دانلود پایان نامه ارشد درباره مدیریت ادراک، تصمیم گیری، عملیات روانی، طبقات اجتماعی


وخیم است. پذیرش این باور و درک از سوی جامعه هدف نخستین گام مشروعیت‌زدایی از نظام اجتماعی است. بر مبنای الگوی انطباقِ شناختی فردِ هدف، نگرش خود را به تدریج تغییر داده و با اهداف دشمن همراه می‌شود. (بدار،۱۳۸۱: ۴۷-۴۸)
۲-۱-۵-۱ مفهوم شناسی مدیریت ادراک
از منظر تئوری سیستمی پدیده مدیریت ادراک را می‌توان با تمرکز بر فرایند ادراک اینگونه ترسیم نمود.
بدین معنی که انسان در همه سطوح عادی یا نخبه تصمیم گیر، در جریان ادراک پدیده‌ها که مهمترین عامل تصمیم گیری می‌باشد از یکسو اطلاعات را کسب نموده و سپس بر روی اطلاعات ورودی فرایند پردازش یا را انجام می‌دهد که محصول این پردازش، درک او از موقعیت یا پدیده را بوجود می‌آورد. در جریان پردازش پارامترهایی چون تجارب قبلی، سطح سواد و تحصیلات، ارزشها و باورهای فردی و جمعی، شرایط و ساختار سازمانی و… بر نوع پردازش تاثیرگذار می‌باشد، لذا گفته می‌شود که معمولاً ما چیزی را ادراک می‌کنیم، که از قبل زمینه‌های آن را مهیا نموده‌ایم.
حال با لحاظ این مدل ساده ادراکی مدیریت ادراک هم از طریق ارائه اطلاعات گزینش شده به سیستم تصمیم گیرنده کشور هدف و یا از طریق تاثیرگذاری بر فرایند پردازش (ساختار مدل تصمیم گیری در کشور مورد هدف) و یا هر دو وجه نسبت به مدیریت ادراک نخبگان اقدام می‌کند. (شفیعی،۱۳۹۰: ۴) پنتاگون مدیریت ادراک را اینطور تعریف می کند:
«فعالیت انتقال و یا رد اطلاعات گزینش شده برای مخاطبین خارجی به منظور تحت تاثیر قرار دادن احساسات، هیجانات و استدلال عینی سرویس های اطلاعاتی و رهبران در همه سطوح است تا نتایج برآورد رسمی و دولتی بر رفتار خارجی و اقدامات رسمی تاثیر گذارد و مقصود طراحان اولیه بدست آید». (همان: ۷)
هدف مدیریت ادراک تحت تاثیر قرار دادن افکار و اندیشه‌های مقامات ارشد یک کشور در فرآیندی بلند مدت و پیچیده است… مدیریت ادراک برخلاف فریب نظامی راهبردی اصول و قواعد پیچیده تر و علمی تری دارد و سبب می‌شود تا دشمن به تدریج و آرام آرام تغییرات و اقداماتی را به عمل آورد که در نهایت به سود طرفی تمام می‌شود که به حربه مدیریت ادراک متوسل شده است.
۲-۱-۵-۲ روشهای مدیریت ادراک
روشهای مورد استفاده در مدیریت ادراک را می توان به دو قسمت روشهای مستقیم و روشهای غیرمستقیم تقسیم نمود. در روش مستقیم با ارائه اطلاعات گزینش شده بلاواسطه به سرویس اطلاعاتی و نخبگان کشور موردنظر نسبت به شکل دادن ادراک آنان اقدام می گردد
در روش غیرمستقیم نقش رسانه ها به عنوان شخص ثالث کم نظیر می باشد. رسانه ها که به اقتضای ماهیت آنها دیداری، شنیداری، دیداری- شنیداری تقسیم می گردند، در انگاره سازی و شکل دادن ادراک هم در بین نخبگان و هم توده مردم و دروازه بانان افکار عمومی موثر می باشند. در اینجاست که دیپلماسی رسانه ای در خدمت مدیریت ادراک قرار می گیرد. (شلدون و دیگران،۱۳۷۶: ۱۰۲)
۲-۱-۵-۳ تکنیک ها
درخصوص تکنیک های بکاررفته در مدیریت ادراک می توان از دو تکنیک مهم:
القاء۱۹ و ترغیب۲۰ نام برد.
