را نیز داشته باشد. موفقیت مدیران در سازمانها، در گرو مهارت‌های آنان در برنامه‌ریزی خوب، سازماندهی و هدایت و كنترل است كه نقطه عطف تمامی این مهارتها، بهره‌مندی از اطلاعات در امر تصمیم‌گیری است. به دیگر سخن تمامی فعالیت‌های مدیران با تصمیم‌گیری در ارتباط خواهد بود (كنعانی تودشكی، 1384، ص.9-10). پس، مدیر یك سازمان برای انجام كارهای روزمره مدیریتی سازمان خود نیاز به اطلاعات دارد. بنابراین، یك مدیر باید توان شناسایی (نیاز، مجرا و جریان اطلاعات در داخل سازمان)، ارزیابی اطلاعات مدیریتی به دست آمده، بكارگیری آنها در فرآیند مدیریت و پیشبرد اهداف سازمانی را داشته باشد. زیرا محیط سازمانی امروزی بسیار متحول‌تر از گذشته است و مدیریت تغییر و تحول به اطلاعات روزآمد بستگی دارد (حسن‌زاده، 1383 الف، ص.128).

2-4-5. ارزش اطلاعات در آموزش و پژوهش
اگر اقتصاد را موتور حركت توسعه بدانیم، آموزش و پرورش بستر و هموار كننده مسیر حركت به شمار می‌آید. آموزش، شرایط لازم برای حركت در مسیر صحیح را فراهم می‌سازد. آنچه با آموزش اتفاق می‌افتد، در واقع، انتقال اطلاعات و دانش برای تربیت نیروی لازم برای توسعه است. بنابراین، اطلاعات و دانش عنصر اصلی نظام آموزش و پژوهش محسوب می‌شوند.
تصور آن كه در امر آموزش، انتقال اطلاعات صورت نگیرد غیر ممكن است. این مسأله به ویژه در حوزه‌هایی كه روزآمد بودن اطلاعات امری بسیار مهم به شمار می‌آید (از قبیل علوم پزشكی، علوم كاربردی، كشاورزی، علوم رایانه و مانند آنها) و حتی در حوزه‌های علوم انسانی كه نظریه‌های جدید مطرح می‌شود، حیاتی است (پریرخ، 1386، ص.13).
سرشت هر پژوهش آنچنان با اطلاعات و منابع دانش در هم آمیخته كه بدون توجه به اطلاعات موجود و بدون داشتن رفتار اطلاع‌یابی مؤثر نمی‌توان اطلاعات جدید و به اصطلاح دانش نو تولید كرد. بدیهی است چنانچه پژوهشگری در شناخت نیازهای اطلاعاتی خود، دستیابی به منابع اطلاعات، ارزیابی و بهره‌گیری بهینه از آنها بتواند موفق عمل كند، نتایج پژوهش وی از موفقیت بیشتری برخوردار خواهد بود و بر دانش موجود خواهد افزود (فتاحی، 1383، ص.138).
رابطه مستقیم میان حجم فعالیتهای پژوهشی و كمیت و كیفیت منابع اطلاعاتی در كتابخانه‌ها شاهدی است بر این ادعا كه پژوهش به صورت جدی از یك سو وابسته به اطلاعات است و از سوی دیگر خود اطلاعات تولید می‌كند (پریرخ، 1386، ص.13).

2-4-6. ارزش توسعه‌ای اطلاعات
اطلاعات از جهات مختلف با توسعه در ارتباط است. از آنجا كه توسعه با تغییر همراه است، تغییر بدون اطلاعات امكان‌پذیر نیست و چنانچه صورت پذیرد، نتایج مطلوب به همراه نخواهد داشت. معیار توسعه‌یافتگی چیزی جز قابلیت تولید و استفاده از اطلاعات نیست (حسن‌زاده، 1385، ص.85). برنامه‌ریزی توسعه و توسعه آگاهانه اقتصادی و اجتماعی، تلاش ارزشمندی است كه نیاز شدید به دانش و اطلاعات دارد و به جرات می‌توان گفت كه امروزه پیشرفت و توسعه نمود عینی كاربرد اطلاعات است.
اگر جوامع كنونی را در دو دسته توسعه یافته و در حال توسعه قرار دهیم، مشخصاً به دو گروه ثروتمندان اطلاعاتی و فقرای اطلاعاتی برمی‌خوریم (بهشتی، 1376، ص.3). جوامع توسعه یافته و ثروتمندان اطلاعاتی جوامعی هستند كه به ابزار پیشرفت و توسعه مسلح‌اند و به جامعه اطلاعاتی به عنوان محصول عصر اطلاعات بدل شده‌اند و این جوامع پیشتاز میدان تلقی می‌گردند و سایر جوامع دنباله‌رو آن خواهند بود. بدیهی است این جوامع به اهمیت اطلاعات پی برده و از تسهیلات آن نیز بهره‌مندند. درك این واقعیت كه در برخی از كشورهای توسعه یافته بیش از 50 درصد اشتغال نیروی انسانی در بخش اطلاعات و صنعت اطلاع‌رسانی است بر اهمیت موضوع می‌افزاید، تا جایی كه سهولت در دسترسی به اطلاعات را شاخص تعیین‌كننده در امر توسعه دانسته‌اند (نقش كلیدی…، 1377، ص.2).
پس”بین اطلاعات و توسعه رابطه نزدیكی وجود دارد؛ اگر به اغلب نظامهای اقتصادی موفق آسیا، مثل ژاپن، سنگاپور و كره نگاهی داشته باشیم، در‌می‌یابیم كه آنها حقیقتا كشورهایی هستند كه در آنها اطلاعات علمی و اقتصادی به سهولت و به طور وسیع در اختیار است و فناوری اطلاعات در هر سه كشور توسعه یافته و در سطح پیشرفته‌ای قرار دارد” (امینی، 1387، ص.106). کشورهای توسعه یافته، اطلاعات را بسان درون‌دادهای ضروری برای توسعه تکنولوژیکی و اقتصادی خود می‌دانند، زیرا معتقدند تحقیقات کاربردی حال و گذشته، بر نوعی از فناوریهای اطلاعاتی مبتنی بوده است و پژوهشهای نظری نیز به نحو دیگری از آن بهره‌مند گشته‌اند (ناصح، 1385، ص.178-179). جنبه‌های مختلف توسعه عبارتند از: توسعه فرهنگی، توسعه سیاسی، توسعه اقتصادی و صنعتی، توسعه انسانی، توسعه اجتماعی و رفاه كه بحث جداگانه ای نیاز دارد.

2-4-7. ظهور جامعه اطلاعاتی
از زمانی كه دانش تبدیل به نیروی شتاب دهنده برای توسعه اجتماعی شده، توجه جامعه به اطلاعات و دانش در حال گسترش بوده و تقاضاهای مردم برای اطلاعات و دانش مرحله به مرحله گسترش یافته است (شانهونگ ، 1386، ص.17).
در عصر اطلاعات، همه مناسبت‌ها با اطلاعات به وجود می‌آید و دسترسی به اطلاعات و استفاده مناسب از آن، جایگاه اجتماعی مناسبی را برای انسان‌ها به ارمغان می‌آورد. كشاورزی و صنعت نیز متاثر از عصر اطلاعات‌اند. داشتن اطلاعات در بازارهای مالی، اقلیم‌های مناسب كشت و زرع، فروش محصولات، آفات و بلایای طبیعی، یكی از اركان مهم فعالیت‌هایی است كه به ظاهر، فعالیت‌های اطلاعاتی نیستند ولی با دقت و تامل می‌توان دریافت كه به اطلاعات بسیار نیازمندند. به جرات می‌توان ادعا كرد كه 100 درصد افراد جامعه، كم و بیش، متاثر از اطلاعات و فناوری اطلاعاتی و ارتباطی‌اند. هم چنین، اطلاعات كلیه زیر‌ساخت‌های فرهنگی، فنی، اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی جوامع را متحول كرده و موجب شكل‌گیری نظام‌های اطلاعاتی نوینی در عرصه جهانی شده است كه ظهور جامعه اطلاعاتی یكی از مهم‌ترین ره‌آوردهای عصر

ارزش افزوده، ادراک، اطلاعات

همان‌طور که مشاهده می‌شود اطلاعات بر حسب داده، دانش بر حسب اطلاعات و خرد بر حسب دانش تعریف می‌شود. آکوف (1989) معتقد است:
_ داده به عنوان نمودی که نماینده موجودی یک شیء، رویداد یا محیط آن هستند، تعریف می‌شود. داده‌ها محصول مشاهده‌اند و تا زمانیکه در یک قالب مفید که مرتبط است قرار نگیرد، غیر قابل استفاده است. تفاوت بین داده و اطلاعات کاربردی است نه ساختاری.
_ اطلاعات پاسخ به سوالاتی است که با کلماتی مانند چه کسی، چگونه، چه وقت و چقدر شروع می‌شود. سیستم‌های اطلاعات، داده‌ها را تولید، بازیابی و پردازش می‌کنند. اطلاعات از داده‌ها استخراج می‌گردد.
_ دانش دانایی و آنچه که امکان آموزش و انتقال اطلاعات را ممکن می‌سازد، است. دانش می‌تواند یا از طریق انتقال از کسی که آن را دارد (از طریق آموزش)، یا از طریق استخراج (اقتباس) از تجربه کسب شود.
_ خرد توانایی افزایش تاثیر است. خرد به ارزش می‌افزاید و نیازمند عملیات ذهنی است که ما آن را قضاوت می‌نامیم. ارزشهای اخلاقی و زیبایی که خرد به آن دلالت می‌کند ذاتی فرد (شخصی و منحصر به فرد) هستند (رولی ؛ هارتلی ، 2008، ص.5-6).
درخصوص مفهوم و ماهیت “اطلاعات” نیز همانند اصطلاح علم، تعاریف و دیدگاههای متعددی وجود دارد. اطلاعات مفهومی است با کاربردهای متعدد و متفاوت، به گونه‌ای که هرکس متناسب با نیاز خود معنی یا معانی خاصی از آن استنباط می‌کند (چشمه سهرابی، 1386، ص.8).
از جمله عوامل دیگری که موجب شده، تعاریف و تفاسیر مختلفی برای واژه اطلاعات ارائه شود همپوشانی این اصطلاح با موضوعات و اصطلاحات علمی و فنی دیگر است و شماری از رشته‌های علمی و آكادمیك در پیوندی نزدیك با این واژه قرار دارند؛ به همین دلیل بر پیچیدگی بار معناشناختی آن افزوده شده است.
مارچلو یكی از كارشناسان انفورماتیك، معتقد است كه اطلاعات عبارت است از هر مجموعه‌ای از عناصر رقمی‌(دیجیتال)، حروفی یا نمادی كه دارای مفهومی آشكار و مشخص است و می‌تواند در معرض پردازش اتوماتیك قرار گیرد (محسنی، 1380؛ نقل در: امینی، 1387، ص.105).
دانشمندان علوم شناختی عقیده دارند: اطلاعات از یك فرایند خاص و مجموعه‌ای از شرایط سرچشمه می‌گیرد، اما به خودی خود دارای ماهیتی عینی است (دارنلی و فدر ، 1384؛ نقل در: امینی، 1387، ص.105).
موكی و دیگران نیز از «جنبه مفهومی» دو نگرش را برای این اصطلاح شناسایی کرده‌اند كه یكی اسنادی و دیگری كاركردی است. اِسنادگرایان اطلاعات را ویژگی كلیه عناصر و نظامها می‌دانند، یعنی این خصیصه را به وجود آنها نسبت می‌دهند در حالیكه كاركردگرایان اطلاعات را فقط به عملكرد نظامها مرتبط می‌دانند (حری، 1387؛ نقل در: امینی، 1387، ص.105).
“مگ كریدای”و”رایس” مفاهیم عرضه شده از آن را در طول پنجاه سال اخیر، چنین جمع‌بندی می‌كنند:
_ اطلاعات داده‌های ذخیره شده است و این ذخیره‌سازی ممكن است در رسانه‌ای سنتی چون كتاب یا رسانه الكترونیكی و رو به رشد امروزی صورت گیرد.
_ اطلاعات را می‌توان از انگیزش‌ها و پدیده‌های محیط كسب كرد، كه البته این نگرش و پدیده‌ها به قصد انتقال پیام خاصی پدید نیامده‌‌اند؛ اما هرگاه به درستی تفسیر شوند می‌توانند جنبه اطلاعات داشته باشند.
_ معانی در ذهن مردم نهفته است نه در واژه‌ها و داده‌ها. عوامل زمانی و مكانی نقش عمده‌ای در شكل‌گیری اطلاعات و تفسیر آن دارند.
_ اطلاعات از مبداء ارسال به مقصد دریافت از طریق پیام منتقل می‌شود و انتظار می‌رود كه دریافت كننده، پیام را آن گونه كه نیت فرستنده بوده است، تفسیر كند.
_ هرگاه اطلاعات اشاعه یابد یا مبادله شود ارزش افزوده خواهد یافت (حری، 1387؛ نقل در: امینی، 1387، ص.105).
عینی (1384، ص.29-34) مفهوم و واژه “اطلاعات” را از دیدگاه دانشمندان مختلف بیان می‌کند. وی جدیدترین دیدگاه را متعلق به نورتون (2000) معرفی كرده است:
“در همه فعالیت‌های بشری اطلاعات به مثابه کالا یا پدیده‌ای اساسی اهمیت زیادی دارد و توسعه همه فناوری‌ها حول مرکز اطلاعات می‌گردد، پس واژه اطلاعات برای ما بسیار مهم است. اطلاعات پدیده‌ای است که خلق می‌شود و از طریق طبیعت، میان جوامع انسانی و در ارتباط با یاخته هر جانداری، تبادل با موجودات زنده و نظام‌های اجتماعی پردازش می‌شود. اطلاعات مثل”انرژی” یک پدیده اصلی است. انرژی به صورت‌های متنوعی ظهور می‌کند (گرما، انرژی الکتریکی، شیمیایی و…) اطلاعات را به همان شکل متنوع می‌توان مشاهده کرد (دانش، خبر، داده واقعی و…). انرژی را می‌توان با مفهومی انتزاعی و تحلیلی توصیف کرد که با شکل صوری آن تفاوت دارد. بدیهی است که مثل انرژی، اطلاعات هم می‌تواند به مفهوم انتزاعی و تحلیلی توصیف شود و ماهیت اساسی اطلاعات به خودی خود به طور کلی با فرآیند انتقال یا تبادل اطلاعات نشان داده شود. مجراهای ارتباطی، ابزاری است برای انتقال از مجراها یا نشانه‌های فیزیکی، زبان رایانه، انواع سخن وگفتار، گرافیک یا حتی پویانمائی (تصویر متحرک) در تلویزیون”.
در عصری كه تصمیم‌سازی و سودمندی هر اقدامی منوط به دانسته‌هاست، تكریم و پاسداشت منزلت اطلاعات به مثابه حربه‌ای جهت مقابله با نادانسته‌ها و عدول از حریم ناامن تردید و ناكامی است (سبكتكین، 1386، ص.141).
در قرن نوزده که قدرت رسانه دیجیتالی پدید آمد، مفهوم اطلاعات وارد عصر تازه‌ای گردید. اطلاعات سه مرحله متوالی و پیوسته دارد:
1. تولید می‌شود.
2. به اشتراک گذاشته می‌شود
3. استفاده می‌شود (کلیولند و کلیولند، 1385، ص.35).
شناخت اطلاعات را دیگر نمی‌توان به شناخت مفهومی واحد مانند بیت، ادراك، توصیف، ایده یا هر چیز دیگر تقلیل داد؛ بلكه باید حالات و سطوح مختلفی را در آن قائل شد (نشاط و حری، 1386، ص.28).
حری (1383 الف، ص.15) بیان می‌کند: اطلاعات تنها مجموعه‌ای از داده‌ها، بیت‌ها نیست، و حتی آن را تنها تا حد کالای قابل خرید و فروش نمی‌توان تنزل داد. اطلاعات مجموعه‌ای از انگاره‌های ادراک، روابط شناختی، و شاخص تفاوت‌هاست.
وقتی می‌گوییم اطلاعات پدیده‌ای است چند بُعدی، بدین معناست كه اطلاعات پدیده‌ای است كه در آن واحد فیزیكی، زیستی، مغزی، نفسانی، روانی، فرهنگی و اجتماعی است كه به نحوی جدایی‌ناپذیر به یكدیگر پیونده خورده‌اند. هر یك از این بخش‌های جدا افتاده، تصویر كلی را كه خود جزئی از آن هستند نادیده می‌گیرند. اطلاعات، شبه جزیره‌ای است كه برای شناختش باید آن را به قاره‌ای كه خود، جزیی از آن است متصلش كرد. شناخت اطلاعات در آن واحد زیست‌شناختی، مغزی، روحی، منطقی، زبانی، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی است؛ به همین دلیل نمی‌توان آن را از زندگی بشر و روابط اجتماعی جدا و در مرزهای مشخص محدود كرد (نشاط و حری، 1386،ص. 29).
«اطلاعات، در واقع، بذر تجزیه‌ناپذیری است كه همه چیزهای دیگر از آن می‌روید» (زایلینگر ، نقل درفن بایر ،2004، ص.XIII، نقل در: حری، 1385ب، ص. 106). این سخن كه درونمایه اصلی كتابی با عنوان (اطلاعات: زبان نوین علم) است، اساس بحثی است كه از اوایل قرن بیستم تا‌كنون موضوع مناظرات و جدل‌هایی بوده كه امروزه به جایگاهی متفاوت با گذشته دست یافته است.
سخن زایلینگر از دو جهت حائز اهمیت است: نخست اینكه اطلاعات زیر‌ساخت كلیه فعالیت‌هایی است كه در عرصه‌های مختلف علمی و نیز میان مردم عادی جریان دارد، كه این خود موضوع آثار و متون متعددی است؛ دیگر آنكه این اطلاعات خود تجربه‌ناپذیر بوده و كاهش‌پذیر نیست. به اعتبار همین دو خصلت اطلاعات، نه می‌توان برای آن انواع مختلف از قبیل اطلاعات فیزیكی، اطلاعات ریاضی، اطلاعات معناشناختی، اطلاعات سیبرنتیكی، یا اطلاعات كوانتومی قائل بود و نه می‌توان اطلاعات را شامل اجزایی دانست كه تجمیع آن اجزاء «كلی» به نام اطلاعات را تشكیل دهد.
به اعتقاد حسن‌زاده (1383‌ب، ص.85) می‌توان صرف نظر از هستی‌شناسی اطلاعات، اطلاعات را به مثابه پدیده‌ای اجتماعی كه تولید می‌شود، توزیع می‌گردد و در نهایت به مصرف می‌رسد، بررسی کرد و به چگونگی عملكرد آن در جغرافیای سیاسی اطلاعات پرداخت.

2-3. همگرایی اطلاعات و ارتباطات
همگرایی به ادغام شدن چندین كاركرد در یك محصول واحد اشاره دارد كه به این همگرایی، همگرایی تكنولوژیكی می‌گویند؛ از قبیل كامپیوترها كه علاوه بر متن به ارائه گرافیك و تصویر نیز می‌پردازند و تلفن‌های همراه كه متن و گرافیك را به خوبی صدا منتقل می‌نمایند. این همگرایی منجر به تغییراتی در زمینه زیر‌ساخت‌های ارتباطی، تولیدات اطلاعاتی و ارتباطاتی و خدمات گردیده است؛
ابزارها و وسایلی كه به هر طریق موجب تولید، انباشت، پردازش و اشاعه اطلاعات می‌شوند كه اساس آن بر مبنای رایانه و ارتباطات از راه دور است، فناوری ارتباطات و اطلاعات گویند. در این تعریف، كامپیوترها اساساً كار پردازش و انباشت اطلاعات را انجام می‌دهند و ارتباطات از راه دور امكانات پخش و توزیع این اطلاعات را در سطح بسیار وسیعی فراهم می‌نمایند. زمانی كه صحبت از كامپیوتر می‌شود هر دو جنبه مدنظر قرار می‌گیرد. این همگرایی موجب توسعه دسترسی به ارتباط، كاهش هزینه و رشد اقتصادی و به دنبال آن شركت مؤثر در اقتصاد جهانی و جوامع اطلاعاتی گردید. وظیفه اصلی این فناوری، اشاعه اطلاعات و تسریع هر چه بیشتر جریان مبادله اطلاعات است (فهیمی‌فر، 1387، ص.61-62).
اطلاعات همواره در فرایند برقراری ارتباط است كه خود را نشان می‌دهد، به گونه‌ای كه زمانی ارتباط میان دو عنصر برقرار می‌گردد، همواره اطلاعاتی در این بین مبادله گشته و زمانی كه اطلاعاتی به دست گیرنده می‌رسد این اطلاعات حتماً از طریق یك مجرای ارتباطی مناسب

ارزش افزوده، ، اطلاعات

منتقل گردیده است؛ البته اطلاعاتی بودن پیام، بسته به نگرش قبلی گیرنده و تصمیمات بعدی وی مربوط است. بنابراین، نمی‌توان اطلاعات را از ارتباطات و ارتباطات را از اطلاعات جدا نمود. حتی نمی‌توان گفت كه اطلاعات پایه ارتباطات است یا ارتباطات سنگ بنای اطلاعات را به وجود آورده است. در واقع، میان این دو مفهوم رابطه تعاملی دو طرفه و همزمان وجود دارد (شکل2-2). از سویی، انبوه اطلاعات نیازمند پیشرفت مجرای ارتباطی و پیشرفت این مجرا نیازمند اطلاعات است (فهیمی‌فر، 1387، ص.58).

شکل2-2. رابطه میان اطلاعات و ارتباطات (فهیمی‌فر، 1387، ص.58)

بالاخره، انقلاب ارتباطی و اطلاعاتی معاصر از سویی موجب پیدایی و فراگیری انواع فناوریهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی شده كه از طریق آنها انواع فعالیتها و استنباط‌های افراد را می‌توان به اشتراك گذاشت، و از سوی دیگر موجب شكل‌گیری نظام ارتباطی تله ماتیك از تركیب ارتباطات راه دور و انفورماتیك و فضای جدید شد كه جوامع، گروهها و افراد می‌توانند در آن گردهم آیند و به بحث و تبادل نظر بپردازند و هر جا كه امكان مشاركت گسترده وجود داشته باشد و خدمات عمومی ایده‌آل فراهم باشد، این نظام می‌تواند سوای انتقال انحصاری اطلاعات، فرصتی را نیز برای تبادلات فرهنگی و علمی فراهم آورد (علیدوستی؛ خسروجردی و دوران، 1388، ص.47).

2-3-1. جهانی شدن اطلاعات و ارتباطات
یکی از شعارهای رایج در قرن 21 واژه جهانی شدن است. تعریف واحدی از جهانی شدن وجود ندارد، اما یک ویژگی عمده جهانی شدن که بر آن توافق نظر وجود دارد ایجاد یکپارچگی در اقتصاد، سیاست، محیط زیست، توسعه اجتماعی و … است (فتحی و عزیزی، 1386، ص.192). به عبارتی”جهانی شدن” به فرایندی اطلاق می‌شود که طی آن جریان آزاد اندیشه، کالا، خدمات و سرمایه در سراسر دنیا میسر شده و موجبات رفاه و سعادت بیشتر شرکت کنندگان فراهم گردد (شادمان، 1386، ص.65).
جهانی شدن جوی را ایجاد کرده است که کسب اطلاعات لازم برای پیشرفت هم‌آهنگ با رشد اقتصاد جهانی و جذب سرمایه‌های خارجی به ارتباطات الکترونیکی نیاز است. اطلاعات برای پیشرفت انسان ضروری است و امروزه به کالایی تبدیل شده است که قابلیت خرید و فروش دارد. بدون ارتباط و سرمایه لازم برای تکنولوژی، دیگر اطلاعاتی وجود نخواهد داشت و بدون اطلاعات هیچ رشدی وجود ندارد و توانمندی‌های اطلاعاتی لازم برای جهانی شدن و حضور موفق در عرصه جهانی امری غیرممکن خواهد بود (دچامپس ، 2002؛ نقل در: فتحی و عزیزی، 1386، ص.192).

2-4. ارزش اطلاعات
جامعه كنونی، انرژی خود را از اطلاعات مبتنی بر پژوهشهای علمی بدست می‌آورد كه نه تنها احیاپذیر بلكه قابل زایش نیز هستند. با مطالعه تاریخ جوامع انسانی، می‌توان دریافت كه تحولات جوامع، همواره با جابجایی قدرت و انرژی همراه بوده است و این دگرگونی تمام ابعاد و زوایای زندگی را تحت تاثیر قرار داده است و كسانی در عرصه تحول بقای خود را حفظ كرده‌اند كه ضرورت همگام شدن با تغییرات را پذیرفته‌اند. امروزه انسان در جایی قرار دارد كه اطلاعات قدرت است و پذیرش الزامات جامعه اطلاعاتی یك ضرورت. در این بحران، جبران لحظه‌ای غفلت، بسیار سخت و حتی غیر ممكن است (امینی، 1387، ص. 106).
مولانا (1371، ص.9-10) معتقد است: پس از جنگ دوم جهانی ابرقدرت‌ها مخصوصاً آمریكا، پوشش جدیدی به سلطه‌گری و نفوذ خود در سراسر دنیا دادند و مسئله اطلاعات و ارتباط را به طرزی حیاتی، در تمام سیاست‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی خود قرار دادند.
علاوه بر اینکه اطلاعات در تمام کنش‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی انسانها حضور دارد؛ گروهی از فیزیکدانها اطلاعات را نوعی انرژی دانسته‌اند و گاهی به جای اصطلاح انرژی، لفظ یا اصطلاح اطلاعات را به کار می‌برند. به دلیل اینکه، مقدار معینی از انرژی به مقدار معینی از کار تبدیل می‌شود.
در نبود اطلاعات، جریان اطلاعات از منبعی به منبع دیگر منتقل نمی‌شود و در نتیجه کاری صورت نمی‌گیرد. اطلاعات زمانی مفید و سودمند خواهد بود که کهنه و سوخته نباشد و بتواند در ساختار ذهنی گیرنده آن، تحول و دگرگونی ایجاد کند. باید دید که این اطلاعات کاربرد آموزشی دارد یا عملیاتی. در هر یک از این جنبه‌ها، اطلاعات کارکرد خاص خود را دارد؛ مثلاً استفاده از اطلاعات در اندازه‌گیری نظام‌های مدیریت. پس در هر سیستمی، اطلاعات یک عنصر و مولفه اساسی محسوب می‌شود (اصنافی، 1386، ص.20).
از طرفی فن‌آوری‌های نوین به طور شگفت‌انگیزی تاُثیر اطلاعات بر زندگی انسان را افزایش داده است. پیش‌بینی می‌شود در آینده‌ای نه چندان دور اطلاعات به حالت گاز در‌آید. این بدان معنا خواهد بود که به زودی شاهد خواهیم بود که اطلاعات در تمامی فضای محیط زندگی‌مان انتشار خواهد یافت (اصنافی، 1386، ص.25).
استوارت (1997) اطلاعات را یکی از انواع سرمایه‌های معنوی می‌داند که می‌توان برای ایجاد سرمایه و ثروت استفاده کرد (مالهوترا ، 1386، ص.13).
فتاحی (1382، ص.5-10) ارزش افزوده‌ای برای اطلاعات قائل بوده و معتقد است: چنانچه از یک واحد اطلاعات استفاده بیشتری صورت گیرد و بهره‌گیری از آن بیش از میزانی باشد که در ابتدا مورد نظر بوده، ارزش افزوده حاصل شده است؛ به عبارت دیگر، بازده اطلاعات نسبت به میزان سرمایه‌گذاری و هزینه‌های صرف شده برای تولید، ذخیره یا سازماندهی آن بیشتر باشد. لازم به یاد‌آوریست که ارزش افزوده اطلاعات به خودی خود محقق نمی‌شود مگر آن که فرایندهایی روی آن صورت گیرد و از جمله این فرایند‌ها نظام اطلاعاتی است (فتاحی، 1382، ص.11)، که در بحث جریان اطلاعات به آن اشاره خواهد شد.

2-4-1. ارزش فرهنگی اطلاعات بر اساس فناوری اطلاعات
تاثیرات فرهنگی فناوری اطلاعات بر جامعه از ملموس‌ترین تاُثیرات آن به حساب میآید. افزایش غیرعادی اطلاعات در گردش، شتاب در همگرایی فرهنگها از طریق تبادل وسیع و سریع اطلاعات، تشکیل خرده فرهنگهای مجازی در فراسوی مرزهای جغرافیایی و تهاجم اطلاعات به قلمروهای خصوصی افراد از جمله تاُثیرات مشهود این فناوری بر فرهنگ به شمار میروند. تاکید اقتصادی و اجتماعی براطلاعات، فرهنگ جدیدی را شکل داده که نقش سیاسی و اجتماعی رسانه در آن افزایش یافته، محدودیتهای زمان ومکان کمرنگتر و موجب نمادپردازی و حقیقت نمایی جهانی شده است (علیدوستی و باقری، 1386، ص.71-72).

2-4-2. ارزش اقتصادی و صنعتی اطلاعات
از نظر زندیروان (1386، ص.217) ساختار اقتصادی در جامعه اطلاعاتی بر یک بخش اصلی و گسترده به نام اطلاعات تکیه دارد، این بخش، خود به دو زیر بخش، یکی تولید اطلاعات و دیگری تولید محصولات اطلاعات محور تقسیم میشود و سه بخش کشاورزی، صنعت و خدمات برای حفظ بقای خود در این ساختار اقتصادی جدید، ماهیتی کاملاٌ اطلاعات محور یافتهاند و به بخش ثانویه اطلاعات اتکا دارند (شکل2-3).

شکل 2-3. پیشنهاد ساختار اقتصاد در جامعه اطلاعاتی (زندی روان، 1386، ص.217).

بعضی از اقتصاددانان مانند کلی اطلاعات و ارتباطات را به عنوان اقتصاد نوین یا جدید میدانند که دارای سه ویژگی خاص است:
1. جهانی و همهگیر است.
2. شامل چیزهای نرم، غیرمملوس و پیچیده نظیر اندیشهها و آراء، اطلاعات و روابط است،
3. و به نحوی خاص مرتبط و بهم پیوسته است (کلی، 1378، ص.8).
اقتصاد جدید با موجودیتها و نهادهائی فرّار و سبک همچون اطلاعات، روابط، ارتباطات، حق طبع و نشر، سرگرمی، امنیت و رفاه، و نظایر آن سرو کار خواهد داشت [دارد] (کلی، 1378، ص.10).
صنعت اطلاعات در کشورهای توسعه یافته، بخشی است که عده زیادی را به کار می‌گیرد و در عین حال صنعت رایانه برای گسترش و تقویت صنعت اطلاعات، پشتیبانی تکنولوژیک لازم را فراهم می‌آورد.
محرک اصلی تحقیقات علمی، تولید است. نتایج تحقیقات علمی برای تولید کالا و توسعه محصولات و خدمات جدید به کار می‌رود. نوآوری کلید بقای صنعت و رقابت است. نوآوری از طریق دست‌یابی به آخرین اطلاعات و انتقال آن به فرآیند تولید امکان‌پذیر است. بنابراین، اطلاعات مهمترین عامل در خلق، نگه‌داری و توسعه هر صنعتی است، به طوری که مقدار اطلاعات مصرف شده در یک صنعت یا فناوری نشان‌دهنده سطح تکنولوژیکی و صنعتی یک ملت است (داورپناه و آرمیده، 1384، ص.109-110).
شایان ذکر است “برامان ” مشکلات تعیین ارزش اطلاعات را با بررسی ویژگیهای آنها از دیدگاه اقتصاد اطلاعات و کاربرد ابزار تحلیل نئوکلاسیک در خلق، پردازش، جریان و استفاده از اطلاعات، دسته‌بندی می‌کند. “ماندیل ” نیز معتقد است، مشکلاتی از جمله مسائل خلق اطلاعات، زمان، مکان، عینیت، عدم تجانس ، تصرف‌ناپذیری و خود‌انعکاسی در تعیین ارزش اطلاعات از دیدگاه اقتصاد اطلاعا

گروه مهارتهای اجتماعی- قسمت 5

این واحدها عدد باشند چه حرف باشند و چه کلمه ( میلر 1960 ).
میلر ادعا کرد که در حدود 7 قطعه بهم پیوسته اطلاعات میتوانند در حافظه کوتاه مدت نگه داشته میشود. برای مثال IBM برای کسانی که بانام شرکت آشنا هستند یک قطعه است اما برای کسانی که چنین آشنایی ندارند سه قطعه بحساب می آید ( سیمون ، 1974 ) .

گروه مهارتهای اجتماعی- قسمت 3

ر محدوده 2-7 هرتز تشویق میشوندومورد درمان قرارمیکیرند (هاموند .دی کوریدون ، 2005).

______________________________
1Judi.D.kropto 2.Green yansko

59

انواع نوروفیدبک ها
نوروفیدبک به انواع مختلفی تقسیم می شود ، یکی از انواع نوروفیدبک ها ، نوروفیدبک کم انرژی 1 یا به اختصار LENS است در این نوع تقریبا” متفاوت از سایر انواع نوروفیدبک ، پالسی از میدان الکترومغناطیسی به عنوان فیدبک ، به فرد داده میشود . شدت میدان اعمال شده درLENS بسیار کم و فرکانس آن نیز در حد فرکانسهای مغزی است (9) . در واقع میدانهای بکار گرفته شده درسیستم های نوروفیدبک کم انرژی ، در محدودهء میدانهای مغناطیسی کم شدت با فرکانس پایین هستند . تفاوت اساسی و کاربردی LENS با سایر نوروفیدبکها در این است که هنگام انجام آن لازم نیست بیمار از هدف درمان آگاهی کامل داشته باشند. این ویژه گی برای برخی از مقاصد درمانی یک مزیت عمده محسوب میشود . علاوه براین سبب کارکرد راحت تر کاهش تعداد جلسات درمان ودر نتیجه سرعت بخشیدن به روند درمان می شود . بنابرین میتوان گفت که یکی از کاربردهای درمانی میدانهای مغناطیسی کم شدت و مک فرکانس ، در سیستم های نوروفیدبک کم انرژی است . بدیهی است که شناخت دقیق تر آثار این میدان ها برفعالیت الکتریکی مغز انسان در جهت گسترش و توسعه بیشتر این نوروفیدبک نوین ، امری ضروری است .
به عبارت دیگر گسترش کسب اطمینان در توانمندی سیستم نوروفیدبک کم انرژی در گروه نتایج حاصل از مطالعاتی است که باهدف کشف آثار میدان مغناطیسی ضعیف با فرکانس پایین بر مغز انسان انجام میشوند (9) .
ریتم حسی – حرکتی (SMR) را علاوه بر نکاتی که در بخش قبل ذکر کردیم به مهار – تالاموس – کورتیکال 1 نیز منسوب کرده اند(ورنون ،2006 ).
ارزیابی های یک کاناله با سیستم آموزشی EEG یک کاناله انجام میشوند که باروش یک قطبی ( ارجاعی) صرفا” از یک ناحیه پوست سر داده ها ثبت میشوند آرایش های فشرده طیفی (CSAS) با روش یک کاناله بدست می آیند.این روش اجازه مقایسه همزمان دونیمکره را نمی دهد و علاوه بر این وقت گیر هم است .

60
ارزیابی های دوکاناله با سیستم های آموزشی EEG دو کاناله انجام می شوند که میتواند با روش یک قطبی از دوناحیه پوست در یکزمان گرفته شود .این روش به این معناست که ارزیابی نواحی متقابل مغز بسیار آسان بوده و پنج ثبت میتواند فعالیت ده ناحیه مغز را اندازه گیری کند. بنابراین ثبت یک کاناله و دوکاناله بسیار متفاوتند. ارزیابی های 19 کاناله با سیستم QEEG 19 کاناله انجام می شوند . به این معنی که در یک ثبت میتوان داده های 19 ناحیه مختلف را بطور همزمان بدست آورد.
تعاریف ونقائص کارکردهای اجرایی1 در کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی – نقص توجه :
شاخصهای الکتروفیزیولوژیکی اساسی از آرام شدگی مشخص شده است که از طریق تحلیل EEG کمی بیماران ADHD شناسایی شده است . توان نسبی افزایش یافته باند تتا ، توان نسبی کاهش یافته باند بتا و آلفا و نسبت توان افزایش یافته تتا / آلفا و تتا / بتا غالبا” در نواحی مرکزی ، فرونتال میانی میشود. علاوه براین ، در مقایسه بیمارانی با الگوی آرام شدگی امواج مغزی قشری با دیگر بیماران ADHD بیماران بیش فعال فعالیت نسبی باند بتا بیشتر فعالیت باند تتا نسبی کاهش یافته ، نسبت کاهش یافته باند تتا /بتا و باند دلتا کاهش یافته در نواحی فروننتال مرکزی وقشری دارند که منجر به اختلال در عملکردهای اجرایی کودکان بیش فعال – کمبود توجه میگردد.(کینگ ا.سی ; کوهن آر.ام، 1994 ). درزمینه نقائص شناختی این اختلال ، تحقیقات قابل توجهی صورت گرفته است از جمله حوزه هایی که دراین مطالعات به آن توجه شده است ، نقص در کارکردهای اجرایی می باشد. نظریه نقص در کارکردهای اجرایی نظریه نقص کارکردهای اجرایی (EF) در افراد ADHD بوسیله برخی از محققان پیشنهاد شده است . عملکردهای اجرایی شامل ، حفظ آمایه 2 ، تغییر آمایه 3 تزاحم کنترل 4 مهار یکپارچه گی مکان و زمان ، برنامه ریزی 5 ، توجه 6 و حافظه کاری 7 است . از دیدگاه نورو سایکولوژی ، کارکردهای اجرایی جزو اعمالی هستند که بیماران دچار اسیب های لوب فروننتال به خوبیقادر به انجام آنها نمی باشند . ذر مطالعات مختلف مشخص شده است( پنینگتون و آزنوف1996 ).
_________________________________
1.Excutive Function 2.Set Maintenance 3.Set shifting 4.Interference Control 5.Programm 7.Working Memory
61

افراد مبتلا به ADHD در اکثر توانایی های مربوط به کارکردهای اجرایی نقایصی دارند.
( پنینگتون و آزنوف ،1996 ). با بازنگری در پژوهش های مربوط به کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به ADHD دریافتند که 15 تا 18 مطالعه نشان داده است که افراد مبتلا به ADHD و افراد سالم در یکی یا بیشتر از سنجه های1کارکردهای اجرایی تفاوت معنی داری دارند.. عملکردهای اجرایی، کارکردهای عالی دستگاه شناختی هستند که به مجموعه ای از توانایی هایی شناختی شامل او چنین نتیجه گیری می کند که از جمله آزمون هایی که پیوسته مختل بوده اند ف ویسکانسین ، برج هانوی ، آزمون جور کردن شکلها ی آشنا ف آزمون استروپ می باشند . . مدل شناختی اصلی که نقص در کارکردهای اجرایی را به علایم رفتاری ADHD مرتبط می سازد . این است که سه دسته از علایم اصلی ADHD ( بیش فعالی ، نقص توجه ؛ تکانشگری ) همگنی زیر مجموعه نقص در مهار ( که خود یکی از انواع کارکردهای اجرایی می باشد ) هستند( پنینگتون و آزنوف1996 ; بارکلی ، 1997 و 1994 ). . مدل شناختی اصلی که نقص در کارکردهای اجرایی را به علایم رفتاری ADHD مرتبط می سازد .
این است که سه دسته از علایم اصلی ADHD ( بیش فعالی ، نقص توجه ؛ تکانشگری ) همگنی زیر مجموعه نقص در مهار ( که خود یکی از انواع کارکردهای اجرایی می باشد ) هستند( پنینگتون1 و آزنوف1996 ; بارکلی ، 1997 و 1994 ). علاوه بر آن وجود درجاتی از اختلال در عملکرد لوب فروننتال در کودکان ADHD گزارش ده است(بارکلی ،گروزینسکی و دوبال2 ، 1992 ) . با مرور مطالعات نوروسایکولوژی مربوز به لوب فروننتال ، بخصوص نواحی اوربیتوفروننتال وهمینطور اتصالات فراوانشان با استریاتوم صورت می گیرد. یکی از کارکردهای اجرایی که بنظر می رسد در کودکان ADHD مختل باشد ، برنامه ریزی و سازماندهی است که دو تا از آزمونهای نوروسایکولوژیک برای سنجش آنها یکی برج لندن ودیگری آزمون ویسکانسین 1 نام دارند.
___________________________
1.Pennington 2. Dubal 3.Wiscancin Test
62

که هدف از این مطالعه این بود که دریابیم آیا کودکان مبتلا به ADHD در برنامه ریزی وسایر کارکردها ی اجرایی از جمله مهار اختلال دارند آیا یافته های آزمون ویسکانسین با بقیه آزمونهای بکار رفته در این گروه بیماران هماهنگ است .

63

توجه و تمرکز1
مقدمه :
همانگونه که ( پاشلر2 1998 ) اشاره کرد ، مدتهای مدیدی است که توجه برای روانشناسان یک چالش عمده بوده است . از نظر تاریخی در اوایل قرن بیستم مفهوم توجه با بی اعتباری همراه شد ، چون رفتار گرایان با دید شک و تردید به تمامی فرایندهای داخلی می نگریستند . توجه بار دیگر با انتشار کتاب ادراک وبرقراری ارتباط 2 برادینت در سال 1958 بر سر زبانها افتاد وتاکنون مطرح بوده است. توجه کارکردی متفاوت از هوشیاری داشته ، ولی به آن وابسته است . بنابراین امکان دارد درجات متنوعی از توجه با هوشیاری کامل همراه باشد ، اما همزمانی توجه وتمرکز کامل با هوشیاری کاهش یافته غیر ممکن است . توجه و آگاهی ، دو مقوله کاملا” متمایز از یکدیگر نیستند . توجه به مشاهده عینی شخص ، شئی ، یا حادثه دیگری اشاره داشته ، در حالیکه آگاهی توصیف ذهنی وضعیتی است که در آن دریافت ها صورت میگیرد (ویلیام جیمز، 1980 ) ، بین حالات ” فعال ” و “منفعل” توجه تمایزی قائل شد . توجه در زمانی فعال است که بواسطه انتظارات یا اهداف فرد به روش از بالا به پایین کنترل میشود. ولی در زمانی منفعل است که بواسطه محرک های خارجی ( چون یک صدای بلند ) به روش پایین به بالا کنترل میگردد. (کوریتاوشولمن3 ، 2002 ).
تمرکز، بر تداوم توجه برای یک دوره زمانی مشخص دلالت دارد . برای مثال در همین لحظه ای که شما در حال خواندن هستید ، توجه ارادی ( فعال ) رخ داده است . توجه غیر ارادی ( منفعل ) معطوف شدن توجه به صدای بلند ترمز ماشین در خیابان مجاور خانه شما است. ( شاهسوند و لواسانی 1378) . میزان توجه برحسب موضوع مورد توجه تفاوت میکند ، هرچه میزان نوجه ارادی بیشتر باشد، احتمالا” توجه غیر ارادی کمتر خواهد بود. همراه با توجه غیر ارادی ، نوعی تمرکز واضح وجود داردکه موجب هدایت گرایش تعیین کننده تفکر میشود. ( شاهسوند و لواسانی 1378) .
________________________________
1. Attention 2..Bashler 3..K.Sholman
64
توجه ارادی به یک موضوع ، آن را در مرکز توجه یا کانون توجه نگه میدارد . هرچه یک موضوع از این کانون دورتر باشد ، توجه غیر ارادی بیشتری به ان معطوف شده و بالطبع وضوح آن کمتر خواهد شد. تا اینکه نهایتا” هیچگونه تمایزی بین آگاهی هشیارانه وآنچه که در این لحظه به آن هشیار نیستیم ، وجود نخواهد داشت . کروپل تیلور (1983 )
توجه ارادی به یک موضوع ، آن را در مرکز توجه یا کانون توجه نگه میدارد . هرچه یک موضوع از این کانون دورتر باشد ، توجه غیر ارادی بیشتری به ان معطوف شده و بالطبع وضوح آن کمتر خواهد شد. تا اینکه نهایتا” هیچگونه تمایزی بین آگاهی هشیارانه وآنچه که در این لحظه به آن هشیار نیستیم ، وجود نخواهد داشت . کروپل تیلور (1983 ) حالت

گروه مهارتهای اجتماعی- قسمت 2

فعالیت ذهنی متمرکز مانند خل مسئله ریاضی ، اضطراب و دلهره مرتبط میدانند( تارو ، 2005 ). هنگامیکه امواج بتا در طول مدیتیشن مشاهده شد ، مشخص شد که آنها تنها در افرادی که در مدیتیشن بسیار باتجربه هستند وبه طور کلی با تمرکز شدید پدیدار میشوند( وست ، 1980 و 1979 ; سورویلو ، 1978 ; فتوویک ، 1977 ). داروهای ریتالین و آدرال که از هردوی آنها برای هشیاری استفاده میشود. در بیشتر افراد حالت بتا را ایجاد می کنند( لو ، 1999 ). سریع ترین موج مغزی است و در مواقع توجه و تمرکز فعالیت زیادی دارد. موجی به نام SMR نیز وجود دارد که زیرمجموعه ای از موج بتا-2 است و زمانی که فرد برای انجام یک فعالیت کاملاً فوکوس کرده فعال است. فرکانس این ریتم بیش از چهارده سیکل در ثانیه است . ریتم بتا در حالات هیجانی و عاطفی و برانگیختگی ثبت میشود.در اغلب افرادبالغ فرکانس ریتم مذکور در حدود 18 سیکل در ثانیه و ولتاژ آن حداکثر سی میکرو ولت است .
موج تتا 1
امواج تتا شامل محدوده فرکانس امواج مغزی 4 الی 7 هرتز با پدیده های مختلفی موجوددر مغزدر ارتباط است . زمانی که فرد در حال به خواب رفتن است و یا افکار پوچ و بی هدفی دارد مثل خیال پردازی فعال است . فرکانس ریتم تتا 3بین چهار تا هفت سیکل در ثانیه است . این ریتم در افراد بالغ بندرت ودر حالت تنش روانی ، یاس و ناامیدی و بیش فعالی / کمبودتوجه و برخی اختلالات مغزی ظاهر میشود ، ولی ثبت آن در کودکان مفهوم مرضی نداردو طبیعی است . مطالعات انجام شده برروی حافظه ، احساس انعطاف پذیری عصبی ، خواب ، مراقبه ، هیپنوتیزم وجود رابطه ای را میان امواج تتا
55

و پدیده هوشیاری نشان می دهد در سطح موضوعی ، در مورد حالت تتا یموجود در سرتاسر مغز ، بنظر میرسد امواج تتا درگیر حافظه کوتاه مدت به طور مداوم برای حفظ امنیت خود در مغز تجدید می شوند در حالیکه در دسترس هم هستند. فرضیه آنها این است که تجدید خاطرات فردی در محدوده گاما منجر به تجدید کل حافظه محدوده تتا می شود ( لیزمن وایدیارت ، 1995 ). بسیاری از مطالعات نقش فرکانس تتارا در کارهای مربوط به حافظه ورمز گذاری وبازیابی خاطرات بلندمدت تایید کرده است . هردوی این پدیده ها مربوط به انعطاف پذیری عصبی میشود که ناشی از نوسانات تتا در هیپو کامپوس می شود(پلتیر، 2005).

موج دلتا2 کندترین موج مغز است و در هنگام خواب عمیق فعال ترین موج است. فرکانس دلتا کمتر از چهار سیکل در ثانیه است. این منحنیها در بزرگسا لان در هنگام خواب و بیهوشی ودر کودکان شیرخوار در اغلب ساعات شبانه روز ثبت می شود.

ریتم دلتا مربوط به فعالیت الکتریکی نورونهای قشر مخ به طور مستقل از نواحی دیگر باشد، زیرا باقطع ارتباط بین قشر مخ و تالاموس ، امواج دلتا در الکترو آنسفالوگرام ظاهر میشود ( حائری روحانی، 1384 ) .احساس انعطاف پذیری عصبی ، خواب ، مراقبه ، هیپنوتیزم وجود رابطه ای را میان امواج تتا و پدیده هوشیاری نشان می دهد در سطح موضوعی ، در مورد حالت تتا یموجود در سرتاسر مغز ، بنظر میرسد امواج تتا درگیر حافظه کوتاه مدت به طور مداوم برای حفظ امنیت خود در مغز تجدید می شوند در حالیکه در دسترس هم هستند. فرضیه آنها این است که تجدید خاطرات فردی در محدوده گاما منجر به تجدید کل حافظه محدوده تتا می شود ( لیزمن وایدیارت ، 1995 ).
بسیاری از مطالعات نقش فرکانس تتارا در کارهای مربوط به حافظه ورمز گذاری وبازیابی خاطرات بلندمدت تایید کرده است . هردوی این پدیده ها مربوط به انعطاف پذیری عصبی میشود که ناشی از نوسانات تتا در هیپو کامپوس می شود(پلتیر، 2005).
موج گاما :1
باند فرکانس گاما شامل محدوده فرکانس امواج مغزی 30 الی 70 هرتز ، بالاترین باند فرکانسی است که در مورد آن بحث می کنیم. در چندین مطالعه انجام شده این محدوده با (سینگر ، فرایند چندین محرك( بصری، شنوایی، لامسه) ( کیل ، 2001 ).
___________________________
1.Theta rhythm 2.Delta rhythm 3. Gamma rhythm
56
( سینگر ، 1993 ) ، ( تراوب ، 1996 )و گروهی از چندین ویژگی یک محرك ارائه شده، به ویژه بصری، به ، یکی از مطالعات بصری انجام شده تنها ، کل منسجم مربوط می باشد(تالون بادری ، 1998 ) ، ( فل ، 2002 ). این مطالعه نشان می دهد ، به ارتباط بین توجه و نقش امواج گاما اشاره دارد(فل زمانیکه افراد حاضر در آزمایش محرك بصری محرك ارائه شده را ندیدند، هماهنگ سازی گاما رخ می دهد. همانطور که انتظار می رود امواج گاما در طول یک خواب عمیق ناشی از بیهوشی ناپدید می شوند.افزایش فعالیت 40 هرتز در کودکان و بزرگسالان در طی انجام ازمایش حل مسئله دیده میشود.معمولا” اختلالات یادگیری با فقدان موج گاما همراه است . .ریتم 40 هرتز معمولا” در کل مغز وجود دارد تا یک نقطه خاص گاما به سازماندهی ذهنی مغز ، افزایش یادگیری و هوشیاری ذهن کمک میکند . وقتی که مغز باید فعال باشد ، این موج فعال شده وزمانی که آزمایه خاصی برای انجام وجود ندارد ، غیر فعال میشود( هاموند ، 2000 ).در نهایت امواج گاما شازماندهنده مغز و یکی کننده اطلاعات از قسمتهای مختلف بدن ، حافظه خوب ، سرعت انتقال زیاد ، پردازش سطوح بالای اطلاعات و یادگیری مسائل پیچیده میگردد.
موج SMR : فرکانس SMR 15-12 هرتز جهت استحکام بخشیدن به ذهن وبدن وپردازش وتمرکز در ارامش ، ایجاد هماهنگی بین محیط وفرد وکمک به خواب رفتن وتنظیم حرکات بدن ( هاموند ، 2000 ).
پرتکل های درمان ADHD با استفاده از نوروفیدبک
بسیاری از بیماران که مبتلا به ADHD تشخیص داده شده اند در آزمونهای QEEG و PET آرام شدگی امواج مغزی را به طور فراوان در سطح قشری مغز نشان می دهند ودرصد کمتری از مبتلایان به ADHD برانگیختگی بیشتر از حد قشری را از خود نشان می دهند . طوول 3 دهه گذشته روشهای درمانی با استفاده از نوروفیدبک که آرام شدگی قشری یا انگیختگی مفرط را مورد هدف قرار داده اند در مطالعات گروهی و موردی کنترل شده مورد ارزیابی قرارگرفته اند ( وینسنت . جی ; مونسترا 2005 ).
_________________________
2.Sensory Motor(SMR) rhythm
57
در هریک از این مطالعات بیماران در برنامه های آموزشی شرکت کرده اند که در آنها از طریق (نمایش صوتی یا تصویری ) برای تولید یک متغییر مشخص در فعالیت قشری . ( برای مثال کاهش دامنه فعالیت در فرکانس کند تر EEG ، افزایش فعالیت در فرکانسهای سریعتر ) تقویت و تشویق شده اند . بطور معمول بیمار باید این تغییر مطلوب را برای دریافت تشویق در حدود 5/0 ثانیه حفظ کنند . اگر بیمار بتواند سطح فعالیت را در نواحی که مسئول توجه و کنترل رفتار هستند نرمال کنند ، آنها میتوانند بطور روبه گسترش توانائیهای مناسب را برای توجه و حفظ کنترل رفتارشان نشان دهند . (وینسنت جی . مونسترا; مایکل لیندن ، 2005).
در حال حاضر 3 پرتکل درمانی نوروفیدبک در مطالعات گروههای کنترل شده مورد بررسی قرار می گیرد. یکی از پرتکل ای زیر یا در صورت لزوم ترکیبی از آنها استفاده میشود. در ادامه توضیح مختصری از هریک ارائه شده است .
پرتکل افزایش فعالیت باند SMR کاهش فعالیت باند تتا-2 : در این نوع از بیوفیدبک EEG بیمار برای گسترش کنترل روی رفتارهای بیش فعالی وغیر ارادی با یادگیری افزایش تولیدSMR ( 15-12 هرتز) در یکی از دو مکان C3 یا C4 در حالیکه همزمان تولید فعالیت در باند تتا 7-4 هرتز را کاهش میدهند. تشویق میشوند . معمولا ثبت از یک مکان فعال با مرجعیت لاله های گوش که به هم متصل شده اند بدست می آیند.فیدبکهای صوتی ( تونهای صدا ) یا تصویری ( طرحهای گرافیکی ، یا شکل های کارتونی ، حرکات قطعات پازل …) با توجه به موفقیت بیمار در کنترل دامنه سیگنال در باند تتا یا SMR بالای آستانه مقدار قبل از درمان هستند ، ایجاد میشوند. این نوع آموزش در اولین کاربرد نوروفیدبک برای ADHD در نظر گرفته شده (جوری . دی. کروپتو 1; ورا. ا . گرین یاتسنکو2،2005).
– پرتکل افزایش فعالیت باند SMR و کاهش فعالیت باند بتا-2 : در این پرتکل بیماران ADHD که اکثرا” از نوع بیش فعال – تکانشگر هستند ، برای افزایش باند SMR (15-12 هرتز ) همزمان باکاهش باند بتا-2 (30-22 هرتز)آموزش میبینند .

58
ثبت از مکان C4 با مرجعییت لاله های گوش انجام میشود. بیماران با اختلال ترکیبی از انواع ADHD در این نوع پرتکل ، آموزش را در نیمی از هر جلسه دریافت میکنند.در نیمه دیگر هر جلسه پرتکل کاهش High theta افزایش بتا -1 انجام میشود. در این پرتکل از موقعیت C3 ثبت انجام میشود. مشابه پرتکل اول فیدبک مشروط به موفقعیت بیمار درکنترل دامنه سیگنال در باندهای تتا ، SMR ، بتا-1 یا بتا-2 است ( لهتونن جین ، 2002).
– پرتکل کاهش فعالیت باند تتا ، افزایش باند بتا -1 : در این روش آموزش برای افزایش تولید فعالیت باند بتا-1 (20-16 هرتز ) همزمان باکاهش فعالیت باند تتا ( 8-4 هرتز ) تشویق میشوند .
در این پرتکل ثبت از ناحیه CZ با مرجعیت های لاله های گوش ، یا نواحی PZ – CZ انجام میشود .که این روش بیشتر برای بیماران ADHD با اختلال عدم توجه بکار برده می شود. فیدبک مشروط به موفقیت بیمار در کنترل دامنه سیگنال در باند تتا یا بتا است .
– ترکیب دوپرتکل اول وسوم هم نیز گزارش شده ، بیماران برای افزایش محدودی از باند بتا (18-16 هرتز) همزمان با کاهش فعالیت در محدوده (7-2 هرتز ) تشویق میشوند . ثبت در ناحیه CZ یا C3 انجام میشود . بیمارانی که در 13 -35 جلسه اول این نوع آموزش افزایش پرخاشگری یا بیقراری از خود بروز دهند تحریک شده مفرط در نظر گرفته میشوند ، این بیماران با پرتکل آموزش SMR که در آن بیمار با افزایش محدود 15-12 هرتز وکاهش فعالیت د

گروه مهارتهای اجتماعی- قسمت 1

گروه مهارتهای اجتماعی ، آموزش والدین کودکان ADHD و مداخلات رفتاری در مدرسه وخانه اغلب دردرمان کلی این کودکان مؤثر هستند یکی از اهداف مشترک درمان این است که والدین در یابند با اینکه کودک احتمالا” به طور ارادی علائم ADHD را بروز نمیدهد ، قادر است مسئولیت برآوردن انتظارات مغقول را بپذیرد. آموزش والدین بخش لازم از مداخلات رواندرمانی است (کاپلان سادوک،2007 ). گروه درمانی باهدف . اصلاح مهارتهای اجتماعی و افزایش عزت نفس وحس موفقیت در کودکان مبتلایی که در زمینه های گروهی بخصوص در مدرسه دچار مشکلات کارکردی زیادی هستند میتواند بسیار مفید باشد (کاپلان سادوک،2007 ).
جدید ترین درمان برای کودکان ADHD آموزش نوروفیدبک میباشد، نوروفیدبك، نوعی رویكرد توانبخشی در درمان است، و هدف آن، بهنجار سازی پایدار ADHD-ADD است ( بارابار ،1996 ) . و هدف آن بهنجار سازی پایدار رفتار بدون وابستگی مداوم به داروها یا رفتاردرمانی است. نوروفیدبك، یک سیستم در مان جامع است که مستقیما” برروی کار مغز کار میکند.هر کدام از ما تعداد بیشماری نورون در مغزمان داریم . امواج مغزی با فعالیت و عدم فعالیت الکتریکی نورون ها در ارتباط هستند سیکل آنها بار ها وبارها بالا و پایین می رود . بلافاصله زمانی که سیکل امواج مغزی مراجع براساس الگوی تعریف شده حرکت کند باز خورد دریافت میکند . در نوروفیدبک صنسورهایی که الکترود نامیده میشوند برروی پوست سر بیمار قرار میگیرند . این سنسورها فعالیت الکتریکی مغز فرد را ثبت و در غالب منحنی های امواج مغزی ویا در اغلب موارد به شکل شبیه سازی شده در قالب یک بازی کامپیوتری یا فیلم ویدیویی ، به او نشان داده میشود. در این حالت فیلم یا هدایت بازی کامپیوتری بدون استفاده از دست تنها با امواج مغزی شخص انجام میشود. به این شکل فرد با دیدن پیشرفت یا توقف بازی و گرفتن پاداش یا ازدست دادن امتیاز یاتغییراتی که درصدا یا پحش فیلم بوجود می آید ، پی به شرایط مطلوب یا نامطلوب امواج مغزی خود برده و سعی میکند تا با هدایت فیلم ، وضعیت تولید امواج مغزی خودرا اصلاح کند . مثلا” اگر قراراست فرد موج تتا ی خودرا کاهش دهد بازی در صورتی پیش میرود که موج تتا از یک حد مشخص شده ای کمتر باشد.
51
نوروفیدبک یک فرایند آموزشی است که درآن مغز خود تنظیمی را فرا میگیرد. نورولوژیك اساس این اختلال را می پذیرد. با عنایت به این كه كودكان، نوجوانان یا بزرگسالان مبتلا به اختلال بیش فعالی – نقص توجه ، در مقایسه با افراد نرمال، فعالیت امواج مغزی آهسته تتا بیشتر و فعالیت بتای كم تر ی دارند ، نوروفیدبك به دنبال آن است تا به بیماران آموزش دهد واكنش های امواج مغزی خود را نسبت به محر كها، بهنجار سازند ( مان ، لوبار، زیمر من ، میلر ، 1992 ، لوبار ،2003).
از زمان اولین گزارشات از درمان اختلال بیش فعالی با نقص توجه (ADHD ) از طریق نوروفیدبک درسال 1976 ، در مطالعات بسیاری به بررسی و تحقیق درباره اثرات نوروفیدبک بر نشانه ها ی مختلف ADHD اعم از بی توجهی ، بیش فعالی و تکانش پذیری پرداخته اند این روش همچنین مورد استفاده اطباء بسیاری قرار گرفته است ولی میزان تاثیر گذاری این درمان برمبنای شواهد- هنوز مشخص نیست . لوبار ، اظهار می دارد كه فرضیه اصلی این زیربنایی استفاده از نوروفیدبك در درمان ADHD این عبارت است : کودکان ADD و ADHD با کارکرد عصبی زیستی به ویژه در سطح كورتیكال و عمدتا كاركرد لوب پری فرونتال همراه است ، و اگر چه این نقص زیربنایی عصب شناختی قابل اصلاح است،
كودكان مبتلا به ADHD/ADD خواهند توانست راهبردها وپارادیم هایی را نشان بدهند که کودکان بدون ADHD/ADD از قبل دارا بوده اند.
منشاء سیگنالهای مغزی
تخلیه یک نورون یا یک فیبر عصبی از واحد پوست سر قابل ثبت. بجای آن باید بطور همزمان هزاران ویا حتی میلیونها نورون یا فیبر ، تخلیه شوند و فقط در این حالت است که پتانسیل های نورون ها و یافیبرها بخاطر اثر برهمزمانی به اندازه ای می رسند که قابل ثبت باشند. بدین ترتیب شدت امواج مغزی ثبت شده از پوست سربا تعدادنورون ها یا فیبرهایی که بطور همزمان تخلیه میشوند ، تعیین میگردد. . در واقع سیگنالهای عصبی غیر هزمان اثر همدیگر را خنثی می کنند(هنریش اچ ; گوین لبن اچ ، 2006 ). در هنگام بسته بودن چشم ها تخلیه همزمان نورون های زیادی در قشر مغز با فرکانس 13 هرتز امواج آلفا را تولید میکنند و این امواج برطرح EEG فرد غالب میشوند .
52
. اما وقتی که چشم ها باز میشوند فعالیت برخی نواحی مغز شدیدا” افزایش یافته و همزمانی سیگناله در فرکانس 13 هرتز ازبین می رود . در این شرایط همزمانی سیگنالها در فرکانس دیگری ، مثلا” بتا بر قرار می شود . وحالا امواج بتا در EEG ثبت میشوند . فعالیت قشری ثبت شده در EEG را به ساختارهای زیرین قشر مغز بویژه تالاموس نسبت داده اند(هنریش اچ; گوین لبن اچ ، 2006 ). اگر ارتباط قشر مغز با تلاموس قطع شود ، امواج آلفا بوجود نمی آیند . احتمالا” تحریک لایه غیر اختصاصی هسته های احاطه کننده تالاموس و یا هسته های عمیق تالاموس ، موجب بروز امواج آلفا میشوند . . برخی معتقدند که امواج آلفا از یک نوسان فیدبکی خود بخودی در سیستم تالاموس – قشری منتشر میشوند و همین نوسان موجب دوره ای بودن امواج آلفا وهم فعال شدن همزمان میلیونها نورون قشری در جریان هر موج میشود(ورنون دی جی،2006 ). قطع ارتباط قشر مغز با تالاموس موجب بروز موج دلتا میشود. این موضوع بیان میکند که احتمالا” مکانیسم های هماهنگ کننده ای در نورون های قشری وجود دارند که بطور کامل از سازمان های تحتانی مغز مستقل هستند.
منشاء امواج بتا و تتا ، نا شناخته اند ولی احتمال میدهند که این امواج نیز مسیرهای دو جانبه ای در قسمت های عمیق تالاموس ویا راههایی رفت وبرگشتی بین قشر مغز و تالاموس داشته باشند (فیروز ابادی ، 1388).
امواج مغزی و کارکردهای آن
موج آلفا
در زمان آرامش 1و فعالیت بسزایی دارد. فرکانس ریتم آلفا بین هشت تا چهارده سیکل در ثانیه و دامنه آن در حدود پنجاه میکروولت است . این ریتم هنگامی ثبت میشود که فرد در حالت استراحت کافی به سر میبرد و محرکهای حسی شدید در او اثر نکنند. برای ثبت این منحنی ها فردرا درمحیط آرامی قرارداده نور محیط راکاهش میدهند یا از فرد میخواهند تا چشمهای خودرا ببندد. دامنه ریتم آلفا در برخی بیماران مانند صرع و هیدروسفالی 2 از منحنیحای طبیعی بیشتر است . این امواج با تحریکاتی که از بخش تورینه ای تالاموس به قشر مخ میرسندمربوط است وقطع ارتباط تالاموس با قشرمخ باعث از بین رفتن آنها میشود.
53
مواج آلفا1 بطور گسترده ای برای کار برروی حالت مراقبه وتوجه و حافظه مورد مطالعه قرار گرفتند . بطور کلی بنظر میرسد این امواج فعالیت های منطقی از مغزکه برای تمرکز برروی محرک استفاده نمیشوند را سرکوب می کنند . به عبارت دیگر ، اگر برای فردی یک محرک بصری ایجاد شود. در نواحی مختص حس لامسه و شنوایی افزایش فعالیت آلفا مشاهده میشود. در اسکن حافظه ، جاییکه لیستی از کلمات حفظ میشود مشاهده شده است . همچنین امواج الفا با زمانی که از فرد خواسته میشود که به یک محرک خاص را پیش بینی کند در ارتباط هستند . از دو تحقیق انجام شده اخیر نمونه های بدست آمدهکه نشان می دهد زمانیکه برای فرد به جای محرک بصری ، محرک شنوایی ارائه میشود ، قدرت آلفا سرتاسر قشر مغز به میزان زیادی افزایش می یابد. چنین اثری نیز در امور بصری مشاهده شده است . این اثر در سرتاسر قشر مغز با دقت کامل رخ میدهدکه نشان دهنده حواس پرتی در زمینه بصری است (فوکس، 1998 ) و0فر، 2001 ) .

در حالت الفا امواج الفا سرتاسر قشر مغز مشاهده شده اند . این حالات بطور کلی ، با حالت ارامش در هشیاری کامل ، تفکر مثبت ( خیالپردازی ) وتفکر خلاق که ممکن است در آن حواس افراد پرت شود ، در ارتباط است . همچنین در این حالت آزادی از محیط مورد توجه است. الفا همچنین به یک احساس راحتی ، خوشایندی و یک حالت شناور بودن همراه است ( لیندسلی ، 1952 ).
با توجه به برسی دیگر موج استراحت ( آلفا ) با بهبود پردازش توجه وحافظه افراد همراه میباشد(ایگنر، گروزیلر،2001).
بطور کلی می توان اظهار نمود که امواج آلفا به شکل گسترده ای با فرایند توجه در ارتباط هستند . همچنین امواج آلفا در کلیه تکینیک های تن ارامی ، کاهش حساسیت نسبت به محرک خارجی و افزایش توجه به محرک های درونی همراه است(تارو ، 2005 ).
موج بتا 1
باند فرکانس آرامتر بتا شامل محدوده فرکانس امواج مغزی 13 الی 30 هرتزمیباشد . حالت بتا ، یعنی نوسانات امواج بتا در طول قشرمغز ، تنها در هنگام بیداری اتفاق می افتد . نکته ای که وجوددارد این است که هیچ چیزی در این حالت مانند حالت گاما وجود ندارد .

___________________________
1.Alpha Rhythm 2. .Batha Rhytmm
54

باند فرکانس آرامتر بتا شامل محدوده فرکانس امواج مغزی 13 الی 30 هرتزمیباشد . حالت بتا ، یعنی نوسانات امواج بتا در طول قشرمغز ، تنها در هنگام بیداری اتفاق می افتد . نکته ای که وجوددارد این است که هیچ چیزی در این حالت مانند حالت گاما وجود ندارد . امواج گاما تا حد زیادی نقش حمایت کننده اگرچه جدایی ناپذیر در مغز دارند. از دید نوار مغزی EEG این امواج تنها زمانیکه فرد بیدار است حضور دارند.، اما همیشهتوسط دیگر امواج در محدوده بتا ، الفا یا دلتا حمایت میشوند. بطور کلی حالت بتا با احساسات قوی هیجانی مانند ترس ، خشم ، یا اضطراب و علاوه بر آن با توجه هوشیارانه ، توجه انتخابی ، تمرکز یا انتتظار ار ارتباط است . مطالعات دیگر امواج بتارا با رفتار هوشیارانه ،