۲-۱-۵-۴ تعریف کاربردی
آیین نامه رزمی ۱-۳۳ ادارک را اینگونه تعریف می نماید:
«فرایند اطلاعات تخمینی که توسط ۵ حس فیزیکی (بینایی، شنوایی، پویایی، چشایی و لامسه دریافت و طبقه بندی و براساس معیار فرهنگ و جامعه تفسیر شده است». (مرادی، ۲۰: ۱۳۸۹)
وزارت دفاع امریکا، مدیریت ادراک را این گونه تعریف می نماید:
«اقدامات برای انتقال و یا انکار اطلاعات و داده ها برای مخاطبان خارجی به منظور نفوذ بر عواطف، انگیزه ها و هدف عملیاتی آنها نیز انتقال اطلاعات به سیستم های جاسوسی و رهبران در تمام سطوح به منظور نفوذ بر تخمین های رسمی است و در نهایت به رفتارهای خارجی و اقدامات رسمی منجر می شود، که مطلوب اهداف طرح آن باشد. مدیریت ادارک با روش های متعددی، تخمین حقیقی، امنیت اطلاعاتی، استتار و فریب و عملیات و عملیات روانی را ترکیب می کند.» (مرادی، ۲۰: ۱۳۸۹)
از این تعاریف و بررسی آنها می توان دریافت که اختلافات جزیی میان این واژگان بسیار است و آن را به دشواری می توان تشخیص داد.
دانستن این نکته نیز حائز اهمیت است که تفاوت های میان مفاهیم مرتبط متعددی همچون تبلیغات، جنگ اطلاعاتی، تهدیدات نرم و مدیریت ادارک بسیار جزئی هستند و ممکن است به برداشت های مناقشه برانگیز میان سازمانهای مختلفی منجر شوند که در حوزه های امنیت ملی فعالیت می کنند بنابر این روشن شدن معانی این مفاهیم زمینه اجرای موثر سیاست ها را فراهم و به ایجاد ساختار سیاسی برای هماهنگی عملیات روانی در سطح ملی کمک خواهد کرد.
۲-۱-۶ شایعه۲۱
شایعات با توجه به ماهیت و قدرت تأثیرگذاری آن می توانند اضطراب اجتماعی را افزایش داده و میزان بهره وری و تولید را کاهش دهند و چرخه اقتصاد را فلج کرده و اعتبار اجتماعی افراد، مؤسسات و کشورها را خدشه دار کنند. بعضاً ممکن است شایعه ای به طور فوق العاده ای قوت یابد و آنچنان در اذهان آحاد مردم رسوخ کند که اطلاعیه ها و توضیحات منابع رسمی دولتی هم به سهولت نتواند آن را تکذیب و از افکار مردم خارج کند. (افروز، ۱۳۷۶: ۳۱)
شایعه را نباید کاری غیر عادی همچون یک پریشان گویی عجیب و در عین حال پیش پا افتاده در رفتار اجتماعی معقول بشر انگاشت. بلکه برعکس، اصلی که شایعه بر آن مبتنی است فراگیر است و کاربرد وسیع دارد. تحریفی که شایعه در مسیر خود برای یادآوری، فراموش کردن، تجسم، تخیل و دلیل تراشی از خود نشان می دهد دقیقاً نوعی تحریف است که در بیشتر ارتباطات انسانی دیده می شود. برای مثال، افسانه ها، داستانهای دیرپایی از پیروزیها یا حوادثی اند که به صورت کانونی در خدمت افتخارات فرهنگی و سنت یک خانواده، قبیله یا ملت درآمده اند. انگیزه هایی که موجب پایداری افسانه ها است و تغییراتی که در طول سالها در آنها به وجود می آید اصولاً مشابه همانهایی است که در پخش شایعات ناپایدار وجود دارد. اصولی که دست اندرکار تحریف در مورد شایعات عادی اند در امور دادگاهها، ابراز تجارب گذشته، بذله گویی، شرح حالها، ضرب المثلها و کنایه ها و استعاره ها و حتی در نگارش تاریخ و خلق آثار هنری نیز خودنمایی می کنند. (حاجی حسین نژاد،۱۳۹۰: ۱)
از نظر اغلب جامعه شناسان شایعات اطلاعاتی مبالغه آمیز، نادرست و غیرمنطقی است که از فردی به فرد یا افراد دیگر به صورت سلسله وار منتقل می شود و بیشتر این شایعات را اشخاص بسیار ساده اندیش و سطحی نگری که عمدتاً شرایط و موقعیتهای اجتماعی نامطلوبی دارند، منتشر می کنند. شکی نیست که در شایعات بعضاً ممکن است رگه هایی از حقایق نهفته باشد. (افروز، ۱۳۷۶: ۳۲)
«شایعه در همه جا و در تمامی طبقات اجتماعی وجود دارد و قدیمی ترین رسانه گروهی است. پیش از آنکه نوشتار به وجود آید، گفتار، تنها شیوه ارتباط بود و شایعه خبرها را منتقل می کرد، کسانی را خوشنام و برخی را بدنام می ساخت و جار و جنجال و حتی جنگ به راه می انداخت. امروز نیز، به رغم ظهور روزنامه، رادیو و تحول عظیم رسانه های دیداری شنیداری، شایعات خاموش نشده اند و عموم مردم کماکان برخی خبرها را دهان به دهان منتقل می کنند. پیدایش رسانه ها نه تنها نتوانسته است مانع از پخش شایعه شود، بلکه آن را به گونه ای تخصصی ساخته است، به طوری که امروزه هر شیوه ارتباطی، محدوده خاصی دارد». (حاجی حسین نژاد،۱۳۹۰: ۱)
وسیله انتقال شایعه، عموماً کلام است. البته گاهی نیز شایعات در روزنامه ها به چاپ می رسند یا از رادیو پخش می شوند. در عین حال، ناشران و مسئولان پخش رادیو، که احساس مسئولیت می کنند، در حال آموختن چگونگی حفاظت از رسانه های گروهی خود در قبال انتشار شایعات اند. از سوی دیگر، اعلامیه های بدنام کننده و پخش بی مسئولانه در مطبوعات، مبدل به محملهای متداول انتقال و انتشار شایعات زیان آور شده اند. (حاجی حسین نژاد،۱۳۹۰: ۱)
۲-۱-۶-۱ تعاریف شایعه
فرهنگ عمید شایعه را به معنای خبری که شیوع پیدا کرده، آورده است. شایعه خبر یا اطلاعات تأیید نشده ای است که مورد توجه گروه یا جمعیت خاصی بوده و برای ایجاد باور نزد دیگران معمولاً از فردی به فرد دیگر به طور شفاهی و بی هیچ گونه اطمینان و دلیل و مدرک کافی انتقال می یابد. به عبارت دیگر شایعه طرح و شیوع خبر یا ادعایی است که همواره هاله ای از شک و تردید آن را پوشانده است. شایعه خط باریکی را بین واقعیت و سراب ترسیم می کند. (افروز، ۱۳۷۶: ۳۵)
به نظر آلپورت ۲۲و پستمن۲۳، شایعه موضوع خاصی است که برای باور همگان مطرح می شود و از فردی به فرد دیگری منتقل می گردد و معمولاً این انتقال شفاهی است، بی آنکه شواهد مطمئنی در میان باشد. به گفته نپ۲۴ شایعه موضوعی است که برای باور همگان مطرح می شود، بی آنکه به طور رسمی تأیید شود. به زبان پیترسون و گیست، شایعه شرح یا توضیح تأیید نشده ای است که درباره شی، حادثه، یا مسئله خاصی که مورد توجه و نگرانی عموم است. از فردی به فرد دیگری انتقال می یابد. طبق تعاریف بالا، که هر سه آنها بسیار شبیه یکدیگرند، شایعه اساساً خبری است که درباره شخص یا حادثه مهمی، در زمان خود مطرح می گردد و اطلاعاتی را ارائه می کند. لذا شایعه با افسانه تفاوت دارد. زیرا افسانه مربوط به وقایع گذشته است. دوم اینکه شایعه با قصد باور دیگران مطرح می شود و کسی آن را صرفاً به خاطر سرگرمی دیگران یا تعمق و تفکر در باب آنها، مطرح نمی کند و لذا با قصه و حکایت و داستانهای طنزآمیز، فرق می کند. (حاجی حسین نژاد،۱۳۹۰: ۱)
شایعه عبارت است از یک گزاره (یا موضوع) خاص گمانی بدون وجود ملاکهای اطمینان بخش رسیدگی که معمولاً به صورت شفاهی از فردی به فرد دیگر انتقال می یابد. هر شایعه متضمن این معناست که بخشی از واقعیت در حال انتقال است. حتی اگر شخص شایعه پراکن، مطلب خود را با پیش گفتاری همچون» این تنها یک شایعه است، ولی شنیده ام که …» شروع کند، باز هم آن مفهوم ضمنی حضور دارد. (حاجی حسین نژاد،۱۳۹۰: ۱)
شایعه موضوع ظاهراً مهمی است که بی اینکه صحت و سقم آن معلوم باشد، انتشار می یابد. شایعه پدیده ای است که می آید و می رود و به دیگر سخن، شایعه اساساً در موقعیت خاص و مقطعی و گذرا پدید می آید و گاهی نیز شایعات قدیمی در موقعیتهای جدید و یا مشابه آن ظاهر می شوند. معیار تشخیص شایعه از خبر، خرافات از علم، ساده لوحی و زودباوری از بصیرت و دانایی همان دلایل متقن و شواهد مطمئن است. منبع شایعه همیشه مبهم و نامشخص است. خبر تأیید می شود در حالی که شایعه همیشه تأیید نمی شود، به همین دلیل بعضی از جامعه شناسان شایعه را خبر ساختگی نامیده اند. زیرا شایعات عمدتاً از جمعی علاقه مند به اخبار ساختگی سرچشمه می گیرد. شایعه ای که معمولاً می تواند در آن رگه هایی از حقیقت نهفته باشد. برای ایجاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *